ANG isang miyembro ng House Committee on Justice na si Joel Chua ng Maynila noong Biyernes ay nagpahayag ng seryosong pangamba hinggil sa kahandaan sa pag-iisip ni Vice President Sara Duterte na mamuno sa bansa, kasunod ng kanyang mga kontrobersyal na pahayag at ng tinawag niyang nakababahalang pattern ng umano’y marahas na retorika.

“Ang ating Presidente ay head of state. Kaya anumang banta sa head of state ay usaping pambansang seguridad. At hindi ordinaryo ang ating VP,” ani Chua, na siya ring namumuno sa House Committee on Good Government and Public Accountability, na binibigyang-diin ang bigat ng sitwasyon.

Binigyang-diin ni Chua, isang abogado, na ang usapin ay lampas na sa pulitika at pumapasok na sa larangan ng pambansang seguridad at kakayahang mamuno.

“Siya po ay pangalawang Pangulo. Siya ang hahalili kung sakasakaling may mangyari sa ating Pangulo,” dagdag niya, na binibigyang-diin ang implikasyong konstitusyonal ng asal ng Bise Presidente.

Itinuro ng mambabatas ang mga tanong na lumitaw sa mga pagdinig ng Kamara hinggil sa kalagayang sikolohikal ng Bise Presidente, lalo na kaugnay ng kanyang mga pahayag at nakaraang asal.

“Naitanong kung nasuri ba ang psychological test… marahil naitanong iyon dahil sa history of violence,” pagbubunyag ni Chua.

Ipinaliwanag pa niya na ang pagsusuri sa kakayahang mamuno ay kinakailangang isaalang-alang ang mga pattern ng pag-uugali at ang kakayahang isakatuparan ang mga banta.

“Tinitingnan kung may kapasidad ba siyang gawin ito, o kung ang kanyang pamilya ay may kapasidad,” aniya.

Hindi nagpaligoy-ligoy si Chua sa pagbibigay-babala na hindi dapat maliitin ang ganitong mga banta.

“Hindi po ito basta ordinaryong banta… hindi ito maaaring ipagwalang-bahala. Hindi ito simpleng banta lamang,” diin niya.

Binigyang-diin din niya ang mas malawak na konteksto ng pananagutan at ang seryosong bigat ng mga alegasyon, at sinabing ang mga pangyayaring ito ay nakakuha ng pansin hindi lamang sa loob ng bansa kundi maging sa buong mundo.

“Makikita naman natin… naiulat ito hindi lang sa ating bansa kundi pati sa buong mundo,” aniya.

Para kay Chua, malinaw ang pangunahing tanong: kung taglay ba ng Bise Presidente ang asal, paghatol, at kahandaang sikolohikal na kinakailangan ng isang posibleng pinuno ng estado.

“Kailangang malaman ng mga Pilipino: handa ba siyang mamuno, hindi lamang sa papel, kundi sa asal, sa pag-iisip, at sa kakayahang magdesisyon nang may katinuan,” aniya.

Patuloy na sinusuri ng House Committee on Justice ang mga ebidensya batay sa pamantayan ng probable cause, bilang bahagi ng mandato nito sa ilalim ng Konstitusyon sa mga paglilitis ng impeachment.

“Ang tinutukoy natin dito ay probable cause lamang… Hindi pa natin sinasabi kung siya ay guilty o hindi,” paglilinaw ni Chua.

Muli niyang iginiit na ang proseso ay nakabatay sa ebidensya at pananagutan sa sambayanang Pilipino.

“Kung malinaw na malinaw ang ebidensya at magbubulag-bulagan ka… paano mo ito ipaliliwanag pagbalik mo sa iyong mga nasasakupan,” ani Chua.