HINDI maaaring itago nina Bise Presidente Sara Z. Duterte at ng kanyang asawa na si Atty. Manases Carpio ang kanilang mga income tax return sa likod ng mga legal na teknikalidad habambuhay, ayon kay Manila Rep. Joel Chua noong Miyerkules ng gabi.

Nilinaw ni Chua, abogado at tagapangulo ng House Committee on Good Government and Public Accountability, na ang desisyon ng Committee on Justice na panatilihing selyado ang kahon ng mga rekord ng buwis mula sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ay isang hakbang ng pag-iingat—hindi isang pag-amin na wala silang karapatang buksan ito.

Sa katunayan, sinabi niya na maraming miyembro ang naniniwalang may ganap na karapatan ang komite na suriin ang laman nito, dahil ang Kapulungan ay may eksklusibong kapangyarihang konstitusyonal na magsimula ng impeachment laban sa pinakamakapangyarihang opisyal ng pamahalaan.

“Ang impeachment ay tumutukoy sa paglabag sa Konstitusyon, pati na sa paglabag sa batas, pagtataksil sa tiwala ng publiko, at matitinding krimen. Kaya tila imposible na ito pa ang maging panangga para makatakas ang mga taong nagtatago sa batas,” ani Chua, isang miyembro ng House Committee on Justice, sa isang panayam sa Insider Podcast ng Bilyonaryo News Channel.

Idinagdag din niya na ang kapangyarihang konstitusyonal ng Kapulungan na magsagawa ng impeachment ay may kaakibat na awtoridad na magtakda ng sarili nitong mga tuntunin at maglabas ng mga sapilitang kautusan tulad ng subpoena. Sa ganitong konteksto, ang pagkuha ng income tax return ng isang opisyal na maaaring ma-impeach ay ganap na naaayon sa batas, lalo na kung may alegasyon ng hindi maipaliwanag na yaman.

“Ang batayan ko rito, una sa lahat, ayon sa Konstitusyon, binibigyan kami ng kapangyarihan na gumawa ng mga patakaran. Sa Section 7 ng aming mga alituntunin, binibigyan kami ng kapangyarihang maglabas ng compulsory processes tulad ng subpoena. At ang ITR na ito ay resulta ng subpoena,” aniya.

Binigyang-diin ni Chua na ang panunungkulan sa gobyerno ay isang tiwala ng publiko, at ang impeachment bilang isang natatanging probisyong konstitusyonal ay kumakatawan sa pinakamataas na antas ng pananagutan na itinatag ng Konstitusyon.

Gayunpaman, sinabi niya na kinakailangan ding mag-ingat ng Kapulungan dahil patuloy na naghahain ng mga petisyon ang kampo ni Duterte na kumukwestiyon sa hurisdiksyon at awtoridad ng justice committee sa pagsusuri ng mga rekord ng buwis.

Dahil nakakita na ng probable cause ang Committee on Justice kahit hindi binubuksan ang selyadong kahon, sinabi ni Chua na nasa Senado na ngayon ang susunod na hakbang. Kung umabot sa paglilitis ang kaso, nasa kapangyarihan ng mataas na kapulungan kung bubuksan ang kahon.

Kung bubuksan ito, maaaring suriin ng Senate impeachment court kung ang mga buwis na binayaran ng bise presidente ay tumutugma sa bilyon-bilyong transaksyon na dumaan sa kanyang mga account at sa account ng kanyang asawa, pati na sa kanilang idineklarang net worth.

“Pero siyempre, sinasabi nila na mas mabuti na mag-ingat muna tayo. Dahil pagdating sa Senado, iyon pa rin naman ang magiging isyu,” ani Chua.

“At kung makita doon na mababa lang ang binabayaran mong income tax at hindi ito tugma sa bilyon-bilyong transaksyon, saan nanggaling ang ganoon kalaking halaga?” dagdag pa niya.

Habang kinikilala ng komite na walang tahasang pagbubukod ang tax code para sa impeachment proceedings pagdating sa non-disclosure provisions, iginiit ni Chua na nangingibabaw ang Konstitusyon kapag may salungatan sa batas—at ang impeachment ay malinaw na sakop nito.

“At sa Konstitusyon natin, kapag may sesyon ang Kongreso o Senado, ang dapat bigyan ng prayoridad ay ang impeachment,” aniya.

“Kung ganoon ang argumento ng BIR Commissioner, ibig sabihin pagdating sa Senado ay hindi rin ito maaaring gawin. Hindi rin naman ito in aid of legislation ang paglilitis doon,” dagdag niya.

Naniniwala ang mga miyembro ng justice panel na may malinaw na hindi pagkakatugma sa SALN ni Duterte. Idineklara niya ang net worth na P88.5 milyon at hindi isiniwalat ang kanyang cash on hand at bank deposits sa loob ng anim na sunod-sunod na taon, ngunit tinukoy ng Anti-Money Laundering Council ang P6.7 bilyon sa mga saklaw at kahina-hinalang transaksyon mula sa kanyang mga account habang siya ay nasa panunungkulan.

Pinanatiling selyado ng Committee on Justice ang kahon ng mga rekord ng buwis ngunit isinama ito sa opisyal na tala ng impeachment proceedings, upang maipasa sa Senate impeachment court kung pagbobotohan ng plenaryo ng Kapulungan na i-impeach ang bise presidente.