ANG mga pinuno at miyembro ng Lakas-Christian Muslim Democrats (CMD), sa pangunguna ni Leyte Rep. Ferdinand Martin G. Romualdez, ay humiling ng isang imbestigasyon ng Kongreso hinggil sa kanilang inilalarawan na “mahal, mabagal, at hindi madaling maabot” na mga serbisyo ng internet sa bansa.

Sinabi ni Romualdez, isang abogado mula sa University of the Philippines (UP) at Pangulo ng Lakas-CMD, na sa kabila ng mga pagsulong sa teknolohiya, nahuhuli pa rin ang bansa kumpara sa mga karatig nito pagdating sa abot-kaya, mabilis, at madaling ma-access na mga serbisyo ng internet.

“Nariyan na ang mga kinakailangang batas, at ang pinakabago rito ay ang Konektadong Pinoy Act. Ngunit may mali pa rin. Kailangan natin ang internet sa maraming aspeto ng ating buhay. Gayunman, kalahati ng mga Pilipino ay hindi pa konektado,” ani Romualdez.

Dagdag pa niya, bahagi ang panukala sa GINHAWA KIT (Kuryente–Internet–Trabaho) legislative package ng kanilang partido, na layong magbigay ng pang-araw-araw na ginhawa sa pamamagitan ng pagtugon sa gastos sa kuryente, pagpapabuti ng access sa internet, at pagpapalawak ng mga oportunidad sa trabaho.

Nakapaloob ang panukala sa House Resolution (HR) No. 823 na personal na inihain nina Deputy Speaker David “Jay-Jay” Suarez, ingat-yaman ng Lakas-CMD mula sa Quezon, at Deputy Speaker Jay Khonghun ng Zambales.

Ayon kay Romualdez, layunin ng resolusyon na atasan ang House Committee on Information and Communications Technology na “magsagawa ng imbestigasyon, bilang tulong sa paggawa ng batas, hinggil sa pagiging maaasahan, kalidad, pagiging abot-kaya, at mga remedyo ng mamimili kaugnay ng internet at data transmission services sa bansa… na may layuning palakasin ang mga pamantayan ng serbisyo, transparency, kompetisyon, at digital inclusion.”

“Ang pagkakaroon ng maaasahan, abot-kaya, at mataas na kalidad na internet at data transmission services ay naging mahalaga sa paglago ng produktibidad at sa paghahatid ng mahahalagang serbisyong pampubliko at pribado, kabilang ang edukasyon, pangangalagang pangkalusugan, financial inclusion, kahandaan sa sakuna, at kalakalan,” dagdag ni Romualdez.

Gayunman, sinabi ni Suarez na ayon sa sariling policy research ng Kongreso, 48.8 porsiyento lamang—o mas mababa sa kalahati—ng mga sambahayang Pilipino ang may internet sa bahay noong 2024, na nangangahulugang mahigit kalahati ang nananatiling “hindi konektado at/o kulang sa serbisyo.”

“Natuklasan din ng parehong pananaliksik na ang pagiging abot-kaya ay isang malaking hadlang, kung saan karamihan sa mga sambahayang walang internet ay nagsabing mataas na halaga ng subscription ang pangunahing dahilan kung bakit wala silang internet sa bahay,” ani Suarez.

Pagdating naman sa bilis at halaga ng broadband, binanggit ni Khonghun ang datos mula sa Department of Information and Technology na nagpapakita na noong Marso ng nakaraang taon, ika-53 ang Pilipinas sa 154 na bansa sa bilis ng internet. Samantala, ayon sa Philippine Institute for Development Studies, sa ASEAN-5 ay ang Pilipinas ang may pinakamahal na buwanang internet sa halagang 44.93 US dollars at ika-32 sa buong mundo pagdating sa gastos.

“Patuloy na nahuhuli ang internet connectivity ng bansa kumpara sa mga karatig nito sa rehiyon pagdating sa pagiging abot-kaya, bilis, at access,” ani Khonghun.

Binanggit din ng Lakas-CMD na ayon sa pananaliksik ng Asian Development Bank, ang “pinahusay na internet connectivity ay may kaugnayan sa mas magandang kalagayan ng kabuhayan ng mga sambahayan,” na nagpapakita ng kahalagahan ng maaasahan at madaling ma-access na koneksyon sa pag-unlad.

Ayon sa mga may-akda ng resolusyon, ipinasa ang Republic Act (RA) No. 12234 o ang Konektadong Pinoy Act upang gawing moderno at palakasin ang mga polisiya para sa data transmission at connectivity, pababain ang mga hadlang sa pagpasok at pamumuhunan, isulong ang kompetisyon, at suportahan ang mas inklusibo at abot-kayang koneksyon. Ang implementing rules and regulations nito ay nagbibigay ng operational framework para sa pagpapatupad at kinikilala ang mga tungkulin ng mga regulator sa performance standards, monitoring, at enforcement—na nangangailangan ng matibay at malinaw na pagpapatupad upang maisalin ang mga reporma sa mas magagandang resulta para sa mga konsyumer.

Sinabi rin nila na ang mga estudyante mula sa mahihirap na pamilya ang higit na naaapektuhan ng kakulangan sa maayos na internet connection, na nagdudulot ng hadlang sa pag-aaral, digital exclusion, at hindi pantay na resulta sa edukasyon.

Binanggit din nila ang laganap na reklamo ng mga konsyumer tulad ng hindi pare-parehong kalidad ng serbisyo, hindi naaabot na ipinapangakong bilis ng internet, limitadong kompetisyon, at mahinang pagpapatupad ng umiiral na service standards.

“May pangangailangan samakatuwid na suriin kung sapat ba ang kasalukuyang mga regulatory framework, mga polisiya sa kompetisyon, at mga mekanismo sa proteksyon ng konsyumer upang matugunan ang mga hamong ito, o kung kinakailangan ang mga repormang lehislatibo,” ayon sa Lakas-CMD.

Iminungkahi nila na saklawin ng imbestigasyon ang iba’t ibang usapin tulad ng presyo at pagiging abot-kaya, socialized pricing para sa mga estudyante at mababang-kita na mga sambahayan, kalidad at pagiging maaasahan ng serbisyo, regulasyon at pagpapatupad, at kung paano mababawasan ang digital exclusion at mapapabuti ang koneksyon para sa mga komunidad na umaasa sa internet para sa pag-aaral, kabuhayan, at mahahalagang transaksyon.