MAY mga dayuhang sleeper cell bang lihim na kumikilos sa Pilipinas gamit ang mga dokumentong nakuha sa kahina-hinalang late registration ng kapanganakan?

Ito ang nais ipasiyasat ni Sen. Panfilo “Ping” Lacson sa Department of National Defense (DND), kasunod ng mga pag-aresto noong nakaraang taon sa mga hinihinalang dayuhang operatiba malapit sa Camp Aguinaldo at Commission on Elections (Comelec).

Sa pagdinig ng Senate finance subcommittee nitong Lunes, Oktubre 19, sa panukalang 2027 defense budget, hiniling ni Lacson kay Defense Secretary Gilberto “Gibo” Teodoro Jr. na suriin kung may iba pang mga dayuhang operatibang hindi pa natutukoy at kung posibleng may kaugnayan ang mga ito sa mga iregularidad sa birth registration.

“Those arrests that I was referring to, nangyari last year, near Comelec and in the vicinity of Camp Aguinaldo,” ani Lacson.

“And that should tell us a lot kasi kung Camp Aguinaldo and these are supposed to be foreign agents then that should be a major concern, threats to national security,” dagdag niya.

Partikular na ikinabahala ng senador ang posibilidad na may mga operatibang nananatiling nakatago sa bansa at naghihintay lamang ng utos bago kumilos.

“Please do something about it. Baka mamaya may mga reports din tayo na may mga sleeper na,” sabi ni Lacson.

Iniugnay rin niya ang pangamba sa mga ulat ng iregularidad sa late registration ng kapanganakan na maaaring magamit ng mga dayuhan upang makakuha ng mga dokumentong nagpapakilalang Pilipino ang mga ito.

Binanggit ni Lacson ang tinatayang 3,000 hanggang 5,000 kataong may kaugnayan sa late registration, bagaman hindi niya tinukoy kung ilan sa mga ito ang napatunayang gumamit ng pekeng dokumento.

“I don’t know what’s the status now kung ano nang ginawa ng PSA,” ani Lacson, na tumutukoy sa Philippine Statistics Authority.

Sinabi niyang naitanong na rin niya ang problema sa PSA sa mga naunang deliberasyon sa badyet at naghahanap umano ang ahensiya ng mga paraan upang matugunan ito.

“Masyado malalim na pagkaganyang karami,” dagdag niya.

Ang sleeper cell ay isang pangkat ng mga lihim na operatiba na maaaring mamuhay bilang ordinaryong residente at manatiling hindi aktibo hanggang makatanggap ng utos mula sa organisasyong kanilang pinaglilingkuran.

Maaaring maging banta sa seguridad ang ganitong operasyon kung sangkot sa paniniktik, pangangalap ng sensitibong impormasyon o iba pang gawaing laban sa interes ng bansa.

Gayunman, walang naipakitang ebidensiya sa bahaging ito ng pagdinig na nagpapatunay na may sleeper cell na gumagamit ng late birth registration system sa Pilipinas.

Hindi rin tinukoy ni Lacson ang pangalan, bilang o nasyonalidad ng mga inarestong hinihinalang operatiba sa kanyang binanggit na mga insidente malapit sa Camp Aguinaldo at Comelec.

Nauna nang kinuwestiyon ng senador ang mga kahinaan sa pagpaparehistro ng kapanganakan matapos lumitaw ang mga kaso ng mga dayuhang umano’y gumamit ng pekeng birth certificate upang magpakilalang Pilipino.

Sa Senate Resolution No. 378, hiniling ni Lacson ang pagsisiyasat sa mga iregularidad sa sistema, kabilang ang umano’y pagkakasangkot ng mga sindikatong nagbibigay ng pekeng pagkakakilanlan sa mga dayuhan kapalit ng bayad.

Kabilang sa mga kasong binanggit sa resolusyon ang kay dating Bamban, Tarlac Mayor Alice Guo at mga alegasyon ng iregularidad sa civil registration sa North Cotabato at Palawan.

Batay sa naunang pagsusuri ng PSA, umabot sa 50,532 late birth registration records mula 2010 hanggang 2023 ang na-flag bilang posibleng may pandaraya.

Iniulat ding saklaw ng pagsusuri ang mga rekord mula sa 1,634 local civil registry offices sa iba’t ibang bahagi ng bansa.

Hiwalay ang naturang bilang sa tinatayang 3,000 hanggang 5,000 na binanggit ni Lacson sa pagdinig nitong Lunes.

Hindi rin nangangahulugang peke ang lahat ng na-flag na rehistro o may kaugnayan ang mga ito sa paniniktik.

Sa naunang pagdinig sa Senado noong Setyembre, kinumpirma ng PSA na isinasailalim sa field verification ang mga kahina-hinalang rehistro upang matukoy kung may pandaraya.

Nananatiling bukas ang tanong kung may mga dayuhang intelligence operative na nakinabang sa ganitong mga iregularidad.

Ito ang nais ipasiyasat ni Lacson sa DND, lalo na matapos niyang tukuyin ang lokasyon ng mga naunang pag-aresto malapit sa mga tanggapan ng pamahalaan na may kinalaman sa depensa at halalan.