INAPRUBAHAN noong Lunes ng House Committee on Justice, na may 55 kasapi na nagpahayag ng malakas na suporta, ang impeachment laban kay Bise Presidente Sara Z. Duterte sa pamamagitan ng pag-adopt ng Committee Report at pagpapasa nito sa plenaryo para sa deliberasyon at botohan matapos makakita ng probable cause batay sa ilang linggong pagdinig at mga dokumentaryong ebidensya.

Inaprubahan din ng komite ang resolusyon at ang Articles of Impeachment, na nagtatapos na ang mga ebidensya sa talaan ay tumutugon sa itinakdang pamantayan ng Konstitusyon upang magpatuloy ang proseso.

Si Deputy Speaker David “Jay-Jay” Suarez ng Quezon ang nagmosyon para sa pag-apruba ng ulat ng komite, na agad namang sinuportahan. “Muli, inihahain ko ang pag-apruba ng Committee Report, kasama ang kalakip na resolusyon na naglalaman ng Articles of Impeachment laban sa Bise Presidente Sara Z. Duterte, na may mga amyenda. So moved, Madam Chair.”

Sa ulat nito, “magalang na inirerekomenda” ng komite ang pag-adopt ng resolusyon na naglalaman ng Articles of Impeachment, kasama ang mga natuklasan at konklusyon kaugnay ng mga paratang laban kay Duterte.

“Itala na 55 sa 55 kasapi ng Justice Committee na pisikal na naroon ay nagpahayag ng suporta sa pag-apruba ng Committee Report at ng kalakip na resolusyon na naglalaman ng Articles of Impeachment, na may mga amyenda. Kaya idinedeklara ng Chair na ang mosyon ay nagkakaisang naaprubahan,” ayon kay House Committee on Justice Chair Gerville “Jinky Bitrics” Luistro ng Batangas.

Pinagsama sa ulat ang dalawang beripikadong reklamo at inilatag ang iba’t ibang batayan para sa impeachment, kabilang ang culpable violation of the Constitution, panunuhol, graft and corruption, iba pang mabibigat na krimen, at pagtataksil sa tiwala ng publiko.

Sinundan ng mga mambabatas ang kaso mula sa apat na magkakahiwalay na reklamo na inihain noong unang bahagi ng Pebrero, kabilang ang mga isinampa nina Francisca “France” Castro at Francis Joseph Aquino Dee, gayundin ang mga sumunod na reklamo nina Joel Saballa at Atty. Nathaniel Cabrera.

Tinanggap ng komite ang pag-atras ng isang reklamo at isinantabi ang isa pa dahil sa paglabag sa one-year bar rule. Nagpatuloy ito sa mga reklamong Saballa at Cabrera na napatunayang “sapat sa porma” at kalaunan ay “sapat sa substansya” sa botong 54-1.

Noong Marso 16, naghain si Duterte ng “Consolidated Verified Answer Ad Cautelam,” habang tinalikuran naman ng mga nagrereklamo ang kanilang karapatang sumagot, na nagbigay-daan sa komite na magpatuloy sa pagtukoy ng mga batayan at probable cause.

Pagsapit ng Marso 18, “nagkakaisang nagpasya ang komite na may sapat na batayan para sa impeachment” sa parehong reklamo.

Ayon kay Luistro, “nakita at sinuri ng komite ang ebidensya,” kabilang ang mga testimonya, audit findings, at mga rekord pinansyal na iniharap sa mga pagdinig.

Inilalahad sa Articles of Impeachment ang iba’t ibang paratang laban kay Duterte, kabilang ang:

Maling paggamit at iregular na liquidation ng confidential funds na umaabot sa hindi bababa sa ₱500 milyon sa Office of the Vice President at ₱112.5 milyon sa Department of Education

Pagkakaroon ng hindi maipaliwanag na yaman at hindi kumpletong pagdedeklara ng ari-arian sa kanyang Statements of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN)

Panunuhol at katiwalian na kinasasangkutan ng mga opisyal sa ilalim ng kanyang pamamahala

Pag-uutos o paghikayat ng karahasan, kabilang ang umano’y pagbabanta laban sa matataas na opisyal ng gobyerno

Mga hakbang na nagdudulot ng destabilisasyong pampulitika at pang-aabuso sa kapangyarihan

Binanggit sa ulat ang mga natuklasan ng Commission on Audit, datos pinansyal na na-flag ng Anti-Money Laundering Council, at mga testimonya ng mga opisyal at saksi, kabilang ang forensic document examiners at mga auditor ng gobyerno.

Sa mga pagdinig, iniharap sa mga mambabatas ang:

Testimonya tungkol sa paggalaw ng malalaking halaga ng pera sa pamamagitan ng di-pormal na mga channel

Mga resibo at liquidation documents na pinaghihinalaang peke, kabilang ang pagkakatuklas ng magkakaparehong sulat-kamay sa iba’t ibang dokumento

Mga sertipikasyon na nagpapakitang ang ilang nakalistang tumanggap ay wala sa opisyal na talaan

Mga audit findings na nag-uutos ng pagbabalik ng sampu-sampung milyong piso at nag-flag ng daan-daang milyong piso dahil sa iregularidad

Mga ulat ng bilyun-bilyong pisong transaksyong pinansyal na kaugnay ng mga account na iniimbestigahan

Binanggit din ni Luistro na ginamit ng komite ang sariling sinumpaang SALN ni Duterte bilang bahagi ng ebidensya, na nagbunsod ng mga tanong hinggil sa hindi pagkakatugma ng kanyang idineklarang ari-arian at ng mga datos pinansyal na inilahad sa mga pagdinig.

Binigyang-diin ng komite na sinunod nito ang mga proseso ng Konstitusyon, mula sa pagtukoy ng sapat na porma at substansya noong unang bahagi ng Marso hanggang sa pagsasagawa ng mga pagdinig upang patunayan ang probable cause.

Ibinunyag din na pinili ng komite na huwag buksan ang isang selyadong kahon ng mga tax record na isinumite ng Bureau of Internal Revenue dahil sa mga legal na limitasyon at sa paniniwalang sapat na ang umiiral na ebidensya sa antas ng komite.

Sa pag-apruba ng Committee Report, lilipat na ngayon ang kaso sa plenaryo ng Kamara kung saan pagdedebatehan at bobotohan ng mga mambabatas kung aaprubahan ang Articles of Impeachment.

Kapag hindi bababa sa isang-katlo ng kabuuang miyembro ng Kamara ang bumoto pabor, ipapasa ang Articles sa Senado na magsisilbing impeachment court.