SINABI ni House Committee on Public Accounts Chairperson Terry Ridon na ang mga seryosong katanungan hinggil sa umano’y ilegal na pagkuha ng tinaguriang “Cabral files” ay maaaring magbunsod sa pagsasampa ng ethics complaint laban kay Batangas Rep. Leandro Legarda Leviste.

Ayon kay Ridon, dapat panagutin si Rep. Leviste—malinaw at nakatala sa opisyal na rekord—kung paano nakuha, kinopya, inimbak, at ipinakalat ang mga Cabral files, at kung mayroon ba siyang tunay na awtoridad mula kay DPWH Secretary Vince Dizon upang kunin ang mga dokumentong ito.

Dagdag niya, bagama’t maaaring pagdebatehan ng publiko ang pagiging totoo at nilalaman ng mga Cabral files, may hangganang hindi dapat lampasan kapag ang mga rekord ng pamahalaan ay nakuha nang walang opisyal na pahintulot.

“Sa simula pa lamang, iginiit ni Rep. Leviste na mayroon siyang ganap na awtoridad mula kay DPWH Secretary Vince Dizon upang kunin ang mga kaugnay na dokumento mula sa dating DPWH Undersecretary na si Catalina Cabral. Sa sinasabing awtoridad na ito nakasalalay ang kredibilidad ng kabuuan ng kanyang mga ibinunyag. Gayunman, tahasang itinanggi mismo ni Secretary Dizon ang naturang awtoridad. Ang nabubunyag ngayon ay hindi ang pagkuha ng mga Cabral files batay sa opisyal na pahintulot, kundi ang pagkuha ng mga dokumento batay sa isang ilegal na pagkuha ng mga ito ni Rep. Leviste.”

“Kapag ang mismong pagkuha ng ebidensiya ang pinagdududahan, hindi maaaring magbulag-bulagan ang mga institusyon,” sabi ni Ridon. “May pananagutan ang Kongreso na pangalagaan ang integridad ng mga proseso nito, ang paghahari ng batas, at ang tiwala ng publiko.”

Binigyang-diin ni Ridon na ang mga alegasyon ng hindi wastong pagkuha at pagkopya ng mga opisyal na dokumento ay tumatama sa pangunahing etikal na tungkulin ng mga mambabatas: paggalang sa batas, pag-iwas sa pag-abuso sa posisyon, at pangangalaga sa integridad ng mga imbestigasyon ng Kongreso.

“Hindi natin maaaring pahintulutan na maging lugar ang Kamara kung saan ang ebidensiya ay kinukuha sa kuwestiyonableng paraan at pagkatapos ay ginagawang lehitimo sa pamamagitan ng publisidad,” aniya.

Idinagdag niya na kapag ang mga dokumento ay umano’y kinuha sa labas ng mga legal na proseso at impormal na kinopya, nalalagay sa alanganin ang kanilang pagiging maaasahang ebidensiya—lalo na kung may nananatiling mga tanong hinggil sa chain of custody, kabuuan, at pagiging tunay.

Nagdudulot ito ng panganib na ang mga usaping may malaking epekto sa publiko ay mahubog ng mga piling pagtagas at hindi beripikadong kopya, sa halip na ng may pananagutan at napatutunayang mga rekord.

Nauna nang iniulat sa telebisyon na isang kawani ng yumaong Undersecretary ng Public Works and Highways na si Cathy Cabral ang umakusa kay Leviste ng ilegal na pagkuha at pagkopya ng mga dokumento sa badyet, umano’y sa utos ni DPWH Secretary Vince Dizon—isang pahayag na itinanggi ng nasabing opisyal ng Gabinete.

Iginiit ni Ridon na ang mga alegasyong may kinalaman sa ilegal na pagkuha at paghawak ng mga opisyal na dokumento ay nararapat masuri sa ilalim ng mga proseso ng ethics ng Kongreso.

Dagdag pa niya, umiiral ang mga ethics proceedings upang matiyak na ang mga usaping mahalaga sa publiko ay nalulutas batay sa mga katotohanan at due process—hindi sa haka-haka, mga naratibo sa social media, o kulang-kulang na impormasyon—lalo na kung hindi pa ganap na napapatunayan ang pagiging tunay ng ebidensiya.

“Kung ang layunin ay ang katotohanan,” dagdag ni Ridon, “mahalaga ang proseso at ang paghahari ng batas.”