ANG mga reklamong impeachment laban kay Pangalawang Pangulo Sara Z. Duterte ay hindi dapat gawing simpleng usapin ng halaga ng pera, ayon kay Manila Rep. Joel Chua, dahil mas malalim ang isyu—nakatuon ito sa tiwala ng publiko, karakter, at pagiging karapat-dapat sa mas mataas na posisyon.

Iginiit ni Chua, Tagapangulo ng House Committee on Good Government and Public Accountability, na hindi dapat ikumpara ang mga kinuwestiyong confidential funds na nauugnay kay Duterte sa iba pang kontrobersiya na mas malaki ang halaga.

Aniya, dapat manatiling nakatuon ang House Committee on Justice sa tungkuling itinakda sa kanila ng Konstitusyon.

“Bakit? Dahil iyon ang aming mandato sa Konstitusyon. Hindi ba? Sa isyu ng flood control, ang nakatuon doon ay ang DOJ (Department of Justice) at Ombudsman. Sa amin naman, ano ba ang proseso dito? Hindi ba impeachment?,” tanong ni Chua, isang abogado at miyembro ng House Committee on Justice.

Binigyang-diin ni Chua na hindi ang Kamara ang nagsampa ng reklamo, kundi mga pribadong indibidwal at grupo, habang ginagampanan lamang ng mga mambabatas ang kanilang tungkulin sa ilalim ng Konstitusyon.

“Hindi kami ang complainants. Ang mga complainants dito ay mula sa pribadong sektor, civil society, at religious sectors. Kami, narito lamang upang gampanan ang aming tungkuling konstitusyonal,” ani Chua.

Para kay Chua, hindi ang halaga ng pera ang pangunahing tanong.

“Hindi dapat mahalaga ang halaga basta may pananaw o hinala ng graft at korapsyon. Dapat itong usigin,” aniya.

Ipinaliwanag niya na ang impeachment ay hindi lamang simpleng pagbusisi sa pondo, kundi isang mas malawak na pagsusuri kung ang isang opisyal na may malaking kapangyarihan ay may angkop na karakter para sa posisyon.

Binanggit niya ang retiradong Mahistrado ng Korte Suprema na si Isagani Cruz: “Ito ay isang paraan ng pambansang pagsusuri sa asal ng mga opisyal ng bayan.”

“Ibig sabihin, sa impeachment, ang tinitingnan dito ay ang karakter—ito ay pagsusulit sa karakter at asal,” dagdag niya.

Ayon kay Chua, kahit ikumpara pa ng ilan ang pondong sangkot sa kaso ni Duterte sa mas malalaking halaga sa ibang isyu, nananatili ang punto na ang Office of the Vice President ay pinagkatiwalaan ng tiyak na pondo na dapat maayos na maipaliwanag.

“Kung ikukumpara mo ang trilyon sa animnaraang milyon, malayo talaga. Pero ito ang pondong ipinagkatiwala sa kanya. Maiisip mo ba? Kung hindi ka mapagkakatiwalaan sa ganitong pondo, paano pa kung ikaw ang maging pangulo?,” ani Chua.

Para kay Chua, dito nagkakaroon ng mas malaking bigat ang impeachment, lalo na’t hayagan nang ipinapahayag ni Duterte ang balak niyang tumakbo bilang pangulo sa 2028.

“Lalo na ngayon na inihayag ng Pangalawang Pangulo ang intensiyon niyang tumakbo sa pagkapangulo sa 2028, na dalawang taon na lang mula ngayon,” aniya.

Dagdag pa ni Chua, ang pagdinig ay maaari ring magsilbing pagkakataon para kay Duterte na sagutin ang mga alegasyon sa harap ng publiko at linisin ang kanyang pangalan bago ang susunod na halalan.

“Sa oras na tumakbo siya, kahit papaano, ito na ang tamang pagkakataon para malinis ang kanyang pangalan,” aniya.

Sinabi rin niya na kung makarating ang kaso sa Senado at tuluyang maibasura, maaari itong gamitin ni Duterte sa kanyang kampanya.

“Kapag naipasa na ang impeachment complaint sa Senado at, halimbawa, sa huli ay mapawalang-sala siya, pagdating ng kampanya, hindi na iyon maaaring gamitin laban sa kanya. Maaari niyang sabihin na na-dismiss na iyon,” ani Chua.

Para sa lider ng Kamara mula Maynila, ang kahalagahan ng kasong ito ay higit pa sa kasalukuyang laban sa politika—ito ay tungkol sa uri ng pagsusuri na dapat ilapat sa sinumang nagnanais maging pinuno ng bansa.

“At ito ay pagsusulit sa karakter,” ani Chua.