AYON sa isang beteranong abogado na naging bahagi ng depensa ng dating Punong Mahistrado na si Renato Corona sa kanyang impeachment trial, ang konsepto ng functional control ay naaangkop lamang sa sangay ehekutibo ng pamahalaan at hindi sa lehislatura.

Ginawa ni Atty. Jose Judd Roy III, dating law dean at acting president ng Pamantasan ng Lungsod ng Maynila, ang pahayag bilang tugon sa alegasyon ni Assistant Ombudsman Mico Clavano na may “functional control” umano si dating Speaker Ferdinand Martin Romualdez sa pambansang badyet.

“Nagugulat ako sa teorya na ‘yang functional control. Hindi applicable sa legislature ‘yan, hindi ‘yan dapat ginagamit sa legislature,” ani Roy sa isang panayam sa radyo sa dzMM.

Ipinaliwanag niya na ang mga miyembro ng House of Representatives ay inihahalal ng kanilang mga nasasakupan at itinuturing na magkakapantay. Aniya, sinumang kongresista ay maaaring mahalal bilang Speaker o chairman ng komite.

“Pantay-pantay lang sila. Pare-pareho silang halal at may kanya-kanyang distrito. Kahit sino sa kanila puwedeng maging Speaker, kahit sino puwedeng maging chairman. Lahat ng posisyon sa Kamara ay pinagbobotohan,” aniya.

Dagdag pa niya, ang mga miyembrong itinuturing na mas maimpluwensiya ay kadalasang kabilang sa mas malalaking grupong pampulitika o may mas matibay na ugnayan sa kanilang mga kasamahan.

“Maaaring may mga miyembrong mas maimpluwensiya dahil mas mahusay silang makisama, mas pinagkakatiwalaan, o dahil hawak nila ang malaking partido kaya mas marami ang sumasama sa kanila,” diin niya.

Itinuro rin ni Roy na kahit ang mga miyembro ng minorya ay binibigyan ng mga posisyon sa Kamara.

“Kahit nasa minorya ka, binibigyan ka pa rin ng mga posisyon. Minsan nga, maganda pa ang nakukuhang puwesto dahil kasama ka sa iba’t ibang komite,” aniya.

Ipinaliwanag niya na ang functional control ay isang konseptong naaangkop sa ehekutibong sangay, na pinamumunuan ng Pangulo na inihahalal ng buong bansa.

Ayon sa kanya, ang mga miyembro ng Gabinete at iba pang opisyal sa ilalim ng Pangulo ay hindi inihahalal at may tungkuling sundin ang kanyang mga direktiba.

“Ang Pangulo ang pumipili sa kanila. Tauhan sila ng Pangulo at sumusunod sa kanyang mga utos. Iyan ang functional control,” paliwanag niya.

Sa kabilang banda, sinabi niyang iba ang kalagayan ng mga kongresista dahil sila ay nagsisilbi sa kani-kanilang distrito at may sariling mandato mula sa mga botante.

“Ang mga kongresista ay nagsasama-sama dahil sa kanilang mga samahan at layuning pampulitika. Kailangan nilang magdala ng badyet para sa kanilang distrito—para sa mga paaralan, kalsada at iba pang proyekto. Kaya nakikipagtulungan sila sa isa’t isa,” aniya.

Binigyang-diin niya na walang katumbas na sitwasyon nito sa ehekutibong sangay, kung saan ang mga kalihim ng Gabinete at iba pang opisyal ay sumusunod sa mga utos ng Pangulo.

“Kapag sinabi ng Pangulo na gawin mo ito, susundin mo. Kaya nga tinatawag silang alter ego ng Pangulo—parang kinatawan o kapalit niya,” dagdag niya.

Sa huli, sinabi ni Roy na nagtataka siya kung bakit ginagamit ang konsepto ng functional control sa lehislatura.

“Hindi maaaring diktahan ng Speaker ang mga kongresista kung ano ang maaari o hindi nila maaaring gawin. Hindi niya sila maaaring utusang bumoto sa isang partikular na paraan. Kaya nagtataka ako kung bakit ginagamit nila ang konseptong ‘functional control’ sa Kongreso,” pagtatapos niya.