DALAWANG reklamong impeachment laban kay Vice President Sara Duterte ang inihain Lunes ng umaga, gamit bilang batayan ang mga alegasyon ng dating aide niyang si Ramil Madriaga.

Binanggit sa mga reklamo ang pahayag ni Madriaga na inatasan umano siya ni Duterte na maghatid ng malalaking halaga ng pera sa ilang indibidwal.

Inakusahan din si Duterte na tumanggap umano ng campaign funds noong 2022 mula sa mga drug lord at Philippine offshore gaming operators (POGOs).

Ginamit ang mga alegasyong ito bilang pundasyon ng reklamo, partikular sa paggamit ng confidential funds.

Unang impeachment complaint

Ang unang verified impeachment complaint ay inihain ng Makabayan Coalition at inendorso nina Party-list Reps. Antonio Tinio ng Alliance of Concerned Teachers (ACT), Sarah Jane Elago ng Gabriela Women’s Party at Renee Louise Co ng Kabataan, kay House Secretary General Atty. Cheloy Garafil, kung saan kanilang binigyang-diin ang betrayal of public trust batay sa tatlong isyu laban kay Duterte.

Ang mga Makabayan complainant ay sina Francisca “France” Castro, Arlene Brosas, Liza Maza, Atty. Neri Colmenares, Renato Reyes Jr., Raymond Palatino, David Michael M. San Juan, David D. D’Angelo, Modesto Floranda, Ronaldo “Ka Jerome” Adonis, Eufemia Doringo, Jocelyn Andamo, Amirah Ali Lidasan, Jeffrey F. Ranoy, Francisco “Eco” Dangla III, Jandrie Layba, Erlinda Alfonso, Albert G. Pascual, Raymond Basilio, Cathleen Gaea B. de Guzman, Mhing Archie S. Gomez, Tiffany Faith F. Brillante, Francesca Mariae M. Duran, John Lesther Mercader, Sheila Mae L. Cupay, Raven Kristine B. Racelis, Allen Marc D. Ballesteros, Kenneth Alexander Castor, Justine Antonie D. Wagan, Santino Antonius Miguel V. Arroyo, Michael Troy C. Cabangon, John Paul Y. Azusano, Zenaida Soriano, Maria Belinda V. Sevilla, John Andre Malaca Alcala, Geraldine T. Balingit, Aliyah Mikaela C. Cruz, Jomarie Shade E. Bayona, Keith Neil Xavier C. Señido, Aries Lingad Soledad, Lucky E. Oraller, Antonio C. Fajardo, Elizabeth T. Camoral, Mario Q. Fernandez at Ronnie C. Manalo.

Ang ikalawang impeachment complaint ay inihain ng progresibong grupo at civil society leaders, at inendorso nina Reps. Leila de Lima ng Mamamayang Liberal Party-list at Perci Cendaña ng Akbayan Party-list.

Naging batayan ng Makabayan bloc ang sinumpaang affidavit ni Madriaga noong nakaraang taon bilang bagong detalye sa House proceedings sa paggamit ng confidential funds ng Office of the Vice President (OVP) at Department of Education (DepEd) mula 2022 hanggang 2023.

Ayon sa kanyang affidavit na may petsang Nobyembre 29, 2025, na isinama sa complaint ng Makabayan bloc, sinabi ni Madriaga na siya umano ay directly involved sa security arrangements ni VP Duterte pagkatapos ng halalan.

Kalaunan ay kasama na rin sa kanyang trabaho umano ang mga bagay na may kinalaman sa pag-handle ng sensitibong impormasyon at pera.

Aniya, ang sakop ng kanilang mga assignment ay hindi na lamang basta routine security detail.

“Our work involved tactical transport services, securing VP Sara and other VIPs, conveying highly confidential information, and transporting large amounts of money to several persons as instructed by VP Sara,” sinabi niya.

“When Mayor Sara Duterte won as Vice President, I was tasked to form the Vice President Security and Protection Group (VPSPG), which was established primarily to provide security and intelligence work for VP Sara,” ayon sa sworn statement ni Madriaga.

Noong mga panahong iyon ay kanyang “personally introduced and recommended Col. Dennis Nolasco to her,” dagdag pa niya.

Sinabi ni Madriaga na si Nolasco ay dating subordinate niya sa Presidential Security Group. “Col. Nolasco was one of my students in the Presidential Security Group (PSG). At that time, he was the Commandant of the PSG Training School,” aniya.

Base sa affidavit, si Nolasco ay may mahalagang papel sa staffing ng bagong tatag na yunit. “It was Col. Nolasco who tapped the services of Col. Raymund Dante Lachica to head the VPSPG,” ani Madriaga.

Sinabi niya na nakatrabaho niya ang dalawang opisyal ng halos 10 buwan. “From July 2022 to April 2023, I worked with Col. Nolasco and Col. Lachica,” aniya.

Ayon kay Madriaga, ang affidavit ay para makapag-corroborate ng facts na lumutang noong House proceedings.

Sinabi rin niya na siya’y may “personal knowledge” ng ilang mga aktibidad kaugnay ng mga operasyong nabanggit, na kanya ring idinetalye sa ibang bahagi ng kanyang statement.

Ang kanyang sinumpaang salaysay ay binanggit sa pag-handle ng confidential funds noong mga unang buwan ng termino ni Duterte bilang Bise Presidente.

Binanggit ng Makabayan bloc ang betrayal of public trust sa tatlong isyu laban kay Duterte.

-Ang diumano’y unchecked discretion ng paggamit ng P612.5 milyong confidential funds mula late 2022 hanggang third quarter ng 2023.

-Inakusahan din si Duterte ng gross disregard for transparency and accountability, dahil sa hindi pagsunod sa audit process at pag-order sa kanyang mga tauhan na gumawa ng hindi kapani-paniwalang accomplishment reports na base sa pekeng liquidation reports at dokumento. Kanilang Isinumite ang mga ito sa Commission on Audit para i-justify ang kwestiyonableng paggamit ng confidential funds na hindi naaayon sa batas.

-Ang diumano’y kanyang dereliction of official duty, partikular ang pagbalewala sa oversight role ng Kongreso sa budget deliberations at awtoridad nitong mag-conduct ng pagdinig in aid of legislation.

Ikalawang complaint

Sa ikalawang impeachment complaint, ang mga basehan ay:

ARTICLE I

Diumano’y pag-amin ni Duterte sa isang public broadcast na nagkontrata siya ng assassin laban sa Pangulo, First Lady at dating Speaker ng House of Representatives —itinuring na Betrayal of Public Trust, Culpable Violation of the Constitution, at High Crime.

ARTICLE II

Diumano’y misuse at malversation ng kanyang confidential funds bilang Bise Presidente at dating DepEd Secretary na isang criminal act ng Graft and Corruption at Betrayal of Public Trust.

ARTICLE III

Diumano’y ang pamimigay ng cash gifts sa DepEd officials na may procurement-related functions ay betrayal ng public trust bunsod ng bribery at Graft and Corruption.

ARTICLE IV

Ang diumano’y unexplained wealth ni Duterte at hindi pag-disclose sa kanyang properties at interests sa properties sa kanyang Statement of Assets, Liabilities and Net

Worth (SALN), na paglabag sa Section 17, Article XI ng 1987 Philippine Constitution, at Culpable Violation of the Constitution and/or Betrayal of Public Trust.

ARTICLE V

Mga diumano’y High Crimes, kabilang ang High Crime of Murder at Conspiracy to Commit Murder.

Ang mga petitioner ay pinangunahan nina Kiko Aquino Dee, co-convenor ng Tindig Pilipinas; dating peace secretary Ging Deles; Ramon Magsaysay Awardee 2025 Fr. Flavie Villanueva; youth at sectoral leaders at iba pa.

“The Supreme Court itself stated that their ruling does not absolve VP Sara Duterte of the charges. By filing this complaint, we hope to finally get a verdict on the charges against her,” sinabi ni Dee.

Iginiit din ni Villanueva na dapat ay may moral at legal accountability. “Just like the first impeachment complaint, this is not only about Sara Duterte, but about upholding the enduring principle and the sacredness of truth and justice that no public official is beyond the reach of law,” aniya.

Sa limang articles of impeachment, binanggit ang sworn statement ni Madriaga na inatasan siyang maghatid ng malalaking halaga ng confidential funds sa kanyang security aide.

Sinabi rin ni Madriaga na ang 2022 campaign ni Duterte ay pinondohan umano ng drug money at pondong kaugnay POGO.

“Madriaga’s testimony warrants a full investigation. His statements corroborate our worst fears about the Vice-President’s spending of public funds for personal use. Therefore, it becomes the solemn duty of citizens and public officials alike to seek accountability,” ani Dee.

Ayon kay Cendaña, ang bagong complaint ay matapos ang desisyon ng Supreme Court (SC) na ang 2025 Articles of Impeachment ng Kamara de Representantes laban kay Duterte ay barred ng one-year rule technicality.

Gayunman, pinalalakas ng galit ng tao sa korapsiyon ang mga bagong impeachment complaint laban kay VP Duterte, ani Cendaña.

“Corruption is corruption whichever side of the former Uniteam it comes from. Dapat mapanagot ang mga sangkot sa malawakang pagnanakaw ng pera ng bayan whether it involves flood control funds or misuse of funds meant for our students,” pahayag ni Cendaña.

Sinabi pa ni Cendaña na kung tatalakayin ng Kamara ang complaint, ang ebidensiya laban kay VP Duterte ay magpapakita umano ng malaking conspiracy ng abuso at korapsiyon.

“If the recent flood control corruption scandals show us anything, small-time corruption is always the tip of the iceberg of bigger corruption conspiracies. The same is true with the cases against VP Sara. ’Yung pagdodoktor niya ng mga resibo at pagbibigay ng cash gifts sa bidding committee ng DepEd are acts in support of committing greater acts of corruption,” aniya.

“No technicality or legal loophole will clear the VP of these charges. The VP must personally answer these cases of corruption and abuse of power. She has not escaped her day of reckoning, she has merely delayed it,” diin ni Cendaña.

Sa muling panawagan sa publiko na labanan ang impunity, hinikayat ng koalisyon ang mamamayan at ang Kongreso na pangalagaan ang mga demokratikong institusyon.

“We have to prove that our democracy is strong enough to hold the Dutertes to account. No dynasty, no sitting official, and no office is above the law. The Dutertes’ culture of impunity must end now,” saad ni Dee.

Hiniling ng Makabayan bloc sa Kamara na kilalanin ang impeachment complaint laban kay Duterte at iproseso ito alinsunod sa itinakdang proseso ng Konstitusyon — mula committee action hanggang posibleng Senate trial.

Sa kanilang prayer, hiniling ng Makabayan bloc na ang kaso ay “be given due course and referred to the House Committee on Justice for appropriate action” alinsunod sa Section 3(2), Article XI ng 1987 Constitution at sa House rules on impeachment.

Hiniling nila sa justice panel na “after due proceedings,” ay “find sufficient substance in this Complaint and recommend to the House of Representatives the approval of the Articles of Impeachment” laban sa Bise Presidente.

Inilalatag ng kanilang plea ang step-by-step na prosesong itinatadhana ng Konstitusyon. Hiniling nito sa Kamara, bilang impeaching body, na “vote to impeach Respondent and transmit the Articles of Impeachment to the Senate of the Philippines for trial” alinsunod sa Article XI.

Kapag umabot ang kaso sa Senado, sinabi ng mga petitioner na dapat hatulan ng Senado — na uupo bilang impeachment court — ang Bise Presidente sa mga paratang sa reklamo at ipataw ang nararapat na parusa ayon sa batas.

Partikular na hinihingi ng reklamo na, kapag napatunayang guilty, siya ay “REMOVED from the Office of the Vice-President of the Republic of the Philippines” at “PERPETUALLY DISQUALIFIED from holding any office of honor, trust, or profit under the Republic of the Philippines,” alinsunod sa Section 3(7), Article XI ng Konstitusyon.

Binigyang-diin ng filing na hinihiling ng complainants na ang Kamara at Senado ay kumilos nang mahigpit alinsunod sa balangkas ng Konstitusyon — mula referral sa committee, plenary vote, at kung nararapat, isang ganap na trial sa Senado.