NAKATALAGA ang House Committee on Justice na pormal na pagtibayin sa Lunes ng umaga ang kanilang ulat na nagsasabing may sapat na batayan upang i-impeach si Pangalawang Pangulo Sara Z. Duterte, kasama ang kaukulang resolusyon at mga Artikulo ng Impeachment, na magbibigay-daan sa pagpapasa nito sa plenaryo para sa konsiderasyon.

Ang komite, na pinamumunuan ni Kinatawan ng Batangas na si Gerville “Jinky Bitrics” Luistro, ay inaasahang matatapos ang tungkulin nitong konstitusyonal kaugnay ng pinagsamang ikatlo at ikaapat na reklamo sa impeachment, kasunod ng nagkakaisang botong 53-0 noong nakaraang Miyerkules na nagsasabing may probable cause.

“Natupad na ng Komite ang tungkulin nitong konstitusyonal na tukuyin ang probable cause batay sa mga ebidensiyang iniharap. Sa Lunes, pormal naming pagtitibayin ang ulat ng komite at ang kaukulang resolusyon at mga Artikulo ng Impeachment at ipapasa ang mga ito sa plenaryo para sa konsiderasyon ng buong Kamara,” ayon kay Luistro, na isang abogado, sa isang pahayag.

Nakasentro sa ulat ang iba’t ibang paratang laban kay Duterte, kabilang ang umano’y maling paggamit ng confidential funds, hindi maipaliwanag na yaman, at pagbabanta na patayin si Pangulong Ferdinand Marcos Jr., Unang Ginang Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker Ferdinand G. Martin Romualdez.

Binanggit ng mga mambabatas ang ebidensiya na umano’y maling ginamit ni Duterte ang P612.5 milyon na confidential at intelligence funds, kabilang ang testimonya na P125 milyon ang inilabas sa loob lamang ng 24 oras, na taliwas sa naunang mga pahayag.

Ayon sa mga tala mula sa House Committee on Good Government and Public Accountability, may umano’y “envelope system” at kahina-hinalang mga resibo, habang ang forensic analysis ng National Bureau of Investigation (NBI) ay nagpapakita ng posibleng pamemeke ng mga pirma.

Iniulat din ng Philippine Statistics Authority (PSA) na may mga pangalang hindi umiiral sa listahan ng mga tumanggap ng pondo, habang kinumpirma ng Commission on Audit ang isang pinal na Notice of Disallowance na lampas P73 milyon, na maaaring umabot pa sa daan-daang milyong piso ang kabuuang halaga.

Tungkol naman sa hindi maipaliwanag na yaman, sinabi ni Luistro na sinuri ng komite ang tinawag niyang “forensic truth,” na binanggit ang datos mula sa Office of the Ombudsman na nagpapakitang umabot sa humigit-kumulang P88 milyon ang idineklarang net worth ni Duterte noong 2024, kumpara sa higit P6.7 bilyon na saklaw at kahina-hinalang mga transaksyon na tinukoy ng Anti-Money Laundering Council (AMLC) na kinasasangkutan ng Pangalawang Pangulo at ng kanyang asawa.

“Humahawak tayo ng mga opisyal na rekord—hindi opinyon, hindi haka-haka. Ito ay mga numero, dokumento, at sinumpaang testimonya na kapag pinagsama-sama ay nagpapakita ng padron na nangangailangan ng pananagutan,” ani Luistro.

Isa pang batayan ay nagmula sa press conference ni Duterte noong Nobyembre 23, 2024, kung saan hayagan niyang sinabi na nag-utos siya sa isang tao na patayin ang mga pangunahing opisyal ng bansa kung siya ay mapapatay.

Ang video ng kanyang pahayag ay napatunayan ng NBI at iniharap sa pagdinig noong nakaraang Miyerkules.

Nagpatotoo ang mga opisyal ng NBI, sa pangunguna ni Director Melvin Matibag, na ang kanilang mga natuklasan—na naisumite na sa Department of Justice—ay nagpapakitang ang mga ginawa ni Duterte ay maituturing na inciting to sedition at grave threats, at pumapasa sa pamantayan ng isang prima facie case na may makatwirang posibilidad ng hatol na pagkakasala.

Idinagdag pa ni Matibag na nagpapatuloy ang imbestigasyon ukol sa pahayag ni Duterte na nakipag-ugnayan siya sa isang tao upang isagawa ang mga pagpatay, at itinuturing ito bilang seryoso at aktwal na banta.

Binigyang-diin ni Luistro na ang gawain ng komite ay bunga ng maingat at nakabatay sa ebidensiyang proseso.

“Ito ay hindi tungkol sa pulitika. Ito ay tungkol sa Konstitusyon, sa ebidensiya, at sa ating tungkulin na panatilihin ang pananagutan ng mga lingkod-bayan. Kikilos na ngayon ang Kamara bilang iisang katawan sa usaping ito,” aniya.

Kapag napagtibay, ipapasa ang ulat ng komite at resolusyon sa plenaryo para sa konsiderasyon.

Kung maaaprubahan ng hindi bababa sa isang-katlo ng lahat ng miyembro ng Kamara, ipapadala ang mga Artikulo ng Impeachment sa Senado, na magpupulong bilang impeachment court.