BINIGYANG-DIIN ni AKBAYAN Party-list Rep. Chel Diokno nitong Huwebes na ang pinakamalakas na batayan para ma-impeach si Vice President Sara Z. Duterte ay ang umano’y hindi maipaliwanag na yaman nito. Tinukoy niya ang bilyun-bilyong pisong dumaan sa mga account na konektado sa bise presidente at ang malaking agwat ng mga halagang ito kumpara sa nakasaad sa kanyang Statements of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN).

Sa panayam sa ANC News Channel nitong Huwebes, sinabi ni Diokno, “Kung pagbabatayan ang mga naunang impeachment cases na umabot sa Senado, siyempre ang pinakamalaking isyu, at para sa akin ay napaka-balidong isyu, ay ang usapin ng unexplained wealth. Kasi ang hinahanap ng sambayanan ay siyempre ‘yung naglilingkod sa atin ay kailangang hindi corrupt.”

Ang kanyang pahayag ay tumutugma sa Article II ng Articles of Impeachment, na inaakusahan si VP Duterte ng culpable violation of the Constitution at betrayal of public trust dahil umano sa pag-iipon ng hindi maipaliwanag na yaman na hindi naaayon sa kanyang legal na kita, hindi ganap at tapat na pagdedeklara ng kanyang mga ari-arian at pananagutan sa kanyang mga SALN, at pagpapatuloy umano ng mga interes sa negosyo habang nanunungkulan bilang bise presidente.

Ayon sa Article II, mula sa P7,250,497 noong 2007 ay umabot sa P88,512,370.22 ang idineklarang net worth ni VP Duterte noong 2024. Nakasaad din na tinatayang nasa P30 milyon lamang ang kanyang kabuuang kita bilang vice mayor, mayor, at vice president mula 2007 hanggang 2024. Dahil dito, lumalabas umano na tumaas nang humigit-kumulang P80 milyon ang kanyang net worth, na may diperensyang nasa P50 milyon kumpara sa kanyang legal na kita.

Para kay Diokno, ang pangunahing usapin ay ang mismong daloy ng pera.

“Para sa akin, ang kailangang maipaliwanag ay paano dumaan ang bilyun-bilyong piso sa mga account ng Bise Presidente, maging sa kanyang personal na account o sa account ng kanyang asawa.

Paano dumaan ang P2.87 bilyon sa kanyang pangalan? Para sa kanilang dalawa, P6.7 bilyon. Napakalaking halaga niyan na nangangailangan ng paliwanag.”

Noong Lunes, sinabi ni Atty. Peter Paul Danao, tagapagsalita ng kampo ni Atty. Manases Carpio, na nilinaw umano ng Bank of the Philippine Islands (BPI) na ang iniulat na “P2 bilyon” ay “P2 milyon” lamang, na umano’y dulot ng “system glitch.”

“Kung matatandaan ninyo, sa bawat pagdinig, iniimbitahan at hinahanap ng committee chair ang Bise Presidente para marinig namin ang kanyang panig. Pero desisyon niya iyon. Ayaw niyang humarap, walang problema, nirerespeto namin iyon. Ngayon, kung makumbinsi ng Senado bilang trial court, iyon na ang kanyang pagkakataon upang maipaliwanag ang malalaking halagang dumaan sa kanyang mga account,” paliwanag ni Diokno.

Ipinaliwanag din ng mambabatas ang kanyang pamantayan sa paghusga sa unexplained wealth, simula sa panunumpang kaakibat ng bawat SALN.

“Okay, malinaw kong ilalatag ang isyu pagdating sa unexplained wealth. May Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth ang Bise Presidente. Ginagawa niya ang deklarasyong iyan sa ilalim ng panunumpa bawat taon, at sinasabi niya na hanggang katapusan ng nakaraang taon, ito ang kanyang assets, ito ang kanyang liabilities, at mula roon ay kinukuwenta ang kanyang net worth.”

Binigyang-diin ni Diokno na personal at hindi maiiwasan ang tungkuling kaakibat ng paghahain ng SALN.

“Bahagi ng tungkulin ng isang opisyal ng gobyerno na tiyaking tama ang nilalaman ng SALN bago ito ihain dahil ito ay nasa ilalim ng panunumpa. Dapat alam niya kung ano ang laman ng kanyang mga account hanggang Disyembre 31 ng nakaraang taon. Hindi matatakasan ang tungkuling ito dahil kapag nagsumite ka ng SALN, sinasabi mo sa ilalim ng panunumpa: ito ang lahat ng aking pag-aari—real properties, personal properties, cash on hand, at cash in bank.”

Ayon pa kay Diokno, simple lamang umano ang paraan ng pagsusuri rito.

“Para sa akin, napakasimple nito. Tingnan mo kung ano ang dineklara sa Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth. Tingnan mo ang records ng financial institutions kung ano ang laman ng mga account sa petsang iyon, at kung hindi nagtutugma, maaari nang ipagpalagay na may unexplained wealth.”

“Bakit sa media nila inilalahad ang depensa at hindi sa Committee on Justice? Kung ayaw nila sa amin, ilabas nila iyan sa Senado para magkaroon din kami ng pagkakataong tanungin at suriin ang kanilang depensa. Kaya nga ito tinatawag na trial. Doon natin malalaman kung may katotohanan ang kanilang sinasabi,” diin ni Diokno.