NAGPAHAYAG ng pag-aalala ang beteranong abogado na si Atty. Lorna Kapunan hinggil sa kanyang nakikitang mga senyales ng maagang paghusga mula sa ilang senador na kaalyado ni Bise Presidente Sara Z. Duterte, na aniya’y maaaring salungat sa kanilang panunumpa at sa mga alituntunin ng Senado kahit bago pa magsimula ang paglilitis ng impeachment.

Sa panayam sa radyo sa dzMM noong Martes, itinuro ni Kapunan ang mga probisyon sa umiiral na mga tuntunin ng impeachment ng Senado na nag-uutos sa mga senador na magsisilbing hukom sa Impeachment Court na panatilihin ang pagiging neutral sa pulitika anuman ang kanilang kinaaanibang grupo.

“Manunumpa ang mga miyembro ng Senado, at ayon sa Senate rules, kung hindi nila babaguhin, matapos nilang manumpa at aprubahan ang Senate rules of impeachment, may dalawang bagay tayong dapat bantayan dahil nakasaad doon na dapat may political neutrality,” aniya.

Ayon kay Kapunan, ang political neutrality ay nangangahulugang hindi dapat kumilos ang mga senador batay sa kanilang partidong kinabibilangan o personal na katapatan. Gayunman, ang mga senador na nagpahayag na agad na boboto laban sa pagkakakondena ng bise presidente—kung sakaling umabot sa paglilitis ang kaso—kahit hindi pa nasusuri ang ebidensya, ay maaaring makitang nagpapakita ng pagkiling at posibleng kuwestiyunin o hilinging umiwas sa pagdinig.

“Ano ang ibig sabihin ng political neutrality? Hindi ka dapat magdiskrimina batay sa iyong political affiliation. Kaya ‘yung mga senador na nagsabi na magiging tapat sila sa bise presidente kahit hindi pa nakikita ang ebidensya, puwedeng kuwestiyunin iyon. Nasaan ang inyong political neutrality? Nandito kayo para maglingkod sa taumbayan,” aniya.

Binanggit din niya ang panunumpa ng mga senador kapag sila ay nagsisilbing Impeachment Court at nagiging senator-judges, na aniya’y malinaw na nag-uutos ng pagiging patas at pagsunod sa Konstitusyon.

“Partikular sa kanilang oath of office, nakasaad doon, ‘I shall observe impartial justice and follow the Constitution and the rightful laws.’ Dalawa ‘yan. Kung lalabag sila, sino ang huhusga?

Ang huhusga ay ang mga taong nakikinig,” ani Kapunan.

Nagbigay rin ng reaksiyon si Kapunan sa mga pahayag na iniuugnay kay Senador Robin Padilla, na iniulat na nagsabing boboto siya laban sa pagkakakondena ng bise presidente sa paglilitis at susubukang pigilan ang pagbuo ng Senate impeachment court dahil naniniwala siyang tungkulin ng minorya ang “kumontra.”

“Baka akala niya ay nasa pelikula siya at sinusunod lang ang script ng DDS. Hindi iyon tama dahil kapag ikaw ay senador, sa iyong panunumpa—tulad ng lahat ng opisyal ng gobyerno—ang tungkulin mo ay ipagtanggol at pangalagaan ang Konstitusyon at ang rule of law,” aniya.

“Wala namang nakasaad sa oath of office na ‘ipagtatanggol ko ang posisyon ng minorya dahil ako ay minority.’ Sa katunayan, hindi dapat umiiral ang minority o majority na posisyon. Kapag pumasok ka sa Senado, pati na rin ang mga kongresista, nawawala na ang party affiliation,” dagdag niya.

Binigyang-diin din ni Kapunan na ang pagbanggit sa katapatan sa “minorya” ay nagpapahina sa mas malawak na pananagutan ng mga mambabatas sa publiko, kung saan ang lahat ng miyembro ng Kongreso ay dapat bumoto batay sa kapakanan ng kanilang mga nasasakupan at hindi sa pansariling interes.

“Sa mismong sinabi niyang ‘I serve the minority,’ ang ibig sabihin niyan ay nagsisilbi lamang siya sa maliit na bahagi ng mga Pilipino at hindi sa buong sambayanan,” aniya.

Kung boboto ang Kamara na i-impeach si Duterte matapos suriin ng mga miyembro ang mga artikulo ng impeachment, ipapasa ang kaso sa Senado para sa paglilitis, kung saan obligado ang kapulungan na magtipon bilang Impeachment Court.

Kailangan ang dalawang-katlong boto ng Senado, o hindi bababa sa 16 na senador, upang mahatulan ang bise presidente, na magreresulta sa kanyang pagtanggal sa puwesto at pagbabawal na humawak pa ng anumang posisyon sa gobyerno sa hinaharap.