NAGSAMPA ng mga kasong kriminal para sa tatlong bilang ng pagpatay (murder), maraming bilang ng tangkang pagpatay (frustrated murder), at malubhang pisikal na pananakit laban sa isang 15-anyos na mag-aaral ng San Jose National High School sa Tacloban City na nagsagawa ng pamamaril noong nakaraang Lunes, ayon kay Police Regional Office 8 Director Brigadier General Jason L. Capoy.

Ang 15-anyos na Child-in-Conflict-with-the-Law (CICL) na gumagamit ng alyas na “Rod” ay isang Grade 9 student ng paaralan. Siya at ang isa pang suspek na si “Nash,” isang 14-anyos na Grade 10 student, ay bumaril at pumatay sa tatlo nilang kamag-aral at ikinasugat ng 20 iba pa.

Kapwa nagpositibo sa gunpowder nitrates ang dalawang suspek, patunay na nagpaputok sila ng baril noong araw ng insidente. Lumabas din sa forensic examination na lahat ng biktima ay tinamaan ng mga bala mula sa isang 9mm semi-automatic pistol na pagmamay-ari ng tiyahin ni “Nash,” na isang pulis.

Ayon kay Brig. Gen. Capoy, isinampa ang mga kaso sa Tacloban City Prosecutor’s Office noong Martes ng gabi.

Naipasa na ang kustodiya ng dalawang CICL sa City Social Welfare and Development Office ng Tacloban City, ngunit nananatili silang nasa ilalim ng mahigpit na pagbabantay ng pulisya.

Natukoy ng mga imbestigador na ang dalawang suspek lamang ang sangkot sa insidente. Kasabay nito, pinag-aaralan din ng pulisya ang posibilidad ng pagsasampa ng kaso laban sa mga magulang ng mga akusado.

Inilipat ang dalawang CICL sa Bahay Pag-asa, isang pasilidad na pinamamahalaan ng Department of Social Welfare and Development (DSWD), kung saan tatlong pulis ang nakaatas na magbantay sa kanila.

Ayon sa Republic Act No. 9344 o Juvenile Justice and Welfare Act, ang mga batang may edad na 15 pababa ay hindi maaaring managot sa ilalim ng batas kriminal at sa halip ay sasailalim sa mga intervention program.

Nakasaad din sa batas na ang mga batang higit sa 15 ngunit wala pang 18 taong gulang ay maaari lamang managot sa krimen kung mapatutunayang kumilos sila nang may sapat na pag-unawa o discernment.

Nauna nang sinabi ng mga imbestigador na batay sa kanilang palitan ng mensahe sa social media, malinaw na pinagplanuhan ng dalawang CICL ang pagpatay dahil naniniwala silang magaan lamang ang magiging kaparusahan sa kanila dahil menor de edad pa sila.

Iniimbestigahan din ng mga awtoridad kung may kaugnayan ang insidente sa sikat na Columbine High School shooting noong 1999 sa Colorado, Estados Unidos, kung saan 13 katao ang nasawi.

Lumitaw ang posibilidad na ito matapos makitang nakasuot si “Nash” ng itim na damit na may nakasulat na “KMFDM,” kapareho ng suot ng isa sa mga salarin sa Columbine shooting.

Nagpositibo rin sa gunpowder nitrates si “Rod,” na karagdagang patunay na nagpaputok siya ng baril.

Sa kanilang palitan ng mensahe, ipinakita ng dalawa ang paniniwalang makakalaya sila pagsapit ng edad na 21 dahil menor de edad lamang sila.

Tinanong ni “Rod” si “Nash” kung maaari silang makasuhan ng murder at illegal possession of firearms.

Sumagot si “Nash”: “Hindi, bro. Ninakaw natin iyon. Hindi maaaring kasuhan ang mga menor de edad.”

Nang sabihin ni “Rod” na maaari silang makasuhan ng illegal possession of firearms kapag nahuling may dalang baril, sumagot si “Nash”: “Oo, maaari tayong kasuhan pero iba ang paghawak sa kaso.”

Pinagplanuhan din nilang ipuslit ang kanilang mga armas papasok ng paaralan upang barilin ang kanilang mga kapwa estudyante. Sinabihan pa ni “Rod” si “Nash” na magsuot ng balaclava.

Ninakaw ni “Nash” ang service firearm na 9mm pistol ng kanyang tiyahin na isang Police Staff Sergeant na nakatalaga sa Police Regional Office 8.

Natuklasang halos isang oras silang nagkubli sa comfort room ng paaralan bago isinagawa ang pag-atake. Una silang nagpaputok mula sa labas ng bintana ng kanilang silid-aralan bago pumasok upang barilin pa ang ibang mga estudyante.

Nakarekober ang pulisya sa lugar ng insidente ng:

21 basyo ng 9mm na bala,
7 piraso ng tingga mula sa mga bala,
13 hindi nagamit na bala,
2 deformed fired bullets,
3 fired bullets,
isang walang lamang 9mm magazine, at
isang bala na pumalya sa pagpapaputok.

Naaresto si “Rod” sa loob mismo ng paaralan ng isang intelligence agent ng Tacloban City Police Office at isang bumberong nagkataong nasa lugar.

Samantala, nadakip si “Nash” ng isang sibilyan makalipas ang ilang sandali. Nakuha sa kanya ang isang bag na naglalaman ng service firearm ng kanyang tiyahin, isang foldable baton, bonnet, puting sweatshirt, vest, firearm holster, at puting t-shirt, ayon kay Philippine National Police spokesperson Colonel Allan Rae F. Co.

Ayon kay Brig. Gen. Capoy, tatlong katao ang nasawi at 20 ang nasugatan sa pag-atake. Sa 20 sugatan, 15 ang nagtamo ng tama ng bala habang lima naman ang nasaktan habang tumatakas.

Dalawang baril ang nasamsam mula sa mga suspek—isang 9mm semi-automatic pistol at isang caliber .38 revolver—na isinailalim sa ballistic examination. Ang tiyahin ni “Nash” na pulis ay kasalukuyang iniimbestigahan administratibo dahil sa kapabayaan.

Nakuha kay “Rod” ang caliber .38 revolver na may isang nagamit nang bala at limang buhay na bala sa silindro nito. Nakarehistro ang naturang baril sa isang security agency sa Cebu City na iniimbestigahan na ngayon ng PNP Civil Security Group.

Ayon sa ulat ng Regional Civil Security Unit 7, kapareho ng serial number ng naturang revolver ang serial number ng isa pang baril na nakarehistro rin sa isang security agency sa Cebu City, na nagpapahiwatig ng posibleng pagdoble ng serial numbers.

Natuklasan ding ang isa pang revolver na may parehong serial number ay naipagkaloob sa isang security guard sa Bohol.

Sinisiyasat ngayon ng mga imbestigador kung ang insidente ay may kaugnayan sa “youth violent extremism” at bullying.

Sa isang video na kuha ng hindi nakilalang indibidwal, narinig ang hindi bababa sa apat na putok ng baril habang makikitang umiiyak at sumisigaw ng tulong ang mga estudyante.

May isa ring larawang nagpapakita sa isa sa mga suspek na may hawak na baril habang nakatutok sa hindi pa matukoy na target.

Dinala ang mga labi ng tatlong nasawi sa isang lokal na punerarya para sa autopsy upang matukoy ang eksaktong mga sugat na kanilang tinamo.

Nangyari ang pamamaril habang nagpahayag ng matinding pag-aalala si PNP Chief General Jose Melencio C. Nartatez Jr. kaugnay ng mga kamakailang insidente ng pananaksak sa mga paaralan sa Cavite.

Aniya: “Walang lugar ang karahasan sa ating mga institusyong pang-edukasyon. Inaatasan ko ang lahat ng yunit ng pulisya na paigtingin ang presensya ng pulis, palakasin ang preventive patrols, magsagawa ng security assessments, at panatilihin ang malapit na koordinasyon sa mga paaralan, lokal na pamahalaan, mga magulang, at iba pang stakeholder sa komunidad.”

Dagdag pa niya: “Dapat nating gawin ang lahat ng nasa loob ng ating mandato upang matiyak na ang bawat paaralan ay mananatiling ligtas, ligtas sa panganib, at angkop para sa pagkatuto.”

Ang mga insidente ng pananaksak noong Hunyo 16 at 19 na kinasangkutan ng mga mag-aaral mula sa iba’t ibang paaralan ay itinuturing pa ring magkakahiwalay na kaso habang nagpapatuloy ang imbestigasyon, ayon kay Gen. Nartatez, kasabay ng paggalang sa karapatan at pribasiya ng lahat ng menor de edad na sangkot.

Bilang tugon sa mga insidenteng ito, inatasan ng PNP Chief ang lahat ng kinauukulang tanggapan ng pulisya na dagdagan ang kanilang presensya at magsagawa ng tuloy-tuloy na preventive patrols sa loob at paligid ng mga paaralan, lalo na sa oras ng pagpasok, recess, at uwian.