PORMAL Pna inilunsad noong Lunes ng isang malawak na koalisyon ng hindi bababa sa 350 boluntaryong estudyante, akademiko, abogado, mga organisasyon ng civil society, at mga nagmamalasakit na mamamayan ang “Bantay Senado”, isang inisyatibong naglalayong bantayan ang nalalapit na impeachment trial ni Pangalawang Pangulo Sara Z. Duterte sa Senado at tiyaking ito ay magiging patas, malinaw, at naaayon sa Konstitusyon.

Pinangungunahan ng Team Pinas Foundation sa pakikipagtulungan ng De La Salle University, inilunsad ang non-partisan o hindi kumakampi sa anumang panig na network bago ang pagsisimula ng impeachment trial, na nakakuha ng matinding atensyon mula sa publiko sa buong bansa.

Bagama’t wala itong pinapanigang posisyon hinggil sa pagiging may sala o walang sala ni Duterte, sinabi ng Bantay Senado na layunin nitong tiyakin na ang impeachment trial ay maisasagawa nang malinaw, patas, at walang hindi kinakailangang pagkaantala, alinsunod sa mga itinatadhana ng Konstitusyon.

Ayon kay Cleve V. Arguelles, convenor at tagapagsalita ng Bantay Senado, ang obligasyon ng Senado na magsagawa ng patas at walang kinikilingang impeachment trial ay isang tungkuling konstitusyonal hindi lamang para sa mga partidong sangkot kundi para sa bawat Pilipino, dahil ang proseso ay mahalagang mekanismo upang matiyak ang pananagutan ng mga opisyal, maitaguyod ang tuntunin ng batas, at mapanatili ang tiwala ng publiko sa mga demokratikong institusyon.

Sinabi rin ni Arguelles, isang political scientist, na ang impeachment proceedings ay magiging isang mahalagang pagsubok sa paninindigan ng Senado para sa pananagutan, tuntunin ng batas, at pamamahalang naaayon sa Konstitusyon.

Pinagsama-sama ng paglulunsad ang mga eksperto sa batas, political scientists, mga guro, at mga lider ng civil society upang talakayin ang proseso ng impeachment at ang papel ng pampublikong pagbabantay sa pagpapatibay ng pananagutan sa isang demokratikong sistema.

Kabilang sa mga personalidad na sumuporta sa paglulunsad sina Julio Teehankee ng De La Salle University, Ederson Tapia, Jazmin Llana, human rights lawyer na si Dino De Leon, at Jeus Fajardo.

Ayon kay De Leon, ang magiging resulta ng impeachment trial ay magkakaroon ng pangmatagalang epekto sa tiwala ng publiko sa mga demokratikong institusyon, kahit matapos na ang paglalabas ng hatol.

Aniya, ang pananagutang konstitusyonal ay nangangailangan ng ganap na pagsusuri at pagbabantay mula sa publiko.

Bago magsimula ang impeachment proceedings, magsasagawa ang Bantay Senado ng mga community town hall, mga kampanya para sa pampublikong edukasyon, at mga pagsasanay para sa mga boluntaryo sa iba’t ibang bahagi ng bansa.

Sa panahon naman ng paglilitis, plano nitong magtalaga ng mga tagamasid, maglabas ng araw-araw na pagsusuri, at magpanatili ng isang pampublikong scorecard na susubaybay sa pagganap at pakikilahok ng mga senador na magsisilbing hukom sa impeachment court.

Ayon sa mga tagapag-organisa, layunin ng inisyatiba na matiyak na ang impeachment trial ay maisasagawa nang bukas, patas, at walang pagkaantala, habang binibigyan ang mga ordinaryong Pilipino ng makabuluhang papel sa isa sa pinakamahalagang prosesong konstitusyonal sa bansa.