ISANG anti-espionage law mula pa noong 1941 na tinawag ni Senate President Pro Tempore Panfilo “Ping” M. Lacson na may parusang parang “pitik sa ilong” ang nananatiling nakabinbin sa komite kahit may bagong iniimbestigahang kaso ng umano’y espionage activity na kinasasangkutan ng tatlong Pilipino, lihim na recruitment, at digital na pagpapasa ng sensitibong impormasyon.

Muling nanawagan si Lacson para sa mas mabigat na parusa laban sa espionage, at sinabi niyang ang mga kamakailang ulat at imbestigasyon kaugnay ng umano’y dayuhang intelligence activity ay nagpapakita ng pangangailangang i-update ang lumang batas ng bansa laban sa pag-eespiya. Aniya, layunin ng Senate Bill No. 33 na inihain niya noong Hulyo 2025 na palakasin at i-modernize ang legal framework ng Pilipinas laban sa espionage at iba pang kahalintulad na paglabag sa pambansang seguridad, ngunit nananatili pa rin itong nakabinbin sa antas ng komite.

“It was one of the first bills I filed in the 20th Congress, to update our anti-espionage law. Our current law is a Commonwealth Act dating back to 1941, whose penalties are too light. So I say we need to strengthen the law to address modern-day threats,” ani Lacson sa panayam sa radyo na binanggit sa release.

“Our world has changed, and spying is detrimental to our national security,” dagdag niya.

Sa ilalim ng panukala, maaaring patawan ng life imprisonment without parole at multang mula P5 milyon hanggang P20 milyon ang mga mapatutunayang may pananagutan sa espionage, conspiracy to commit espionage, at iba pang kaugnay na paglabag, kabilang ang pagtulong o pakikibahagi sa naturang mga gawain. Ayon kay Lacson, hindi na tumutugma ang umiiral na mga parusa sa lawak at paraan ng makabagong mga banta.

Binanggit din niya na mas mabigat ang kaparusahan sa espionage sa ibang bansa. Sa parehong release, inalala ni Lacson na minsan siyang sinuri sa Estados Unidos matapos makatanggap ng email mula kay Leandro Aragoncillo, na naharap noon sa kasong espionage.

Lumakas muli ang panawagan ni Lacson habang patuloy na pinag-uusapan ng mga opisyal ng seguridad ang umano’y espionage activity na kinasasangkutan ng tatlong Pilipino. Ayon sa mga ulat noong Marso 5, 2026, sinabi ng mga opisyal ng Pilipinas na may sensitibong impormasyon kaugnay ng resupply missions sa West Philippine Sea na maaaring naipasa umano sa mga operatiba ng Chinese intelligence. Sa parehong mga ulat, itinanggi ng China ang akusasyon at sinabi nitong hindi malinaw ang kaso at wala umanong conclusive evidence.

Ayon din sa mga awtoridad, may mga alegasyon na ang mga indibidwal na sangkot ay na-recruit sa pamamagitan ng covert channels at gumamit ng tagong digital communications sa umano’y pagpapasa ng impormasyon.

Nananatiling nakabinbin ang panukala, ngunit muling ibinabalik ng pahayag ni Lacson ang tanong kung sapat pa ba ang umiiral na mga parusa upang tugunan ang mga kasong espionage na gumagamit na ngayon ng makabagong communications, remote coordination, at digital tools.