MATAPOS ang mahaba at mainit na palitan ng maaanghang na pahayag nina Senator Francis “Kiko” Pangilinan at Senate Minority Leader Alan Peter Cayetano, inaprubahan ng Senado nitong Lunes ang isang resolusyon na kumokondena sa mga pahayag at kilos na iniuugnay sa mga opisyal ng Chinese Embassy.

Kinondena ng resolusyon, na iniakda ni Pangilinan kasama ang ilang co-author, ang mga pahayag na ayon sa mga mambabatas ay mapanlait, nagbabanta, at hindi angkop sa inaasahang asal sa diplomasya. Ayon sa talakayan sa plenaryo, ang mga naturang pahayag ay nakatuon laban sa mga senador, opisyal ng pamahalaan, at mga tauhan ng unipormadong serbisyo ng Pilipinas na may kinalaman sa usapin ng West Philippine Sea.

Nilinaw ni Pangilinan sa plenaryo na ang resolusyon ay hindi pag-atake sa China bilang bansa at hindi rin paghusga sa sinumang opisyal ng Pilipinas. Aniya, layon ng panukala na tumugon sa mas malawak na pattern ng disinformation at paninira na iniuugnay sa mga opisyal ng embahada, at pagtibayin na ang mga pahayag ng mga Pilipinong mambabatas at opisyal hinggil sa soberanya at maritime interests ay bahagi ng kanilang legal at opisyal na tungkulin.

Tinuligsa rin ni Pangilinan ang pagbawas sa isyu bilang usapin lamang ng kilos ni Coast Guard spokesperson Commodore Jay Tarriela. Giit niya, mas malawak ang konteksto ng isyu at ang paghiwalay sa mga pahayag at aksyon ng embahada ay nagmamaliit sa problema at, aniya, nakikinabang dito ang China.

Paulit-ulit namang kinuwestiyon ni Cayetano ang teksto ng resolusyon dahil umano sa pagiging malabo at kakulangan ng tiyak na pagtukoy sa mga pahayag na kinokondena. Binigyang-diin niya na bagama’t hindi isinusuko ang soberanya, may hangganan ang nararapat na asal ng mga opisyal ng Pilipinas, lalo na ang mga nasa uniporme, sa larangan ng diplomasya upang hindi masira ang kredibilidad ng Pangulo at ng Department of Foreign Affairs.

Nagpalitan ng maaanghang na salita ang dalawang senador habang pinagtatalunan kung dapat bang tingnan ang kilos ng mga opisyal ng Pilipinas nang hiwalay o bilang bahagi ng mas malawak na information campaign. Sa isang pagkakataon, sinabi ni Cayetano kay Pangilinan, “You said you don’t want to speak anymore, then don’t speak,” na kalaunan ay kanyang binawi at pinagsisihan sa plenaryo.

Napunta rin ang talakayan sa usapin ng karikatura at satira. Binanggit ni Pangilinan na may mga negatibong karikatura rin kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa mga publikasyon ng China at iginiit na ang political caricature ay saklaw ng malayang pananalita at dapat tingnan sa konteksto. Tumugon si Cayetano na bagama’t maaaring gawin ito ng media, magkaiba ang pamantayan para sa mga opisyal na kumikilos sa opisyal na kapasidad, lalo na ang mga nasa uniporme, dahil maaaring ituring ito ng international community bilang opisyal na patakaran.

Sa kabila ng mga pagtutol at panawagan para amyendahan ang panukala, inaprubahan ang resolusyon sa pamamagitan ng voice vote. Nilinaw din ng ilang senador na hindi lumagda sa resolusyon na ang kanilang paninindigan ay hindi nangangahulugang pagkampi sa China o pagwawalang-bahala sa mga karapatan ng Pilipinas sa West Philippine Sea.

Sa huli, sinabi ni Pangilinan na malinaw ang mensahe ng Senado sa pag-apruba ng resolusyon—nakikiisa ito sa mga opisyal at tauhan ng gobyerno na humaharap sa panlabas na panggigipit, habang pinaninindigan ang paggamit ng international law at diplomasya sa pagtatanggol sa soberanya ng bansa.