IPINALIWANAG ni Senate President Alan Peter Cayetano ang hakbang na talakayin sa floor ang panukalang remote participation rule, at sinabing pinagpapasyahan lamang ng kapulungan kung maaari bang talakayin ang panukala at hindi pa ang mismong merito ng amyenda.

Ginawa ni Cayetano ang paglilinaw habang tinatalakay ang panukala ni Senador Rodante Marcoleta na amyendahan ang Senate Rules upang payagan ang mga senador, dahil sa “justifiable reasons,” na dumalo at makilahok sa sesyon sa pamamagitan ng teleconference, videoconference o iba pang maaasahang remote o electronic means.

Sinabi ni Cayetano na procedural ang usapin sa harap ng kapulungan: kung maaari bang talakayin sa floor ang panukala ni Marcoleta na amyendahan ang rules.

Iginiit niya na pinapayagan ng Section 136 ng Senate Rules ang pag-amyenda ng rules sa pamamagitan ng mosyon kung naiharap ito nang hindi bababa sa isang araw bago talakayin at inaprubahan ng mayorya ng mga senador na naroroon.

“The rules may be amended by means of a motion which would be presented at least one day before its consideration and the vote of the majority of the senators present in the session hall shall be required for its approval,” sabi ni Cayetano.

Sinabi ni Cayetano na hindi pa pinagpapasyahan ng Senado kung paano ipatutupad ang panukalang rule sakaling maaprubahan.

Ayon sa kanya, maaaring lutasin sa pamamagitan ng botohan ang hindi pagkakasundo sa proseso.

“When we disagree, we vote. When we have rules, we follow the rules. The particular rule in amending the rules is 136. We’re following that,” sabi ni Cayetano.

Kinuwestiyon naman ng mga senador sa minorya ang hakbang na direktang talakayin ang panukala sa plenaryo, at iginiit na nai-refer na sa Committee on Rules noong May 11 ang mosyon ni Marcoleta.

Sinabi ni Senador Panfilo “Ping” Lacson na dapat umiral ang Section 24 dahil inaatasan nito ang mga komite na magpulong, magtalakay, magpasya at magsumite ng report sa mga usaping nai-refer sa kanila.

Sinabi rin ni Lacson na walang chairman o mga miyembro ang Committee on Rules matapos ang pagbabago sa liderato ng Senado noong May 11, nang ideklarang bakante ang mga posisyon sa kapulungan.

Nanindigan si Cayetano na maaaring pagpasyahan ng kapulungan kung tatalakayin ang panukala, habang iginiit naman ng minorya na dapat muna itong dumaan sa proseso ng komite.

Nauwi kalaunan ang pagtatalo sa walkout ng mga senador sa minorya at adjournment ng sesyon hanggang Hunyo 1 matapos maungkat ang usapin ng quorum.