ITINURING ni Defense Secretary Gilberto “Gibo” Teodoro Jr. na banta at pananakot sa Pilipinas ang pahayag ni Chinese Ambassador Jing Quan na madaling magwagi ang China kung gagamit ito ng puwersang militar.

Naging paksa rin ang kontrobersiya sa pagtalakay ng Senado sa panukalang badyet ng Department of National Defense (DND), kung saan inusisa ni Sen. Erwin Tulfo ang agresyon ng China laban sa Pilipinas.

Nauna nang sinabi ni Jing noong Oktubre 15 na madaling mananaig ang China kung gagamit ito ng puwersa, ngunit iginiit na mas pinipili ng Beijing ang kapayapaan.

“If we want to use force, we may easily win. But no, we will not choose force, and we love peace,” reportedly sinabi ni Jing sa isang pagtitipon sa Quezon City.

Hindi tinanggap ni Teodoro ang paliwanag ng embahador at itinuring na pananakot ang kanyang sinabi.

“Banta ‘yun. ‘Yun ang tunay na laman ng statement na ‘yan. Tinatakot tayo,” reportedly sinabi ni Teodoro sa isang panayam noong Oktubre 16.

Sinabi rin niyang pinag-aaralan ng DND ang pahayag ng embahador dahil naniniwala siyang hindi ito basta pagkakamali lamang sa pagsasalita.

“Pinag-aaralan talaga namin ang statement na ito kasi hindi dulas yun eh,” reportedly sinabi niya.

Nag-ugat ang sagutan matapos tawagin ni Teodoro ang China na pangunahing manggugulo sa rehiyon, isang paglalarawang tinutulan ni Jing.

Nauna nang sinabi ni Tulfo, vice chairman ng Senate committee on foreign relations, na hindi dapat ipagkamali ng China na kahinaan ang hangarin ng Pilipinas na mapayapang maresolba ang mga sigalot sa karagatan.

“We do not take lightly the statement that China can ‘easily win’ if it uses force against the Philippines. As a peace-loving country that upholds democracy and international law, the Filipino people will not back down in the face of these threats,” pahayag ni Tulfo noong Oktubre 16.

Binigyang-diin ng senador na hindi maaaring gamitin ang lakas-militar upang takutin ang Pilipinas o piliting talikuran nito ang mga karapatang pandagat.

“Let there be no doubt: Nobody in this world can bully the Philippines—whether through words or by force. Our sovereignty is not negotiable, our dignity is not for sale, and our resolve must never be mistaken for weakness,” pahayag ni Tulfo.

Kasunod ng kontrobersiya, nanawagan ang ilang senador na ideklarang persona non grata si Jing.

Iniulat ding kabilang si Sen. JV Ejercito sa mga nanawagang palitan ng Beijing ang embahador dahil sa kanyang mga sinabi.

Noong Lunes, Oktubre 19, ipinatawag ng Department of Foreign Affairs (DFA) si Jing upang pormal na ihayag ang pagtutol ng Pilipinas sa kanyang pahayag noong Oktubre 15.

Ayon sa DFA, sinabi ni Foreign Affairs Secretary Ma. Theresa Lazaro sa embahador na ang kanyang pananalita ay “provocative and unacceptable” at hindi nakatutulong sa pagkakaunawaan ng dalawang bansa.

Iniulat ding tinutulan ng DFA ang pagbatikos at panunuya ng Chinese Embassy sa mga opisyal at mambabatas ng Pilipinas na gumaganap ng kanilang mga tungkulin.

Iginiit ng ahensiya na hindi nito tatanggapin ang pagtatangkang manakot ng mga Pilipinong opisyal na malayang nagpapahayag ng kanilang pananaw.

Sinabi rin ng DFA na pananatilihin nitong bukas ang diplomatikong pakikipag-ugnayan sa Beijing, ngunit maaari itong gumawa ng karagdagang hakbang kung kinakailangan.

Iginiit naman ng Chinese Embassy na inilabas sa konteksto ang pahayag ni Jing at pinalabis ang kahulugan nito.

Nauna ring sinabi ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na tila isang banta ang pananalita ng embahador at hindi ito angkop para sa isang diplomat.

Patuloy ang hindi pagkakasundo ng Pilipinas at China sa West Philippine Sea, kung saan iginigiit ng Maynila ang mga karapatang pandagat nito sa ilalim ng international law.

Noong 2016, tinanggihan ng isang international arbitral tribunal ang legal na batayan ng malawak na pag-angkin ng China sa mga karagatang sakop ng tinatawag nitong nine-dash line. Hindi kinikilala ng Beijing ang desisyon.