SA isang matibay na pagtutol sa pagka-fatigue sa impeachment at maling impormasyon, pormal na sinimulan ng House Committee on Justice noong Lunes ang mga pagdinig sa apat na impeachment complaints laban kay Pangalawang Pangulo Sara Duterte, na idineklara na “hindi napapagod ang Konstitusyon” at na ang pananagutan ay hindi maaaring isantabi para sa kaginhawaan.

Sa isang tuwirang panimulang pahayag, binigyang-diin ng chairman ng komite na si Gerville “Jinky Bitrics” R. Luistro ng Batangas na walang kapangyarihan ang House na balewalain ang mga impeachment complaint kapag ito’y naipasa na.

“Ang mandatong iyon ay hindi opsyonal. Hindi ito pana-panahon. Hindi ito nakadepende sa pagka-fatigue. Ito ay tungkulin,” sabi ni Luistro habang nagtitipon ang panel upang suriin ang sufficiency in form ng mga reklamo.

Ang pagdinig na ito ang opisyal na pagsisimula ng mga constitutional proceedings na maaaring magpasiya kung haharapin ng Pangalawang Pangulo ang paglilitis sa Senado.

Direktang tinugunan ng komite ang mga pahayag na kumakalat online na ang mga impeachment complaint ay paulit-ulit lamang na paratang na diumano’y “dinismiss” na ng Supreme Court (SC).

Ayon sa chair ng panel, mali ang legal na pahayag na iyon.

Ang desisyon ng SC na binanggit ng mga kritiko ay tumukoy lamang sa constitutional one-year bar rule — isang procedural limitation — at hindi sinuri ang ebidensya, nagsagawa ng paglilitis, o nagpasya sa laman ng mga paratang.

“Hindi nito pinawalang-sala ang sinuman sa anumang mali,” binigyang-diin ni Luistro, na binanggit ang sariling paglilinaw ng Korte.

Ang mensahe ay malinaw: ang procedural bar ay hindi pahayag ng pagiging inosente, dagdag niya.

Sa isa sa mga pinaka-kapansin-pansing linya ng sesyon, nagbabala siya laban sa pagbawas ng constitutional accountability sa mga kwento sa online.

“Ang impeachment ay isang constitutional process — hindi isang social media contest. Hindi hashtag ang magpapasya dito. Hindi meme ang maghahatol,” sabi ng chair.

Ang pahayag ni Luistro ay dumating sa gitna ng matinding digital campaigning mula sa mga kalabang kampo habang muling sumisikat ang isyu ng impeachment sa pambansang diskurso.

Kinumpirma ng komite na apat na magkahiwalay na reklamo — na may pinagsamang 254 na pahina — ay sabay-sabay na naipasa:

Isang 43-pahinang reklamo na nilagdaan ng 45 complainants na may tatlong batayan na inilarawan bilang pagtataksil sa tiwala ng publiko.

Isang 41-pahinang reklamo na nilagdaan ng 17 complainants na naglalaman ng limang artikulo ng impeachment.

Isang 98-pahinang reklamo na nilagdaan ng 13 complainants na may anim na batayan.

Isang 72-pahinang reklamo na isinumite ng isang complainant na may pitong artikulo.

Sa yugtong ito, nilinaw ni Luistro na hindi nito tinutukoy ang pagkakasala kundi sinusuri ang pagsunod sa proseso: wastong beripikasyon, pag-endorso, at pagsunod sa constitutional at House requirements.

Binigyang-diin ng komite na ang sufficiency in form ay unang salaan lamang sa konstitusyon. Kapag nakapasa ang mga reklamo sa antas na ito, saka lamang susuriin ang sufficiency in substance — kung saan ang mga paratang ay dapat kapani-paniwala at nakaugat sa mga impeachable offenses.

“Ang impeachment ay hindi maaaring itayo sa tsismis,” sabi ni Luistro.

“Kung tatanggihan nating suriin nang maayos ang mga impeachment complaint sa ating harapan, hindi natin pinapangalagaan ang katatagan — pinahihina natin ang pananagutan,” idiniin niya.

Sa pagbubukas ng mga pagdinig, ibinigay ng chair ang pinakamalinaw na mensahe:

“Walang sinuman ang higit sa Konstitusyon. Hindi ang Pangulo. Hindi ang Pangalawang Pangulo. Hindi ang Senado. Hindi ang House of Representatives,” sabi ni Luistro.

Nakaplano ang panel na ipagpatuloy ang mga pagdinig upang makumpleto ang pagtukoy sa sufficiency in form bago lumipat sa susunod na constitutional phase.

Sa ngayon, ipinahiwatig ng House na ang impeachment — gaano man ito ka-politikal — ay nananatiling constitutional obligation, hindi bagay na pagpipilian.

At tulad ng sinabi ng chair ng komite: “Tahimik. Maingat. Alinsunod sa Konstitusyon. Kaya ngayon, nagsisimula tayo.”