SINABI nitong Biyernes ni House trial spokesperson at Kinatawan ng Lanao del Sur na si Zia Alonto Adiong na tila nangangamba ang kampo ni Bise Presidente Sara Z. Duterte na mabuksan ang selyadong kahon mula sa Bureau of Internal Revenue (BIR), na aniya’y maaaring nagsisilbing isang “imbakan ng ebidensya” sa impeachment case.

“Mula pa noong una na ayaw nila, iisa lang ang ipinapahiwatig nito sa amin—parang takot silang mabuksan ang kahong ito,” ani Alonto Adiong sa isang press briefing sa pamamagitan ng Zoom.

“Baka ito ang tinatawag na smoking gun. Sa katunayan, hindi lang yata smoking gun ito, mukhang isa na itong armory o imbakan ng ebidensya,” dagdag pa niya.

Ang selyadong BIR box ay naglalaman ng mga Income Tax Return (ITR) na isinumite ng Bureau of Internal Revenue sa House Committee on Justice bilang pagsunod sa subpoena na sumasaklaw sa mga tax filing ng Bise Presidente, ng kanyang asawa, at ng kanilang mga interes sa pananalapi.

Ayon sa prosekusyon, mahalaga ang mga tax document na ito sa artikulo ng impeachment na tumutukoy sa umano’y hindi maipaliwanag na yaman (unexplained wealth) dahil makatutulong ang mga ito upang matukoy kung ang idineklarang mga ari-arian, pananagutan, at legal na kita ng Bise Presidente ay magkakatugma.

Inaasahan ding ihahambing ang mga rekord na ito sa Statements of Assets, Liabilities and Net Worth (SALNs) ng Bise Presidente at iba pang dokumentong pinansyal habang sinusubukan ng prosekusyon na patunayan ang alegasyon ng unexplained wealth.

Sinabi ni Alonto Adiong na inaasahan ding gagamit ang kampo ng depensa ng mga dokumento mula sa BIR bilang bahagi ng kanilang sariling ebidensya, kaya’t aniya’y mahirap maunawaan kung bakit tutol sila sa pagbubukas ng BIR box.

“Nagtataka ang prosekusyon dahil isa rin iyon sa kanilang ipipresentang ebidensya bilang bahagi ng kanilang depensa. Bakit ayaw nilang mabuksan ang mismong pinanggalingan ng ITR na gagamitin din nila bilang ebidensya?,” aniya.

Iginiit niya na ang pagbubukas ng selyadong kahon ay magbibigay sa impeachment court ng kumpletong larawan ng usaping pinansyal sa halip na piling dokumento lamang ang makita.

“Ang ITR box na galing sa BIR ang magbibigay sa atin ng kabuuang larawan ng pananalapi kaugnay ng SALN at ng isyu ng unexplained wealth. Mukhang ang gusto nila ay kalahati lang ang pag-usapan at hindi ang buong kuwento,” ani Alonto Adiong.

Samantala, sinabi ni House legal spokesperson Benjamin “Jay” Tolosa Jr. na hindi pangkaraniwan ang pagtutol ng depensa dahil ang pagmamarka o marking ng mga ebidensya ay isa lamang hakbang sa proseso ng pre-trial at hindi pa nangangahulugang awtomatikong tatanggapin ang mga ito bilang ebidensya.

“Napaka-pambihira na kahit ang simpleng pagmamarka lamang sa selyadong BIR box ay mariing tinutulan ng kabilang panig,” ani Tolosa.

Ipinaliwanag niya na may karapatan ang bawat panig na markahan ang mga ebidensyang balak nilang iharap sa paglilitis, at ang pagpapasya kung tatanggapin o hindi ang mga ito ay nasa impeachment court at ginagawa lamang sa susunod na yugto ng paglilitis.

“Wala silang karapatang tutulan iyon,” dagdag ni Tolosa.

Muli ring iginiit ni Tolosa na ang layunin ng pagmamarka ng mga ebidensya ay upang maging mas maayos at mabilis ang takbo ng paglilitis, dahil mas madaling matutukoy at matutukoy ng mga panig at ng impeachment court ang mga dokumentong may kaugnayan sa bawat artikulo ng impeachment habang nagpapatuloy ang paglilitis.