PINAGTANONG ni Atty. Dino de Leon, abogado para sa pampublikong interes at convenor ng civil society initiative na Team Pinas, nitong Sabado ang kredibilidad ng mga indibidwal na nagsaksi sa diumano’y Senate Blue Ribbon Committee hearing tungkol sa flood control scandal, at iginiit na ginagamit sila bilang politikal na instrumento upang pahinain ang mga pagsisikap sa accountability at siraan ang mga personalidad na konektado sa impeachment proceedings laban kay Vice President Sara Z. Duterte.

Sa kanyang pananalita sa Saturday News Forum sa Dapo Restaurant sa Quezon City, sinabi ni De Leon na kuwestiyonable na ang kredibilidad ng tinaguriang “18 ex-Marines” dahil sa mga tanong tungkol sa kanilang background at record ng serbisyo.

“Hindi ko nga gusto silang tawaging 18 Marines, 18 bodyguards. Hindi natin alam kung ano ba talaga sila. Una, marami sa kanila, kahit apat, wala talagang track record sa serbisyo sa ating Sandatahang Lakas. Pangalawa, ilan sa kanila ay dishonorably discharged ng Armed Forces of the Philippines,” sabi ni De Leon.

“Kaya doon pa lang sa kasinungalingan na lahat sila ay Marines at parang naglilingkod sa bayan, medyo iffy na tayo doon. Doubtful na tayo sa kredibilidad nila,” dagdag niya.

Ang mga resource persons ay lumahok sa hearing ng Senate Blue Ribbon Committee na inorganisa ng mga kaalyado ng kamakailang natanggal na Senate President Alan Peter Cayetano, at inakusahan ang ilang mambabatas, House prosecutors, at iba pang personalidad ng pagtanggap ng kickbacks mula sa flood control projects.

Ngunit ayon kay De Leon, agad na bumabalik sa walang bisa ang mga alegasyon kapag masusing sinuri, lalo na ang mga claim na may daan-daang bilyong piso na diumano’y inilipat sa cash.

Ang 18 dating miyembro ng Marines ay nag-angkin noong Huwebes na naghatid sila ng humigit-kumulang P805 bilyon sa cash sa mga mambabatas.

Ang kanilang abogado, si Atty. Levito Baligod, ay binigyan din ng pagkakataon na magsalita para sa kanyang mga kliyente, na may kawalang-katiyakan kung gaano karaming pondo ang diumano’y naihatid. Ayon kay De Leon, ito ay kuwestiyonable dahil karaniwang hindi pinapayagan ang mga abogado ng mga saksi na magsalita sa panahon ng congressional probes.

“Talagang mathematically, logistically impossible,” sabi niya.

“Tandaan po natin, ang cash ay minomonitor hindi lang ng Philippine government kundi ng international community. Kaya walang nagsabi sa buong mundo na truck-truck ng pera? Bilyon-bilyon hanggang 800-plus metric tons ang pinag-uusapan nating pera. Hindi lang ito makatuwiran,” dagdag niya.

Tinukoy din niya ang malinaw na inconsistencies sa testimonya, lalo na ang pagbanggit ng mga indibidwal na diumano’y kasangkot ngunit nakakaapekto sa kredibilidad. Sina Bicol Saro Party-list Rep. Terry Ridon at ML Party-list Rep. Leila de Lima, parehong House prosecutors, ay hindi pa elected lawmakers noong panahon na sinabi ng ex-Marines na naghatid sila ng kickbacks.

“Malinaw na kaso ito ng discrediting sa mga credible na tao dahil nauuna sila sa kritisismo dito sa mga Duterte,” sabi ni De Leon.

Pinagtanong din ni De Leon kung bakit ang ilang pangalan na binanggit ng mga saksi ay hindi nabibigyan ng parehong pansin gaya ng sa mga konektado sa impeachment proceedings, kabilang sina Sen. Loren Legarda at Sen. Mark Villar.

Bilang isang batikang litigator, pinuna rin niya kung paano isinagawa ang hearing, at sinabi na may bahagi ng pagtatanong na tila ginagabayan ang mga saksi patungo sa partikular na sagot.

“Mas kabisado pa ni Rodante Marcoleta yung testimonya nung mga ex-Marines o ex-bodyguards kaysa sa kanila mismo,” sabi niya.

“Alam naming mga abogado ‘yan na hindi puwedeng leading questions ang pagtatanong mo kasi nababawasan ang kredibilidad. Para kang tinuturuan on the spot. Rehearsed na nga, kino-coach pa,” dagdag niya.

Ayon kay De Leon, ang timing ng hearing ay mahirap ipaliwanag dahil ang Senado impeachment court ay nakatakdang ipagpatuloy ang trial ng vice president sa Hulyo.

“Bakit ginagawa at bakit tinatawag ang supposed Blue Ribbon hearing na iyan? Bakit sila nagmamadali?” tanong niya. “Kasi alam nila, this will not stand in court.”

Aniya, ang hearing ay nagsilbing politikal na layunin kaysa sa imbestigasyon, at ang Cayetano-led bloc ay kailangan ng venue kung saan maaari nilang subukang patunayan ang kuwestiyonableng testimonya ng ex-Marines para linisin ang isip ng mga Pilipino at ilihis ang atensyon sa mas mahahalagang isyu.

“Ang totoong isyu dito ay hindi gumaganap ang Senado dahil sa nangyayari. Isa pa, ito ay pagtatangkang hadlangan ang accountability sa impeachment, lalo na kay Sara Duterte,” sabi niya.

“Sa katotohanan, nagkakabuhol-buhol ang mga kwento, hindi malinaw, halata talagang nagsinungaling, rehearsed, walang kredibilidad ang mga witnesses at malinaw na pagtatangka ito para ilihis tayo mula sa totoong isyu,” dagdag niya.

Inilarawan ni De Leon ang mga saksi bilang ginagamit na politikal na instrumento para atakihin ang mga kritiko ni dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte at ng kanyang mga kaalyado.

“Gagamitin nila ang mga taong walang kredibilidad bilang sandata, bilang politikal na tool, para ma-tarnish ang reputasyon ng mga lumalaban kay Rodrigo Duterte,” dagdag niya.

Ginuhit niya ang parallels sa nakaraang kontrobersiya, na nakita na ng mga Pilipino ang parehong taktika kung saan ang mga kuwestiyonableng saksi ay ginagamit para atakihin ang mga opisyal at kritiko ng gobyerno tulad ni De Lima nang mali siyang inakusahan sa ilegal na droga.

“Ang tiyak, binibigyan natin sila ng absolute kapangyarihan para siraan ang matitinong lingkod-bayan natin,” sabi niya.

“Ang mayroon lamang sila, laway. Laway at picture, minsan nagpapicture pa sila sa isang public space,” dagdag niya.

Binalaan ni De Leon na ang tinaguriang 18 Marines ay ginagamit para sa politikal na pakinabang ng iba habang sila ay humaharap na sa mga kasong perjury at libelo.

“Ang challenge ko sa 18 sinungalings, ang problema po kasi, ginagamit po kayo. Ang tanong, hanggang saan po kayo gusto magpagamit kasi alam niyo po, may kaso na po kayo ah. Nakasuhan na po kayo. Ilan na po diyan sa perjury at pagsisinungaling ninyo at online cyberlibel ninyo,” sabi niya.

“Kayo ang makakasuhan nang personal, pero nagpapagamit kayo kina Alan Peter, kay Rodante Marcoleta, pero kayo po ang nakakasuhan,” dagdag niya, at binigyang-diin na hahabol ang mga kasong ito sa kanila at sa kanilang pamilya.

Hinimok niya ang publiko na suriin nang mabuti ang mga alegasyon at huwag hayaan na ang mga walang batayang claim ay makasira sa lehitimong accountability mechanisms.

“Kaya huwag natin gawing napakapowerful ang mga incredible sinungalings hanggang sa magamit sila bilang sandata para hawakan hostage ang ating seryoso at tapat na lingkod-bayan,” sabi ni De Leon.