SINABI ng mga miyembro ng House Committee on Justice na nabigyan si Bise Presidente Sara Z. Duterte ng sapat at higit pa sa sapat na pagkakataon upang sagutin ang mga reklamong impeachment laban sa kanya, at iginiit na paulit-ulit siyang inimbitahan ng komite na dumalo kahit nananatili siyang wala sa mga pagdinig.

Binuksan ni Batangas Rep. Gerville “Jinky Bitrics” Luistro, chair ng Justice panel, ang argumentong ito sa pamamagitan ng paglalagay sa rekord ng umano’y tuloy-tuloy na pagsisikap ng komite mula pa sa pinakamaagang yugto ng proseso ng impeachment upang sundin at higit pang lampasan ang mga kinakailangan ng due process.

“Nais ko lamang ilagay sa rekord na mula pa noong unang araw ng ating mga pagdinig sa impeachment—mula sa pagtukoy ng kasapatan sa porma, kasunod ang substansya at mga batayan, at sa ating mga pagdinig ngayon—patuloy nating tinatawag ang Bise Presidente sa bawat pagtatanghal ng ebidensya sa bawat ground,” ani Luistro.

“Kaya pagdating sa pagsunod sa due process, sa tingin ko ay nalampasan pa natin ang anumang pamantayan na kinakailangan. Sa katunayan, ngayong araw pa lamang ay apat na beses na natin siyang tinawag. At balak ko pa siyang tawagin muli bago tayo bumoto kung may probable cause o wala,” dagdag niya.

Ang pahayag na ito ang naging balangkas ng sumunod na talakayan habang tinitimbang ng mga miyembro ng komite kung dapat na bang magpatuloy sa pagboto ukol sa probable cause o ipagpatuloy pa ang mga pagdinig sa pag-asang dadalo pa si Duterte.

Iginiit naman ni Tingog Party-list Rep. Jude A. Acidre na sapat na ang ebidensya at bilang ng mga pagdinig upang magpatuloy na sa susunod na hakbang. Binigyang-diin din niya na hindi magtatapos sa komite ang proseso dahil daraan pa ito sa plenaryo at, kung maaprubahan, sa Senado.

“Madam Chair, kung hindi ako nagkakamali, ito na ang ika-anim na pagdinig mula nang naipasa sa komite ang panukalang i-impeach ang ating Bise Presidente. Maraming beses na nating narinig, lalo na ngayong hapon, na sapat na ang ebidensyang ating natanggap,” ani Acidre.

“Kaya naniniwala ako na dapat na tayong bumoto para sa probable cause. Hindi dito natatapos ang proseso—may plenaryo pa at may pagdinig pa sa Senado. Iyan ang aking panukala,” dagdag niya.

Pinalawak naman ni Mamamayang Liberal Party-list Rep. Leila de Lima ang usapin ng due process, na sinabing hindi lamang naabisuhan si Duterte tungkol sa mga pagdinig kundi nabigyan din siya ng mga dokumento at paulit-ulit na pagkakataong harapin ang mga ebidensya at sagutin ang mga paratang.

“Una, ang respondent ay naabisuhan hinggil sa mga pagdinig at nabigyan ng kopya ng mga dokumento at ebidensyang isinumite sa komite. Ikatlo at higit sa lahat, paulit-ulit siyang binigyan ng pagkakataon na dumalo, harapin ang mga ebidensya, at magpaliwanag o sumagot sa mga paratang laban sa kanya. Sa bawat yugto ng prosesong ito, binigyan siya ng makabuluhang pagkakataon na marinig,” ani de Lima.

“Ipinaliwanag ng Korte Suprema na walang paglabag sa due process kung ang isang partido ay nabigyan ng karapatang tutulan ang ebidensya laban sa kanya ngunit hindi niya ito ginamit. Ang mahalaga ay nabigyan siya ng pagkakataon na iharap ang kanyang panig. Kung hindi niya ito ginamit, siya lamang ang may pananagutan,” dagdag niya.

Ayon kay de Lima, hindi maaaring gawing batayan ang paulit-ulit na hindi pagdalo ng Bise Presidente bilang reklamo laban sa komite, dahil ginawa na umano ng panel ang lahat upang marinig siya.

“Sa kasong ito, ang hindi pagdalo ng respondent sa kabila ng paulit-ulit na pagkakataon ay hindi maituturing na paglabag sa due process. Sa halip, ito ay isang kusang desisyon na hindi samantalahin ang mga pagkakataong ibinigay ng komite. Nasaan siya ngayon?” ani de Lima.

“Nasa San Pedro umano siya. May mga balita pa na balak niyang umalis muli ng bansa at humiling ng travel clearance mula sa opisina ng Pangulo. Ibig sabihin, wala talaga siyang intensyon na makipagtulungan o humarap sa pagdinig,” dagdag niya.

Samantala, sinabi ni Manila Rep. Bienvenido “Benny” Abante Jr. na nagpakita na ng sapat na pagpigil at paggalang ang komite kay Duterte, kabilang ang hindi paggamit ng kapangyarihang maglabas ng subpoena o magpataw ng contempt.

“Dapat na tayong bumoto. Naging patas tayo at naging mahinahon sa kanya. Inunawa natin siya. Kahit may kapangyarihan tayong mag-subpoena o mag-contempt, hindi natin ito ginawa,” ani Abante.

“Ginalang natin ang Bise Presidente. Tayo ba ay ginagalang niya? Hindi. Hindi niya tayo pinahalagahan sa pamamagitan ng kanyang presensya. Madam Chair, bawat araw na nakabinbin ang kasong ito ay nasasayang ang pera ng bayan at ang oras ng komite,” dagdag niya.

Gayunman, hindi lahat ng miyembro ay sang-ayon sa agarang pagboto. Nagbabala si Cagayan de Oro Rep. Lordan Suan na ang bigat ng impeachment ay nangangailangan ng masusing pag-iisip bago magpasya.

“Madam Chair, pahintulutan ninyo akong maglahad ng isang mahalagang pangamba bago tayo bumoto sa probable cause. Hindi ba’t tila napakabilis ng ating hakbang? Hindi ko ito sinasabi upang hadlangan ang gawain ng komite kundi dahil naniniwala akong ang bigat ng ating gagawin ay nangangailangan ng masusing pagninilay,” ani Suan.

“Ang pagboto sa probable cause ay hindi isang karaniwang hakbang lamang. Ito ang pintuan patungo sa impeachment. Kapag tumawid tayo sa puntong ito, sisimulan natin ang isang prosesong konstitusyonal na maaaring magresulta sa pagpapatalsik sa kasalukuyang Bise Presidente,” dagdag niya.

Sumang-ayon naman si 1Rider Party-list Rep. Rodrigo “Rodge” Gutierrez sa panawagang mag-ingat, at sinabing bagama’t may kanya-kanya nang opinyon ang mga miyembro, dapat pa ring bigyan ng mas maraming pagkakataon si Duterte bilang pag-iingat.

“Dapat nating pairalin ang parehong antas ng pag-iingat sa pagharap sa impeachment. Sumasang-ayon ako kay Rep. Suan. Hindi ko masasabi na masyado itong mabilis, ngunit sa puntong ito, malamang ay may kani-kanya na tayong pananaw tungkol sa probable cause,” ani Gutierrez.

“Gayunpaman, sa labis na pag-iingat, naniniwala ako na dapat pa nating bigyan ng mas maraming pagkakataon ang Bise Presidente,” dagdag niya.