TINANGGIHAN ni Senador Raffy Tulfo ang pahayag ni Senador Alan Peter Cayetano na ang Gatchalian bloc ay naging “Senate of Malacañang,” at sinabi namang ang kampo ni Cayetano ang naging “Senate of the DDS” habang patuloy na nagtatalo ang magkaribal na paksyon sa liderato ng Senado.

Ipinagtanggol ni Tulfo ang grupo ni Senador Sherwin Gatchalian at sinabing may batayan ang pag-angkin nito sa awtoridad sa Senado dahil sa jurisprudence, naunang praktis sa Senado, legal opinion, at pagkilala mula sa ibang sangay ng pamahalaan.

“Siya ang Senate of the DDS of the Philippines,” sabi ni Tulfo, patungkol kay Cayetano.

“Senado po sila ng DDS. Kami po ang tunay na Senado ng Republika ng Pilipinas,” dagdag niya.

Nauna nang inakusahan ni Cayetano ang Gatchalian bloc na kumikilos bilang “Senate of Malacañang,” at sinabing hindi dapat mapasailalim sa kontrol ng Executive branch ang Senado.

Patuloy niyang kinukuwestiyon ang mga nangyari noong June 3 na nagresulta sa pagkakahalal kay Gatchalian bilang Senate President Pro Tempore at acting Senate President.

Naganap ang June 3 session matapos ang dalawang araw na impasse sa Senado at matapos pumasok sa plenaryo si Senador Francis “Chiz” Escudero, na nagbigay-daan sa Gatchalian bloc na magdeklara ng quorum at kumilos sa usapin ng liderato.

Ayon naman kay Tulfo, may legal na batayan ang nangyari noong June 3, kabilang ang 1949 Avellino v. Cuenco ruling at mga naunang pagkakataon na nakapagsagawa ng trabaho ang Senado kahit 12 senador lamang ang naroon. Tinukoy din niya ang pagkilala ng Executive at House of Representatives.

“Maraming mga dean, mga professor sa iba’t ibang university of law, ex-justices, IBP na pumapanig sa amin na kami legit,” sabi ni Tulfo.

“Tapos pang-apat po, recognize kami ng Executive. Pang-lima po, recognize kami ng House of Representatives. So nasa amin po lahat ng side,” dagdag niya.

Binanggit naman ng kampo ni Gatchalian ang mga opisyal na rekord ng Senado mula 2008 hanggang 2020 upang suportahan ang argumento sa 12-member quorum, at sinabing ilang beses nang nagdeklara ang kapulungan ng quorum kahit 12 senador lamang ang naroon.

Kabilang sa mga halimbawang binanggit ang mga sesyon noong 2008 at 2009 matapos magbitiw si dating Senador Alfredo Lim nang mahalal bilang alkalde ng Maynila, habang hindi nakadalo si dating Senador Antonio Trillanes dahil nakakulong; isang sesyon noong 2015 kung saan ibinase ng Senado ang quorum sa mas mababang bilang dahil may mga senador na nasa ibang bansa o nakakulong; at isang sesyon noong 2020 kung saan muling idineklara ang quorum sa presensya ng 12 senador habang nakakulong si dating Senadora Leila De Lima at ang iba ay hindi pisikal na nakadalo.

“Hindi natin pwedeng baguhin ang kasaysayan. Ang Senate records mismo ang nagpapatunay na hindi na bago ang nangyaring sesyon noong June 3 at ito ay lehitimo,” sabi ni Gatchalian.

Nagdagdag ang palitan ng pahayag sa labanan ng magkabilang kampo sa usapin ng lehitimidad, kalayaan ng institusyon, at impluwensiya sa pulitika, habang magkaiba ang kanilang interpretasyon sa mga nangyari noong June 3.

Iginiit ni Cayetano na 13 boto ang kailangan upang palitan ang mga opisyal ng Senado at ilegal ang mga hakbang na ginawa ng Gatchalian bloc. Nagmungkahi rin siya ng pansamantalang mekanismo kung saan parehong pipirma ang dalawang panig sa mga dokumento upang hindi maipit ang mga empleyado ng Senado, disbursement, at impeachment-related work.

Tinanggihan naman ng panig ni Gatchalian ang dual-signature proposal.

Sinabi ni Senador Paolo Benigno “Bam” Aquino IV na ang pagtanggap sa ganitong ayos ay maaaring basahin bilang pagkilala na parehong may awtoridad ang dalawang kampo sa Senado.

“Kapag sumangayon kayo sa joint custody, parang kayo nag-joint custody, ina-acknowledge mo na pareho kayong magulang,” sabi ni Aquino.

Sinabi rin ni Aquino na hangad ng Gatchalian bloc na umabot sa 13 senador upang maalis ang mga tanong sa leadership dispute, kahit naninindigan ang grupo na may legal na batayan ang June 3 proceedings.

“The best is just to have the 13,” sabi ni Aquino.

“Right now, 12 mas malapit sa 13 kaysa 10 mas malapit sa 13,” dagdag niya.

Nang tanungin kung dapat may isang panig na magpakumbaba upang umusad ang trabaho ng Senado, sinabi ni Tulfo na tama sana iyon sa ideal na sitwasyon ngunit hindi umano ito praktikal sa kasalukuyang kalagayan.

“In an ideal world tama po yan. Yan po dapat. E kaso hindi po, abnormal po itong mundo na iniikutan natin ngayon ng Senado dahil may nagpamatigas kahit natalo na hindi matanggap ang pagkatalo, gumagawa ng lahat para manggulo,” sabi ni Tulfo.

“So kaya nga po no can do, much that I want to but hindi ko kayang gawin yan,” dagdag niya.

Inakusahan din ni Tulfo ang kampo ni Cayetano na sumusunod umano sa direksyon ng mga DDS supporter at online troll, at sinabing tumindi ang pag-atake sa kanya at sa kapatid niyang si Senador Erwin Tulfo nang lumabas sa mga survey na lumalakas ang kanilang suporta sa pulitika.

“Hindi po ako galit sa mga trolls dahil naghahanapbuhay lamang sila,” sabi ni Tulfo.

“Trabaho lamang, walang personal,” dagdag niya.

Sa kaparehong panayam, kinuwestiyon din ni Tulfo kung paano inilalarawan ang ilang testigo sa kontrobersiya sa flood-control projects, at sinabing tama ang Commandant ng Philippine Marines na hindi dapat sila basta tawaging dating Marines.

Sinabi niya na mahalagang linawin kung nasa serbisyo pa ang mga indibidwal nang umano’y pumasok sila kay Zaldy Co, na nadawit ang pangalan sa mga alegasyon kaugnay ng flood-control projects.

“Now ang malaking tanong, sila ba nung pumasok kay Zaldy Co ay nasa serbisyo pa o wala na? Wala na po sila sa serbisyo,” sabi ni Tulfo.

Ang pahayag ay kasunod ng pagpunta sa Senado noong June 8 ng 18 sinasabing ex-Marines na hindi dumalo sa Blue Ribbon meeting na pinamunuan ni Senador Erwin Tulfo. Inimbitahan sila sa proceedings ngunit nakita silang kasama ni Senador Robinhood Padilla.

Sinabi ni Tulfo na dapat busisiin ng Senado ang mga puwang sa salaysay ng mga testigo at beripikahin ang kanilang katayuan at kredibilidad bago ituring na maaasahan ang kanilang mga pahayag.

Sinabi ni Senador Francis “Chiz” Escudero na ang kanyang panig ay hindi para sa alinmang bloc kundi para sa Senado bilang institusyon, habang iginiit ni Senate President Pro Tempore Loren Legarda na 13 boto ang kailangan upang maghalal ng mga opisyal ng Senado.