PINANINDIGAN ng National Bureau of Investigation (NBI) ang pagsusuri nitong may tendensiyang mag-udyok sa mga tao laban sa gobyerno ang mga naitalang pahayag ni Vice President Sara Duterte habang kinukuwestiyon ng kanyang mga abogado ang imbestigasyon at pagbuo ng kaso ng bureau sa Senate impeachment court nitong Martes.

“Definitely, there is a tendency to stir up the people,” sinabi ni NBI-Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao Regional Director Jeremy Lotoc sa pagpapatuloy ng kanyang cross-examination sa ikalimang araw ng impeachment trial.

Iginiit ni Lotoc na nakakita ang NBI ng batayan upang irekomenda ang pagsasampa ng reklamong inciting to sedition matapos suriin ang mga pahayag at ang posibleng epekto ng mga ito sa katahimikan at kaayusang pampubliko.

Sinabi niyang may tendensiya ang mga pahayag na udyukan ang mga tao laban sa gobyerno, gambalain ang katahimikan ng komunidad at pahinain ang kapayapaan at kaayusang pampubliko.

Gayunman, pagsusuri lamang ito ng NBI bilang imbestigador at hindi pinal na pagpapasiya sa pananagutang kriminal. Isinumite sa Department of Justice ang report at mga sumusuportang rekord para sa pagsusuri at kaukulang aksiyon.

Hindi bababa sa 19 senator-judges ang dumalo kaya nagkaroon ng quorum ang impeachment court.

Sa pagtatanong, inusisa ni Senator-Judge Christopher “Bong” Go kung bakit kinailangang ipa-authenticate ng NBI ang video at imbestigahan ang mga pahayag ng Bise Presidente.

Sinabi ni Lotoc na kailangang tiyakin ng bureau na beripikadong kopya ng video ang sinusuri ng mga imbestigador.

Ipinaliwanag niyang may kinalaman sa pambansang interes ang usapin dahil sa mga opisyal na nabanggit sa mga pahayag at sa posisyong hawak ng taong bumigkas ng mga ito.

Kinuwestiyon ng mga abogado ni Duterte kung makapagsasagawa ng patas na imbestigasyon ang NBI gayong bahagi ito ng executive branch.

Itinanggi ni Lotoc na may kinikilingan ang bureau laban sa Bise Presidente at iginiit na nakabatay sa nakalap na ebidensiya ang imbestigasyon.

Inusisa rin ng depensa kung nakabuo na ng konklusyon ang NBI bago pa personal na nakasagot si Duterte sa mga alegasyon.

Sinabi ni Lotoc na binigyan ng pagkakataon ang Bise Presidente na lumahok sa imbestigasyon ngunit hindi ito personal na dumalo sa itinakdang proceeding. Ang kanyang mga abogado ang nakipag-ugnayan sa bureau at kumuwestiyon sa findings at proseso nito.

Ayon sa opisyal ng NBI, unti-unting tinipon ng bureau ang mga materyales na kailangan para sa report-affidavit at isinumite sa DOJ ang mga rekord at kalakip na dokumento para sa karagdagang pagproseso.

Binigyang-diin ng mga abogado ni Duterte na rekomendasyon lamang ang findings ng NBI, hindi paghatol ng pagkakasala, at kailangan pa itong sumailalim sa hiwalay na pagsusuri.

Kinilala ni Lotoc na hindi ang NBI ang pinal na magpapasiya sa pananagutang kriminal ngunit pinanindigan niyang sapat ang nakalap na ebidensiya upang makapaglabas ang bureau ng rekomendasyon.

Nagrekomenda ang NBI ng isang bilang ng inciting to sedition at tatlong bilang ng grave threats kaugnay ng mga naitalang pahayag ni Duterte. Kailangan pa ring dumaan ang anumang reklamong kriminal sa kaukulang proseso ng prosekusyon at hukuman.

Iginiit ng prosekusyon na hindi hahadlangan ng hiwalay na prosesong kriminal ang mga senator-judge sa sariling pagsusuri sa parehong mga pahayag at nakapaligid na pangyayari sa pagresolba sa impeachment case.

Pinaninindigan naman ng depensa na kailangang suriin ang buong konteksto ng mga recording at hindi dapat ituring ang findings ng NBI bilang patunay na may nagawang krimen.

Hindi pa nagpapasiya ang impeachment court sa bigat ng testimonya ni Lotoc at kung sinusuportahan ng ebidensiya ng prosekusyon ang Article IV ng impeachment complaint.