PARA kay House impeachment prosecutor at Manila Rep. Joel Chua, nananatiling seryosong usapin ng pananagutan para kay Vice President Sara Duterte ang kabiguang makapagsumite ng sapat na mga dokumentong sumusuporta sa mga kwestiyonableng paggasta mula sa confidential fund, lalo na matapos pinal na tanggihan ng mga state auditor ang apela kaugnay ng P73.287 milyong gastusing hindi pinayagan ng Commission on Audit (COA).

Hinamon ni Chua ang kampo ng bise presidente na ipaliwanag kung bakit nananatiling kulang ang mga dokumentong nagpapatunay sa pagbili ng mga gamot at iba pang kagamitan, sa kabila ng paulit-ulit na pagtatanong ng mga auditor at mga imbestigasyon ng Kongreso na nagsimula pa noong 2024.

Tinukoy ni Chua ang resolusyon ng COA noong Oktubre 5 na tumanggi sa mosyon para sa muling pagsasaalang-alang na inihain ni Duterte at ng iba pang opisyal ng Office of the Vice President (OVP) kaugnay ng mga gastusing naganap mula Disyembre 21 hanggang 31, 2022.

Ang P73.287 milyong gastusing hindi pinayagan ay mula sa P125 milyong confidential fund na inilabas para sa Office of the Vice President noong Disyembre 2022.

Kinuwestiyon ng mga auditor ang P69.787 milyon na iniulat na ginamit bilang mga gantimpala at ang P3.5 milyon para sa mga kagamitang pang-opisina na umano’y ginamit sa mga operasyong kumpidensiyal.

Kabilang sa mga kwestiyonableng gastusin para sa mga gantimpala ang humigit-kumulang P24.93 milyon para sa mga gamot, P34.857 milyon para sa iba’t-ibang produkto at kagamitan at P10 milyon na salapi.

Sinuri ang mga ito batay sa mga patakaran ng pamahalaan na nag-aatas ng sapat na dokumentasyon para sa mga transaksyong may kaugnayan sa confidential fund.

“Hindi pa rin nila ipinapakita kung mayroon nga silang tunay na ebidensiya. Una sa lahat, dapat ay iniharap na nila ito sa COA, hindi sa amin,” hamon ni Chua.

Sa pasya ng COA, nabigong makapagbigay ang Office of the Vice President ng sapat na patunay na ang mga kwestiyonableng gantimpala ay may kaugnayan sa matagumpay na pangangalap ng impormasyon o mga aktibidad sa pagmamanman.

Bagama’t binigyang-diin ni Chua ang kawalan ng mga opisyal na resibo, hindi lamang ito ang naging batayan ng mga natuklasan sa pag-audit.

Kabilang din sa mga problema ang kakulangan ng sapat na dokumentasyong nagpapatunay sa pagiging lehitimo at layunin ng ilang kategorya ng paggasta mula sa confidential fund.

Iginiit ng mambabatas na lalo pang pinagtitibay ng pinal na disallowance ang mga katanungang nauna nang inilatag sa imbestigasyon ng House Committee on Good Government and Public Accountability tungkol sa paggasta ni Duterte mula sa confidential fund.

Samantala, iginiit ng Office of the Vice President na gagamitin nito ang mga naaangkop na legal na remedyo. Ipinahiwatig naman ng mga abogado ni Duterte na balak nilang kuwestiyunin ang desisyon ng COA sa Korte Suprema.

“Simula pa noong 2024 ay hinihingan na sila ng paliwanag, pero hanggang ngayon ay hindi pa rin sila sumasagot.

Kung totoong mayroon silang ebidensiya, dapat ay una pa lamang ay iniharap na nila ito sa COA upang hindi sila mabigyan ng “Notice of Disallowance”. Pero bakit nga ba naging pinal ang desisyon ng COA?” tanong ni Chua.