KINUWESTYON ni Senadora Risa Hontiveros ang panukalang remote participation rule sa Senado, at sinabing dapat malinaw na tukuyin ng kapulungan kung ano ang maituturing na “justifiable reasons” bago payagan ang mga senador na dumalo at makilahok sa sesyon kahit wala sa session hall.

Inungkat ni Hontiveros ang isyu habang tinatalakay ng Senado ang panukala ni Senador Rodante Marcoleta na amyendahan ang Rule 14, Section 41 ng Senate Rules sa pamamagitan ng pagdaragdag ng probisyong magpapahintulot sa isang senador, dahil sa “justifiable reasons,” na dumalo at makilahok sa sesyon sa pamamagitan ng teleconference, videoconference o iba pang maaasahang remote o electronic means.

Sinabi ni Hontiveros na pinapayagan lamang ng umiiral na Senate rules ang videoconferencing kung may force majeure o national emergency, at binanggit na pinayagan ang remote participation noong COVID-19 pandemic dahil sa pambihirang sitwasyon.

“Wala namang pandemic ngayon,” sabi ni Hontiveros.

Binanggit ni Hontiveros ang halimbawa ni noo’y Senate President Vicente “Tito” Sotto III noong panahon ng pandemya, nang personal pa rin itong pumunta sa Senado upang buksan at i-adjourn ang mga sesyon kahit lumalahok sa pamamagitan ng Zoom ang ibang senador.

Ayon kay Hontiveros, ipinakita ng halimbawang ito na ang remote participation noong pandemya ay itinuring na emergency arrangement, at hindi regular na kapalit ng pisikal na pagdalo.

Sinabi rin ni Hontiveros na may isang senador noon na humiling na makadalo sa sesyon online dahil sa injury, ngunit hindi ito pinayagan.

Ayon sa kanya, dapat maging maingat ang Senado sa paglikha ng mas malawak na rule na maaaring magpahintulot sa remote attendance sa labas ng malinaw na emergency situations.

Sinabi ni Hontiveros na mahalaga ang pisikal na presensya sa plenary deliberations, lalo na kapag pinagdedebatehan at binobotohan ang mahahalagang isyu.

Ayon sa kanya, inaasahan sa mga senador ang accountability sa pamamagitan ng pagdalo sa session hall kapag nakikilahok sila sa mga desisyong may epekto sa publiko.

Nanindigan ang minorya na dapat dumaan sa Committee on Rules at sa mas malawak na talakayan ang panukala ni Marcoleta dahil maaari nitong maapektuhan ang paraan ng pagdalo ng mga senador sa sesyon, paglahok sa proceedings at pagtupad sa kanilang mandato.

Iginiit naman ni Senate President Alan Peter Cayetano na ang pinagpapasyahan lamang ng kapulungan ay kung maaari bang talakayin sa floor ang panukala, at hindi pa ang mismong merito ng amyenda.