IGINIIT ni Deputy Speaker Janette L. Garin ng Iloilo nitong Martes na hindi layunin ng Senado bilang impeachment court na alamin kung may kriminal na pananagutan si Pangalawang Pangulo Sara Duterte.

Sa halip, sinusuri nito kung nananatili pa ba siyang karapat-dapat humawak ng pampublikong tungkulin batay sa mga paratang at ebidensyang iniharap laban sa kanya.

Sa isang press conference bago ang pagpapatuloy ng impeachment trial, ipinaliwanag ni Garin ang kaibahan ng prosesong konstitusyonal na impeachment sa isang kasong kriminal.

“Ang impeachment court ay hindi korte kung saan sinasabi mo kung kriminal ba o hindi ang isang tao,” ani Garin.

Dagdag pa niya: “Ang impeachment court ay tumitingin kung ang isang tao na ibinoto ng taong-bayan ay karapat-dapat na manatili sa posisyon niya o hindi.”

Kasama ni Garin sa press conference sina House prosecutor at Bicol Saro Party-list Rep. Terry Ridon at private prosecutor at House prosecution legal spokesperson Benjamin “Jay” Tolosa Jr.

Dinidinig ng Senado bilang impeachment court ang ebidensya sa ilalim ng Article IV, na nag-aakusa kay Duterte ng pagtataksil sa tiwala ng publiko (betrayal of public trust) at culpable violation of the Constitution kaugnay ng umano’y mga banta laban kina Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr., Unang Ginang Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez.

“At kapag sinabi natin betrayal of public trust, ang ibig pong sabihin nito ay pagtataksil sa taumbayan,” ani Garin.

Tinalakay rin ni Garin ang testimonya noong Lunes ni NBI Regional Director Jeremy Lotoc, ang ikalawang saksi ng prosekusyon sa ilalim ng Article IV. Si Lotoc ang namuno sa NBI Cybercrime Division nang imbestigahan nito ang mga pahayag ni Duterte noong Oktubre at Nobyembre 2024.

“Siya yung nag-imbestiga. Siya ‘yung nag-head ng imbestigasyon,” ani Garin.

Nagpatotoo si Lotoc na nakakita ang NBI ng prima facie na ebidensya na may makatwirang posibilidad ng hatol na pagkakasala at nagrekomenda ng tatlong bilang ng grave threats at isang bilang ng inciting to sedition. Sa cross-examination, kinuwestiyon ng depensa ni Duterte ang mga hindi pagkakatugma sa mga docket number, petsa, at iba pang detalye sa mga dokumentong isinumite ng NBI sa Department of Justice (DOJ).

Ayon kay Garin, hindi dapat malihis ang usapin dahil sa mga naturang pagkakaiba sa dokumento.

“Walang maling comma o maling tuldok ang puwedeng magbago doon sa pinag-uusapan,” aniya.

Kinuwestiyon ng depensa si Lotoc hinggil sa magkakaibang docket number na lumabas sa mga rekord ng NBI at DOJ, gayundin ang isang date stamp na umano’y nabago. Ipinaliwanag ni Lotoc na ang DOJ ang nagtalaga ng mga docket number at wala siyang personal na kaalaman tungkol sa naturang date stamp dahil ibang ahente ang humawak sa paghahain ng dokumento.

Ayon kay Garin, maaaring busisiin ang katumpakan ng mga sumusuportang rekord nang hindi isinasantabi ang pangunahing isyu sa ilalim ng Article IV.

“Ang issue dito, ang pinag-uusapan dito, ay hindi tuldok, comma o mga numero. Ang usapan dito ay kung nagkaroon ba ng grave threat o wala,” aniya.

Nagpatotoo rin si Lotoc na bilang punong imbestigador noong panahong iyon, itinuring niyang seryoso ang mga pahayag ni Duterte at tunay at aktuwal ang banta. Itinanggi naman ng depensa na nakipag-ugnayan o kumuha si Duterte ng isang assassin at sinabing maghahain sila ng ebidensyang taliwas dito.

Sinabi ni Garin na nakatuon ang cross-examination ng depensa sa mga pagkakaiba sa mga dokumento sa halip na direktang sagutin kung ginawa nga ba ang mga pahayag at kung maaari ba itong bigyang-katwiran.

“Hindi tinutumbok ng defense yung issue na nangyari ba o hindi. At kung nangyari man, bakit, at justifiable ba siya o hindi,” ani Garin.