INIUTOS ng Kamara ang imbestigasyong pang-etika sa mga pahayag ni Suntay na kinondena bilang walang respeto sa kababaihan

Iniutos ng House of Representatives noong Miyerkules ng gabi ang isang pormal na imbestigasyong pang-etika kaugnay ng mga kontrobersyal na pahayag ni Quezon City 4th District Rep. Jesus “Bong” Suntay sa isang pagdinig ng komite tungkol sa mga reklamong impeachment laban kay Vice President Sara Z. Duterte, matapos kondenahin ng mga mambabatas ang kanyang mga sinabi bilang walang respeto sa kababaihan.

Ang aksyon ng plenaryo ay dumating matapos ang privilege speech ni Laguna Rep. Ann Matibag, chair ng House Committee on Women and Gender Equality, na kumondena sa mga pahayag ni Suntay at nanawagan na i-refer ang usapin sa House Committee on Ethics and Privileges.

Si Assistant Majority Leader Ysabel Maria Zamora, vice chair ng House Committee on Women and Gender Equality mula sa San Juan, ay nagmungkahi sa plenaryo na pormal na i-refer ang talumpati sa ethics panel.

Si Deputy Speaker Janette Garin ng Iloilo, na namuno sa sesyon, ay nagtanong kung may pagtutol.

Nang walang tumutol, idineklara niyang aprubado ang mosyon at pormal na inirefer ang usapin sa Committee on Ethics and Privileges.

Pagkatapos nito, nagmungkahi si Zamora na pahintulutan ang komite na magsagawa ng pagdinig upang suriin ang mga kilos at pahayag ni Suntay kaugnay ng question of privilege ni Matibag, obligahin ang mambabatas mula Quezon City na humarap sa panel, at agad na iulat sa plenaryo ang mga natuklasan at rekomendasyon nito. Muli itong inaprubahan nang walang pagtutol.

“I move to authorize the Committee on Ethics and Privileges to schedule a meeting to first conduct a thorough assessment on the actuations and statements of Representative Jesus Bong C. Suntay relative to the question of privilege of Representative Anne Matibag. Second, to require Representative Suntay to appear at the hearing of the committee. Third, to immediately report to the House its findings and recommendations after the scheduled hearing,” sabi ni Zamora.

Nag-ugat ang kontrobersiya sa pagdinig noong Martes ng House Committee on Justice tungkol sa mga reklamong impeachment laban kay Duterte.

Sa pagdinig, si Suntay—habang ipinagtatanggol ang Bise Presidente laban sa mga alegasyong nagbanta siyang ipapaslang si Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. at iba pang opisyal—ay gumamit ng isang paghahambing na kinasasangkutan ng aktres na si Anne Curtis upang ipaliwanag na ang imahinasyon lamang ay hindi dapat ituring na tunay na kilos sa pagtukoy ng legal na pananagutan.

Sa kanyang kuwento tungkol sa isang karanasan sa isang shopping mall, sinabi niyang nakaramdam siya ng pagnanasa nang makita ang aktres at naisip kung ano ang maaaring mangyari, ngunit binigyang-diin niyang ang mga ganoong kaisipan ay nasa kanyang imahinasyon lamang at hindi maaaring maging batayan ng legal na pananagutan.

Agad na umani ng pagtutol mula sa mga mambabatas ang naturang pahayag, dahilan upang si Zamora, na vice chair ng Justice panel, ay magmungkahi na alisin ito sa opisyal na rekord.

Sa kanyang privilege speech, sinabi ni Matibag na ang isyu ay higit pa sa isang pahayag lamang at sumasalamin sa kulturang respeto na dapat panatilihin ng mga mambabatas.

“Ang usaping ito ay hindi lamang tungkol sa batas. Ito ay tungkol sa kultura ng respeto na nais nating itaguyod sa ating lipunan,” ani Matibag.

“Hayaan po nating maging malinaw: ang babae ay hindi biro, hindi rin siya pantasya, at ang dignidad ng kababaihan ay hindi kailanman dapat gawing katatawanan sa loob ng Kongreso,” dagdag pa niya.

Maraming mambabatas ang tumayo upang suportahan ang panawagan ni Matibag.

Sinabi ni Gabriela Party-list Rep. Sarah Jane Elago na ang mga pahayag na nag-oobjectify sa kababaihan ay maaaring mag-normalize ng harassment at diskriminasyon.

“Kapag ang isang miyembro ng Kongreso ay nagsasalita sa paraang nag-oobjectify sa kababaihan, ang pinsala ay umaabot nang higit pa. May tunay itong epekto sa mga babaeng nakararanas ng iba’t ibang anyo ng abuso at diskriminasyon araw-araw,” sabi ni Elago.

Hinimok naman nina Akbayan Party-list Reps. Percival Cendaña at Dadah Kiram Ismula ang mga mambabatas na manguna sa pagtataguyod ng gender equality at sinabi na ang mga walang respetong pahayag laban sa kababaihan ay hindi dapat pinapayagan sa mga pampublikong institusyon.

Sinang-ayunan ni Akbayan Party-list Rep. Chel Diokno ang panawagan ni Matibag para sa pananagutan, na nagsabing “ang bawat tao ay nararapat tratuhin nang may dignidad,” habang binigyang-diin ni Kabataan Party-list Rep. Renee Louise Co na kailangang magsilbing halimbawa ang mga mambabatas para sa mga nakababatang henerasyon.

Sa kanyang panig, humingi ng paumanhin si Suntay sa mga nasaktan sa kanyang mga pahayag, at sinabing maaaring hindi naging angkop ang paghahambing ngunit hindi ito sinadyang makasakit.

“Maaaring hindi maganda ang pagkakagamit ng analogy at maaaring naintindihan sa maling konteksto,” aniya.

“Kung may nakabasa ng malisya sa pahayag na iyon, nais kong humingi ng paumanhin sa mga nasaktan,” dagdag ni Suntay, at sinabing iginagalang niya ang desisyon ng Kamara na i-refer ang usapin sa Ethics panel at susunod siya sa magiging resulta ng imbestigasyon nito.