IPINAGPATULOY noong Miyerkules ng House Committee on Justice ang mga pagdinig sa impeachment laban kay Bise Presidente Sara Z. Duterte, na ngayon ay nakatuon sa kanyang pormal na sagot habang tinutukoy ng mga mambabatas kung dapat bang ituloy ang kaso.

Binigyang-diin ni Panel Chair Atty. Gerville “Jinky Bitrics” Luistro ng Batangas na limitado pa rin sa yugtong ito ang tungkulin ng komite, at malinaw ang pagkakaiba ng paunang pagsusuri at aktuwal na paglilitis.

“Kapag mabigat ang mga paratang, dapat mas mabigat ang sagot,” ani Luistro sa kanyang pambungad na pahayag.

“Inuulit namin na hindi kami narito upang magpasya ng pagkakasala o kawalang-sala. Hindi pa ito paglilitis. Ang hustisya ay hindi minamadali—pero hindi rin pinipigilan. Simple ang agenda ngayon—ngunit may mabigat na kahihinatnan,” sabi ni Luistro habang itinutuon ang pagdinig sa isang tanong: “May sapat bang batayan para ituloy ang proseso?”

“Ang araw na ito ay hindi tungkol sa paghatol. Ito ay tungkol sa pagbibigay-katwiran,” ani Luistro.

Ipinaliwanag ni Luistro na ang mga reklamo ay dumaan na sa masusing pagsusuri. Nagsimula ang komite sa apat na impeachment complaints, kung saan ang isa ay isinantabi dahil sa posibleng paglabag sa one-year bar rule at ang isa naman ay binawi upang pagsamahin sa isang consolidated case.

Sa kasalukuyan, tinatalakay na ng panel ang ikatlo at ikaapat na reklamo — ang Saballa et al. at Cabrera complaints — na naunang napatunayang sapat sa anyo at substansiya.

“Bawat alegasyon ay kinuwestiyon. Bawat punto ay hinamon. Bawat argumento ay sinubok,” aniya, sabay banggit sa napakaraming dokumento—mga pahina at pahina na may kalakip na annexes at ebidensiya.

“Hindi lang ito binasa—ito ay masusing inaral,” ani Luistro.

Binanggit din niya ang bigat ng mga paratang, kabilang ang umano’y pagbabanta laban sa Pangulo at iba pang opisyal, hindi maipaliwanag na yaman, paglabag sa SALN requirements, panunuhol, at maling paggamit ng confidential funds.

“Hindi biro ang mga paratang. Seryoso ang mga ito. Mabigat. Nangangailangan ito ng sagot,” aniya.

“Kung ganito kabigat ang mga paratang—hindi puwedeng manahimik. Kailangan itong sagutin,” dagdag niya.

Ayon kay Luistro, nabigyan ang Bise Presidente ng kopya ng mga reklamo at pagkakataong sumagot alinsunod sa due process.

“Binigyan siya ng pagkakataong sumagot. Iyan ang due process. Sa prosesong ito, lahat ay binibigyan ng pagkakataong magpaliwanag,” aniya.

Nagsumite ang Bise Presidente ng 15-pahinang sagot na may limang annexes, na pirmado ng 16 na abogado.

Ayon kay Luistro, ito na ngayon ang sentrong tututukan ng komite.

“Hindi na ang mga impeachment complaint—dahil napag-aralan, napagdebatehan, at nasubok na ang mga ito. Hindi na rin ang mga alegasyon—dahil nasuri na ang mga ito nang detalyado,” aniya.

“Napagdaanan na ang reklamo laban sa Bise Presidente. Ang bago ngayon ay ang kanyang sagot,” dagdag niya.

Nilinaw niya na hindi na babalikan ng panel ang mga napagpasyahan na.

“Kaya ngayon, hindi na tayo babalik sa simula. Hindi na natin uulitin ang mga nagawa na. Ang susuriin natin ngayon ay ang sagot ng Bise Presidente—ang kanyang tugon sa reklamo,” dagdag niya.

Ayon sa kanya, ang sentro ng deliberasyon ay kung sapat bang natugunan ng sagot ang mga paratang at kung nabago nito ang naunang findings ng komite.

“Nalinawan ba ang sitwasyon? Napabulaanan ba ang mga alegasyon? Natugunan ba ang bigat ng mga paratang?” tanong niya.

Binigyang-diin ni Luistro na malinaw at direktang sagot ang hinahanap ng komite, hindi pangkalahatang pahayag lamang.

“Kaya tutok tayo—sa sagot, sa linaw nito, sa kasapatan nito, at higit sa lahat kung direkta ba nitong sinagot ang mga paratang. Hindi pag-iwas. Hindi pangkalahatan. Kundi malinaw at tuwirang sagot sa bawat alegasyon,” aniya.

Aniya, babalik pa rin ang komite sa pangunahing tanong—kung may sapat pang batayan upang magpatuloy ang proseso.

“Ngayong nasa harap na natin ang sagot—may sapat pa bang batayan para magpatuloy?” ani Luistro.

“Binago ba ng sagot ang nauna naming pasya na sapat ito sa anyo at substansiya? May nabago ba? Pinahina ba nito ang kaso?” dagdag niya.

“Dahil kung mayroon—magpapatuloy tayo. Kung wala—hindi na,” paliwanag niya.

Tinapos ni Luistro ang kanyang pahayag sa panawagang manatiling gabay ang batas at malinaw na mandato ng komite.

“Dahil sa huli—kung malinaw ang tanong at malinaw ang batas—dapat malinaw din ang ating paninindigan,” ani Luistro.