SINABI ni National Bureau of Investigation (NBI) Regional Director Jeremy Lotoc nitong Martes sa Senado bilang impeachment court na ang terminong “Romanov”, na ginagamit ng depensa upang ipaliwanag ang kontrobersyal na pahayag ni Pangalawang Pangulong Sara Z. Duterte noong Nobyembre 23, 2024, ay unang ginamit bilang babala na nakatuon sa pamilya ni Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr., at hindi laban sa Pangalawang Pangulo.

Ginawa ni Lotoc ang paglilinaw sa kanyang cross-examination matapos igiit ng depensa na ang mga pahayag ni Duterte ay tugon lamang sa isang tanong sa kanyang online press conference noong Nobyembre 23, 2024 tungkol sa umano’y “Operation Romanov” na sinasabing naglalayong ipapatay siya at ang kanyang pamilya.

Ang naturang online press conference ang sentro ng ikaapat na artikulo ng impeachment, na nag-aakusa kay Duterte ng grave threats at betrayal of public trust matapos niyang sabihin na inutusan niya ang isang tao na patayin sina Pangulong Marcos, Unang Ginang Liza Araneta-Marcos, at noo’y Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez sakaling siya mismo ay mapatay.

Binasa ng abogado ng depensa na si Mark Vinluan ang tanong ng pro-Duterte online personality na si Princess Maui, na nagbabala kay Duterte tungkol sa umano’y “Operation Romanov” na diumano’y naglalayong lipulin ang kanyang pamilya.

Gayunman, sinabi ni Lotoc na una niyang narinig ang salitang “Romanov” mula kay Davao City Mayor Sebastian “Baste” Duterte sa isang Maisug rally at wala umanong napatunayang impormasyon ang mga imbestigador na nagpapatibay sa pag-iral ng naturang operasyon.

“Narinig ko ’yung term na Romanov noong binigkas ni Mayor Baste noong January during Maisug rally. Other than that, wala akong na-validate about Romanov operation,” ani Lotoc.

Tinanong naman ni senator-judge Raffy Tulfo si Lotoc kung ano ang naaalala niyang sinabi ni Mayor Duterte sa naturang rally.

Ayon kay Lotoc, ginamit ni Mayor Duterte ang sinapit ng pamilya ng mga Romanov sa Russia bilang babala sa kasalukuyang Unang Pamilya.

“When you go to bed tonight, think about the Romanovs. ‘Yun po yata ’yung pagkasabi. Parang sinasabi niya na baka mangyari sa pamilya niyo ’yun, gaya ng nangyari sa inyo noong 1986.

Kung tama ’yung memory ko, sir, parang ganoon po ang sinasabi ni Mayor Baste,” pahayag ni Lotoc kay Tulfo.

Sinabi ni Tulfo na nakapagtataka na kalaunan ay inilarawan ni Princess Maui ang “Romanov” bilang banta laban sa pamilya Duterte sa online press conference ni Duterte.

“Nagtataka ako na binanggit ’yan ni Princess Maui doon sa online press conference ni VP Sara, ’yung Romanov na banta para sa mga Duterte. When in fact, it was Baste Duterte ang nagbitaw ng salita na ’yun, warning sa First Family,” ani Tulfo.

Nang muling tanungin kung saan nagsimula ang pagbanggit sa “Romanov,” itinuro ni Lotoc ang pahayag ni Mayor Duterte.

“Yeah, insofar as our investigation is concerned, since nag-start ’yan doon kay Mayor Baste, at wala ho kaming ma-validate na ibang Romanov operations na nangyari, I think nag-start ’yan sa kanila, sir, sa kapatid ng Vice President,” aniya.

Binigyang-diin pa ni Tulfo ang puntong ito sa impeachment court.

“‘Yung threat na ’yun, ’yung Romanov na salita, it was used to warn as a threat to the First Family. The word Romanov came from the mouth of Mayor Baste Duterte na parang binabantaan niya ’yung First Family. You follow me, Mr. Witness?” tanong niya.

“Yes, sir. Tama po ’yun,” tugon ni Lotoc.

Binalikan din ni senator-judge Panfilo Lacson ang usapin at sinabing noon lamang niya naunawaan, matapos ang paglilinaw ni Tulfo, na ang tinatawag na Oplan Romanov ay tumutukoy pala sa banta laban sa Unang Pamilya.

“I don’t know about the other senator-judges, but— pero, uh, until today, when Senator Judge Raffy Tulfo clarified, opo, na yung palang Oplan Romanov, eh, threat against the First Family,” ani Lacson.

Sumang-ayon si Lotoc sa pahayag na ito.

Dagdag pa ni Lacson: “Ang impression ko, since last week, you know, nung pinag-uusapan natin yung Oplan Romanov, eh, threat ito against the Vice President.”

Mas maaga ring sinabi ni Lotoc sa impeachment court na inimbitahan ng NBI si Princess Maui upang magbigay-linaw sa kanyang alegasyon, ngunit hindi ito dumalo sa imbestigasyon.

“Nag-invite kami kay Princess Maui… ang sabi ng investigator, hindi daw siya nag-appear,” aniya.

Kalaunan ay tinanong ng depensa kung nagsagawa ba ang NBI ng hiwalay na imbestigasyon kaugnay ng umano’y Operation Romanov.

Ipinaliwanag ni Lotoc na ang imbestigasyon ng Cybercrime Division ay nakatuon lamang sa mga paglabag na may kaugnayan sa information and communications technology (ICT), at anumang pagsisiyasat sa pag-iral ng naturang operasyon ay nasa saklaw ng intelligence service ng NBI o ng pamunuan ng ahensya.