SINABI ni House Committee on Public Accounts Chair Terry L. Ridon noong Lunes na habang nakatakdang magsampa ng reklamo si Atty. Manases Carpio na kumukwestyon sa paglalabas ng mga rekord ng Anti-Money Laundering Council (AMLC), ang mismong mga numero—at ang kawalan ng malinaw na pagtanggi sa mga ito—ay nagbubukas ng mas malalalim at hindi pa nasasagutang tanong hinggil sa aktibidad pinansyal sa mga account ni Pangalawang Pangulo Sara Z. Duterte at ng kanyang asawa.

Si Ridon, isang abogado at miyembro ng House Committee on Justice, ay nagsabing bagama’t kinukwestyon ng reklamo ang paglalantad ng datos, hindi nito pinabubulaanan ang pag-iral, laki, o kabuuang halaga ng ₱6.77 bilyong transaksyon na na-flag ng AMLC.

“Hindi nila dine-deny ang numero,” ani Ridon.

“Ang kinukwestyon nila ay kung paano ito nalaman—hindi kung totoo ito.”

Ayon sa kanya, dapat na ngayong suriin ang isyu nang paisa-isa.

Una, itinuro niya ang ₱4.43 bilyong inflows na na-flag ng AMLC.

“Ang unang tanong—saan nanggaling ang ₱4.43 bilyon na pumasok sa kanilang accounts?” ani Ridon.

Binigyang-diin niya na kailangang iugnay ang halagang ito sa idineklarang kita, net worth, at mga kilalang pinagkukunan ng kita ng Pangalawang Pangulo.

“Kung ikukumpara sa declared income at net worth, malinaw na may malaking agwat na kailangang ipaliwanag,” dagdag niya.

Ikalawa, sinabi ni Ridon na ang ₱1.55 bilyong outflows ay nagdudulot din ng hiwalay na usapin.

“Ang susunod na tanong—saan napunta ang ₱1.55 bilyon na lumabas sa kanilang accounts?”

Aniya, ang malalaking galaw ng pera ay dapat ding maipaliwanag, maging ito man ay ginastos, ininvest, o ginamit sa iba pang aktibidad pinansyal.

“Hindi sapat na sabihing may lumabas na pera—kailangan ding ipaliwanag kung saan ito napunta at para saan ito ginamit,” aniya.

Ngunit kahit isaalang-alang ang inflows at outflows, sinabi ni Ridon na may natitira pa ring malaking halaga.

Ipinapakita ng datos ng AMLC ang tinatayang net inflow na ₱2.88 bilyon.

“At kahit ibawas natin ang outflows, may natitira pa ring ₱2.88 bilyon na net inflow,” ani Ridon.

“Ibig sabihin, may malaking halaga ng pera na pumasok at nanatili—at iyon ang kailangang ipaliwanag.”

Ayon kay Ridon, mahalaga ang natitirang halagang ito—anumang reklamo hinggil sa paglalantad ng datos.

“Hindi na ito usapin ng technicalities o kung paano na-disclose ang impormasyon,” aniya.

“Usapan na ito kung paano ipapaliwanag ang bilyon-bilyong pumasok, gumalaw, at nanatili sa kanilang accounts.”

Binigyang-diin niya na kapag pinagsama-sama ang mga numerong ito, malinaw ang mga isyung dapat sagutin: pinagmulan ng pondo (inflows), paggamit ng pondo (outflows), at
natitirang pondo (net inflow).

“Ang tatlong ito ay may kinalaman sa pananagutan,” aniya.

Dagdag pa ni Ridon, kapag inihambing ang mga halagang ito sa idineklarang ari-arian at legal na kita, nananatiling malaki ang agwat.

“At kung hindi ito maipaliwanag,” aniya, “magbubukas ito ng isyu ng unexplained wealth at maaaring humantong sa betrayal of public trust.”

Sinabi niya na ang paghihimay sa datos ng AMLC ay lalo pang nagpapatibay—hindi nagpapahina—sa usapin.

“Hindi nito pinapahina ang isyu. Mas lalo nitong pinapalinaw,” ani Ridon.

“At sa huli, iisa lang ang tanong: saan nanggaling ang pera, saan napunta, at bakit may natitirang bilyon na hindi maipaliwanag?” tanong ni Ridon.