ANG mga sinumpaang salaysay at testimonya ng umaming “bagman” na si Ramil L. Madriaga ay tumutulong na punan ang mahalagang “missing link” sa daloy ng confidential funds na may kaugnayan kay Pangalawang Pangulo Sara Z. Duterte, partikular kung ano ang nangyari matapos umalis ang pera sa kustodiya ng pamahalaan.

Ito ang pagtataya ni Manila 3rd District Rep. Joel Chua, tagapangulo ng House Committee on Good Government and Public Accountability, na kilala rin bilang House Blue Ribbon Committee, na naunang nagsagawa ng buong imbestigasyon sa umano’y maling paggamit ng P612.5 milyong confidential funds—P500 milyon sa ilalim ng Office of the Vice President (OVP) at P112.5 milyon sa ilalim ng Department of Education (DepEd)—noong pinamunuan ni Duterte ang dalawang tanggapan.

Ang mga natuklasan mula sa imbestigasyong iyon ay naging bahagi na ng kasalukuyang impeachment proceedings sa harap ng House Committee on Justice, na ngayon ay nasa yugto ng pagpresenta ng ebidensya upang matukoy kung may sapat na batayan (probable cause) para iakyat ang mga reklamo sa isang ganap na paglilitis sa Senado.

Sinabi ni Chua na ang mga naunang pagdinig ng Kamara ay nauwi sa wala matapos tumestigo ang Special Disbursing Officers (SDOs) na sina Gina Acosta at Julieta Villadelrey na kanilang ipinasa ang pondo kina Col. Dennis Nolasco at Col. Raymund Dante Lachica ng Armed Forces of the Philippines (AFP), na nakatalaga sa seguridad ng Pangalawang Pangulo.

“Si Ramil Madriaga, lumalabas siya lang naman ‘yung missing link doon sa kwento,” ani Chua, na miyembro rin ng Committee on Justice, sa isang panayam sa Bilyonaryo News Channel.

“Kasi may pahayag ang dalawang SDOs na sinabi nilang ibinigay nila ang pera kina Colonel Nolasco at Colonel Lachica. Ngayon, matapos ibigay kina Nolasco at Lachica, ano ang sumunod na nangyari? ‘Di ba iyon ang laging tanong?” dagdag niya.

Ayon kay Chua, tinatangka ng affidavit ni Madriaga na sagutin ang puwang na iyon.

“So ngayon, base sa affidavit ni Madriaga, ito ang nangyari,” aniya. “Ibinigay dito, ibinigay dito, ibinigay dito.”

Binigyang-diin niya na ang umano’y paglipat ng pondo sa mga opisyal ng militar ay nagbubukas ng isyu ng pananagutan, dahil wala silang awtoridad na maglabas ng confidential funds.

“Ngayon, sino si Colonel Nolasco? Sino si Colonel Lachica? Wala naman silang… hindi sila konektado. Hindi rin sila konektado sa OVP at DepEd dahil AFP sila. Ang trabaho nila ay siguraduhin ang seguridad ng Pangalawang Pangulo, hindi ang mag-disburse ng pondo,” ani Chua.

Itinuro ni Chua na malinaw ang pananagutan sa paggamit ng confidential funds, na may mahigpit na limitasyon sa paggamit nito.

Aniya, ang ganitong pondo ay dapat gamitin lamang sa mga awtorisadong layunin, at ang pananagutan ay nasa pinuno ng ahensya—tulad ng Pangalawang Pangulo sa OVP o Kalihim ng Edukasyon sa DepEd—at sa mga SDO, na pinagkakatiwalaan sa paghawak at pagpapalabas ng pondo.

“Sila (SDOs) ang dapat nagdi-disburse. Pero kung tama ang aking alaala, noong pagdinig ng komite, tinanong namin ang mga SDO, kanino ninyo ibinigay? At wala silang ideya,” ani Chua.

Sinabi ni Chua na kahit wala ang testimonya ni Madriaga, nananatili ang mga isyu sa paghawak ng confidential funds.

“Ngayon, alisin natin si Ramil Madriaga, mananatili pa rin ba ang reklamo? May isyu pa rin kasi,” aniya.

Sa kasalukuyan, tinutukoy ng House Committee on Justice kung may sapat na batayan upang iakyat ang mga impeachment complaint sa isang ganap na paglilitis sa Senado.