KUNG igigiit ni Sen. Alan Peter Cayetano na siya pa rin ang tunay na Senate President, dapat niyang patunayan na mayroon pa rin siyang suporta ng mayorya sa Senado sa pamamagitan ng pagdadala ng hindi bababa sa 13 senador sa plenaryo, ayon sa isang abogado para sa pampublikong interes nitong Sabado.

Sinabi ni Atty. Dino de Leon, tagapangulo ng civil society initiative na Team Pinas, na ang nagpapatuloy na alitan sa pamunuan ng Senado ay paralisado na ang isa sa pinakamahalagang demokratikong institusyon ng bansa at nakaka-distract sa mga mambabatas mula sa pagtutok sa agarang pambansang isyu.

“Sa anumang kombinasyon, Alan Peter Cayetano, wala ka nang mayorya,” sabi ni De Leon sa Saturday News Forum sa Dapo Restaurant sa Quezon City. “Kasi kung mayroon kang mayorya, dalhin mo sa plenaryo ang warm bodies mo.”

Ang hamon na ito ay dumating ilang araw matapos ideklara ng 12 senador na bakante na lahat ng posisyon sa pamunuan ng Senado, na nagresulta sa eleksyon kay Sen. Sherwin Gatchalian bilang Acting Senate President at Senate President Pro Tempore. Nagawa ito dahil sa desisyon ng Korte Suprema sa Avelino vs Cuenco noong 1949, na pumapayag sa 12 senador na bumuo ng quorum base sa bilang ng aktibong kasapi ng itaas na kapulungan.

Sa kasalukuyan, may 23 na aktibong senador dahil si Sen. Jinggoy Estrada ay nananatiling nakapiit dahil sa kasong plunder. Gayunpaman, iginiit ni Cayetano na siya pa rin ang lehitimong Senate President kahit wala siyang sapat na bilang.

Iginiit ni De Leon na bagamat tama na kailangan ng 13 boto para pormal na maihalal ang Senate President, ipinapakita ng mga kamakailang aksyon sa Senado na wala nang suporta si Cayetano upang pamunuan ang institusyon.

“Ang malinaw dito ngayon, kailangan ng 13 para maihalal ang Senate President. Tama ka. Pero hindi kailangan ng 13 para tanggalin ka,” sabi niya. “Hindi ka na Senate President. Kung gusto mong manatili sa kapangyarihan, hinahamon kita sa anumang sesyon—dalhin mo ang 13 warm bodies ng iyong mga tagasuporta sa plenaryo ng Senado at tahimik na tayong lahat.”

“Pero kung sampu ka lang, hindi ko alam kung saan mo kinukuha ang kapal ng mukha mo para sabihin na ikaw pa rin ang Senate President,” dagdag niya.

Sinabi rin niya na kinakailangan na kilalanin ng magkakapantay na sangay ng gobyerno ang pamunuan ng Senado upang maging lehitimo ang pagkapangulo ni Cayetano. Hindi siya basta-basta puwedeng magpataw ng sarili, dagdag niya.

Binigyang-diin ni De Leon na ang isyu ay lampas sa pulitika ng Senado, at binabalaan na ang matagal na deadlock ay pumipigil sa Senado na gampanan ang tungkulin nito ayon sa Saligang Batas.

“Sa loob ng ilang linggo, ang Senado ng Pilipinas ay naging saksi sa political drama dahil sa seryeng ito sa Senado, na nagresulta sa pagkaantala ng trabaho ng Senado at epektibong nagpaparalisa sa isa sa pinakamahalagang demokratikong institusyon ng bansa,” sabi niya.

Binanggit niya ang maraming batas na nananatiling pending habang naantala rin ang kumpirmasyon ng mga opisyal ng gobyerno, militar, pulisya, at miyembro ng diplomatic corps dahil sa hindi normal na operasyon ng Senado.

Ayon kay De Leon, may ilang opisyal na malapit nang magretiro at maaaring hindi na ganap na makinabang sa mga promosyon at appointment na pinaghirapan nila sa mahabang taon ng serbisyo publiko.

“Ang pinsala ay hindi lamang politikal. Pinansyal din ito,” sabi niya.

Binanggit ni De Leon ang datos na ibinahagi ni Gatchalian, na nagpapatuloy ang operasyon ng Senado na nagkakahalaga ng milyon-milyong piso araw-araw sa mga nagbabayad ng buwis sa kabila ng legislative gridlock—partikular na P25 milyon para sa sahod, utilities, at iba pang gastusin sa operasyon.

“Ang mga Pilipino ang nagbabayad para sa Senado na hindi makapagtrabaho nang buong husay,” sabi niya.

“Bawat araw na nasasayang ay nawawalang pagkakataon para makapagpasa ng batas, aprubahan ang appointments, tugunan ang agarang pambansang isyu at magbigay ng solusyon sa mga problemang nakakaapekto sa milyon-milyong Pilipino. Ito ang dahilan kung bakit hinihikayat namin ang mga responsable sa political spectacle na ito na managot sa mga nasayang na oportunidad at sa pondo ng publiko na epektibong nasayang,” dagdag niya.

Sinabi ni De Leon na ang nagpapatuloy na deadlock ay nagtulak sa mga civil society groups na mas higpitang subaybayan ang Senado. Nitong linggong ito, inilunsad ng Team Pinas ang inisyatibong “Bantay Senado,” na naglalayong subaybayan ang Senado at himukin ang mga mambabatas na ipagpatuloy ang kanilang tungkuling lehislatibo.

“Senado po natin iyan. Hindi po iyan Senado ni Alan Peter Cayetano,” sabi niya. “Kaya magbabantay po kami. Magmamatyag.”

Hinimok din ni De Leon si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na isaalang-alang ang pagtawag sa Kongreso sa isang special session upang payagan ang mga mambabatas na kumilos sa mga pending measures na naantala dahil sa alitan sa pamunuan ng Senado.

“Kaya hinihikayat ko si Pangulong Ferdinand Marcos na gamitin ang kanyang konstitusyonal na kapangyarihan at agad na itawag ang Kongreso sa isang special session,” sabi niya.

“Dapat bumalik sa trabaho ang Senado. Huwag puro bakasyon. Hindi ang mga Pilipino ang bumoto ng mga senador para gumanap sa political drama,” dagdag niya.

Ibinunyag ni De Leon na ilang civil society groups ang nakikipagkonsulta upang ihanda ang posibleng paghahain ng kaso sa usurpation of authority laban sa mga senador na iginiit ang kanilang chairmanship at pagiging miyembro sa Senate Blue Ribbon Committee upang ipagpatuloy ang pagdinig sa kabila ng muling pagbubuo ng panel matapos ideklara na bakante ang lahat ng upuan.

Ito ay sa tinaguriang flood control hearing kung saan inakusahan ng mga ex-Marines, na kuwestiyonable na ang kredibilidad, ang ilang mambabatas at personalidad na sangkot sa impeachment proceedings laban kay Vice President Sara Duterte ng pagtanggap ng kickbacks.