BINIGYANG-DIIN ni House Committee on Public Accounts Chairperson Terry L. Ridon noong Biyernes na ang mga natuklasan ng Commission on Audit (COA) kaugnay sa ipinawalangsaysay na P73 milyon na confidential funds ng Office of the Vice President (OVP)—na ngayon ay sentro ng impeachment proceedings laban kay Vice President Sara Z. Duterte—ay resulta ng tatlong taong proseso ng pag-audit. Iginiit niya na ang kaso ay nakabatay sa due process at matagal nang hinihintay na pananagutan, at hindi sa pulitika.

Ipinaliwanag ni Ridon na ang mga konklusyon ng COA ay nabuo matapos ang ilang taong pag-audit, pagsusuri, at beripikasyon, bilang tugon sa mga pahayag na ang impeachment ay may motibong pulitikal.

“Hindi ito nangyari nang biglaan. Ang mga natuklasang ito ay bunga ng tatlong taong audit process na isinagawa ng Commission on Audit, isang konstitusyonal na ahensyang may mandato na suriin ang paggamit ng pondo ng bayan,” ayon sa pahayag ni Ridon.

Noong Huwebes, sinabi ni Ridon na ang pinal na desisyon ng COA sa ipinawalangsaysay na P73 milyong confidential funds ay maaaring magtatag na ng probable cause para sa alegasyon ng impeachment laban kay Duterte.

Binigyang-diin ni Ridon na ang mga hakbang ng COA ay sumunod sa mga itinatag na proseso, kabilang ang audit observations, mga tugon ng ahensya, teknikal na pagsusuri, at apela.

“Hindi ito minadali. Dumaan ito sa audit, sa paliwanag ng ahensya, sa review, at sa proseso ng apela. Lahat ng panig ay nabigyan ng pagkakataong sumagot,” dagdag niya.

Itinuro ni Ridon na ang pag-isyu ng Notices of Disallowance ng COA ay nakabatay sa dokumentadong mga natuklasan at dumaraan sa maraming antas ng beripikasyon.

“Ang Notice of Disallowance ay inilalabas lamang matapos ang masusing pagsusuri. Hindi ito haka-haka—nakabatay ito sa mga rekord. At kapag nananatili ang mga ganitong natuklasan matapos ang due process, nagbubukas ito ng mga seryosong tanong na hindi maaaring balewalain,” ani Ridon.

Dagdag pa niya, ang mga mekanismo ng pananagutan sa ilalim ng Konstitusyon ay isinasagawa nang sunod-sunod—mula sa audit, patungo sa pagsusuri ng lehislatura, hanggang sa posibleng paglilitis.

“Hindi ito simula ng proseso. Ito ay pagpapatuloy ng pananagutan. Matapos ang mga taon ng audit at review, nagbibigay ang Konstitusyon ng susunod na hakbang—at iyon ay ang pagkilos ng Kongreso,” aniya.

Sa pagtugon sa mga kritisismo hinggil sa timing, iginiit ng mambabatas na ang haba at higpit ng proseso ng audit ay sumasalungat sa alegasyong may motibong pulitikal.

“Kung ito ay pulitikal, dapat ay minadali ito. Sa halip, tumagal ito ng tatlong taon. Hindi ito panliligalig—ito ay due process,” aniya.

Binigyang-diin din niya na ang impeachment ay hindi paghatol ng pagkakasala, kundi isang mekanismong konstitusyonal upang matukoy kung may sapat na batayan para sa paglilitis sa Senado.

“Ito ay tungkol sa probable cause, hindi conviction. Layunin nitong payagan ang ebidensya—kabilang ang mga natuklasan ng COA—na masuri sa tamang forum,” sabi ni Ridon.

Ayon kay Ridon, nararapat lamang na magkaroon ng linaw ang publiko matapos ang ilang taong audit findings na may kinalaman sa pondo ng bayan.

“Kapag pera ng bayan ang pinag-uusapan, hindi puwedeng manatiling tanong. Matapos ang tatlong taong audit, nararapat lamang na makakuha ang mamamayang Pilipino ng malinaw at pinal na sagot,” aniya.

“Nagsalita na ang audit. Nasunod ang due process. Nasa Kongreso na ngayon ang tungkuling konstitusyonal na gawin ang susunod na hakbang,” dagdag niya.