SINABI ni House Committee on Public Accounts Chair Terry L. Ridon ng Bicol Saro Party-list noong Sabado na maaaring humiling ang mga mambabatas ng mga subpoena para sa income tax returns at mga rekord ng negosyo ni Pangalawang Pangulo Sara Z. Duterte at ng kanyang asawa na si abogado Manases Carpio upang ipaliwanag ang tinatayang ₱50-milyong umano’y agwat sa pagitan ng kabuuang sahod ng Pangalawang Pangulo mula sa serbisyo sa gobyerno at ng kanyang idineklarang net worth.

Ibinahagi ni Ridon, na isa ring abogado at miyembro ng House Committee on Justice, ang isyu sa Saturday Media Forum sa Dapo Restaurant sa Quezon City habang tinatalakay ang mga posibleng rekord pinansyal na maaaring hilingin ng House Committee on Justice habang ipinagpapatuloy nito ang pagproseso sa dalawang natitirang reklamong impeachment laban kay Duterte.

“Hindi lang po subpoena sa SALN at bank transactions ni Vice President Duterte at Atty. Mans Carpio ang gagawin namin. Maglalabas din kami ng subpoena para sa income tax returns ng mag-asawa, bank returns, at SEC registration ng lahat ng negosyo na nakalista sa SALN ng Vice President para sa 2023 at 2024,” ani Ridon.

Sinabi ni Ridon na kinakailangan ang mga dokumentong ito upang mapatunayan ang pinagmulan ng yaman na idineklara sa Statement of Assets, Liabilities and Net Worth (SALN) ni Duterte, at binanggit na malaki ang itinaas ng kanyang net worth sa paglipas ng mga taon.

Ayon sa kanya, ipinakita sa SALN ni Duterte na ang kanyang net worth ay nasa humigit-kumulang ₱7,250,497 noong 2007 at umabot sa ₱88 milyon noong 2024.

Sinabi ni Ridon na ang kabuuang sahod ni Duterte mula sa serbisyo sa gobyerno mula 2007 hanggang 2024 ay tinatayang nasa ₱30 milyon hanggang ₱40 milyon lamang.

“So, ang kailangang ipaliwanag ng Vice President ay ang agwat sa pagitan ng ₱30 milyon hanggang ₱40 milyon at ang ₱88 milyong net worth na idineklara noong 2024,” ani Ridon.

Ayon kay Ridon, ang tinatayang diperensiya na nasa humigit-kumulang ₱50 milyon ay kailangang maipaliwanag sa pamamagitan ng iba pang legal na pinagkakakitaan tulad ng kita mula sa law practice o mga negosyo na nakasaad sa SALN ng Pangalawang Pangulo.

“So, saan po iyon mapapaliwanag? Maipapaliwanag po ito sa sinasabi nilang other lawful income, na nagmula sa law practice at sa mga business interests na nakalista sa SALN,” aniya.

“So, ibig sabihin, ang ₱50 milyon ay dapat nagmula sa mga business interests at professional interests na ito.”

Sinabi ni Ridon na upang mapatunayan ang mga pahayag na ito, kailangang suriin ang pinansyal na performance ng mga negosyong nakalista sa financial disclosures ni Duterte.

Ayon sa kanilang kalkulasyon, ang mga negosyo at propesyonal na aktibidad na binanggit bilang pinagmulan ng other lawful income ay dapat nakalikha ng humigit-kumulang ₱200 milyon hanggang ₱400 milyon na kita sa loob ng 17 taon upang maipaliwanag ang tinatayang ₱50 milyong agwat sa pagitan ng kabuuang sahod na ₱30 milyon hanggang ₱40 milyon at ang ₱88 milyong net worth na idineklara noong 2024.

Nang tanungin kung maaari bang maitama ang pagkakaibang ito sa pamamagitan lamang ng pag-amyenda sa SALN, sinabi ni Ridon na mas malalim ang isyu kaysa sa simpleng clerical correction.

“Ibang bagay ang correction. Halimbawa, hindi mo lang naidagdag sa SALN. Ibang usapan iyon dahil dapat ipinapakita ng SALN ang tunay na larawan ng iyong yaman,” aniya.

“Pero mas mabigat ang usapin ng pagpapaliwanag sa agwat sa pagitan ng cumulative salary at ng aktwal na idineklarang net worth.”

Sinabi ni Ridon na ang ganitong pagkakaiba ay maaaring magdulot ng mga tanong tungkol sa unexplained wealth kung hindi ito maipapaliwanag nang maayos.

“Kasi may presumption at may prima facie showing ng unexplained wealth kapag ang agwat na iyon ay hindi maipaliwanag,” aniya.

Idinagdag niya na ang impeachment proceedings ay magbibigay kay Duterte ng pagkakataon upang ipaliwanag ang naturang pagkakaiba.

“So, ang mga proceedings sa impeachment ay magbibigay ng pagkakataon sa Vice President na maipaliwanag ang tinatayang ₱50 milyong agwat na iyon,” ani Ridon.