APAT na barkong pandigma ng dayuhan sa Eastern Samar. Kinabukasan, isa pang barko ang namataan sa Ilocos Norte.

Hindi ito mga ordinaryong barko. May kakayahan ang mga ito sa air defense, long-range strike at anti-submarine warfare.

Mahalaga rin ang kanilang kinaroroonan. Nakaharap ang Eastern Samar sa Philippine Sea, habang ang Ilocos Norte ay malapit sa hilagang daanan patungo sa Luzon Strait.

Kaya simple ang tanong: Ano ang minamanmanan nila, at bakit dito?

Hindi lahat ng pagdaan ng barkong pandigma ay nangangahulugan ng surveillance. Ngunit ang mga barkong may ganitong kakayahan, na kumikilos malapit sa estratehikong katubigan, ay nararapat bantayan.

Ayon kay Chairman Dr. Jose Antonio Goitia: “Hindi tayo dapat matakot dahil lamang may mga banyagang barko sa paligid natin. Dapat tayong maging mapagmatyag. Alam natin kung nasaan sila, at alam nating bantayan ang sarili nating karagatan.”

Hindi rin nagtatapos dito ang usapin.

Ang research vessel na dati nang namataan sa Panatag Shoal, ay bumalik sa lugar matapos ang maikling pag-alis.

Dito pumapasok ang isang mahalagang tanong: Saan napunta ang mga datos at sample na nakalap nito?

Kung makumpirma, higit na sa simpleng research ang usapin. Kailangang itanong kung ano ang kinokolekta sa ating karagatan at kung paano maaaring gamitin ang impormasyong iyon.

Ayon sa intelligence, wala ring diplomatic clearance ang mga barkong sangkot para pumasok at lumabas sa karagatan ng Pilipinas.

Umiiral ang gray-zone activity sa lihim at kalabuan. Ang sagot dito ay pagbabantay at pagkakaisa.

Pagdating sa teritoryo ng Pilipinas, malinaw ang paninindigan ni Goitia:

“Maaaring magkakaiba tayo ng pananaw sa pulitika, pero pagdating sa teritoryo ng Pilipinas, iisa ang dapat nating paninindigan: atin ito, at pananagutan nating ipagtanggol.”

Hindi ito panawagan sa komprontasyon. Panawagan ito na maging mulat at manatiling nagkakaisa.

Dagdag pa ni Goitia: “Hindi natin hinahanap ang gulo, pero hindi rin tayo papayag na ang katahimikan natin ay mapagkamalang kahinaan.”

“Dahil ito ang ating karagatan. Ito ang ating bansa. At hindi opsyon ang pagtatanggol sa kung ano ang atin,” ani Goitia.