KINONDENA ni House prosecution team adviser Robert Ace Barbers ang napabalitang paggalaw ng grupo ng mga warships ng China na pinangungunahan ng isang aircraft carrier sa katimugang bahagi ng karagatan ng Pilipinas.

Para kay Barbers nakababahala ang umano’y hindi pagtugon ng mga barko sa mga panawagan sa radyo ng mga awtoridad ng Pilipinas at ang pagpatay sa kanilang Automatic Identification System (AIS), na ayon kay Barbers ay nagpapakita ng pagmamataas ng China sa mga awtoridad na nagbabantay sa karagatan ng bansa.

“Hindi lamang ito usapin ng pagdaan ng mga barkong pandigma ng China sa ating karagatan. Usapin ito ng paggalang sa Pilipinas, sa ating mga awtoridad sa karagatan, at sa ating mga karapatang soberano,” pahayag ni Barbers.

Ayon kay Barbers, hindi maaaring gamitin ng China ang doktrina ng “innocent passage” bilang pangkalahatang katwiran upang magsagawa ng mga pagsasanay militar, pangangalap ng impormasyong maaaring makapinsala sa seguridad ng Pilipinas o mga mapanindak na pagkilos sa loob ng teritoryal na karagatan ng bansa.

“Ang ganitong pagkilos ay maaaring ituring na hindi inosenteng pagdaan sa ilalim ng Artikulo 19 ng United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) at maaaring mangailangan ng agarang diplomatikong at operasyonal na hakbang mula sa Pilipinas,” sabi ni Barbers.

Sinabi ng dating kongresista na nagdudulot ng pangamba ang iniulat na pagdaan ng Chinese aircraft carrier na Liaoning, kasama ang mga barkong pandigmang Wuxi, Anshan at Huainan, sa Basilan Strait patungo sa Celebes Sea, dahil sa mga katanungan tungkol sa tunay na layunin ng Beijing.

Ayon sa ulat, sinusubaybayan ng mga awtoridad ng Pilipinas ang grupo ng mga barko, nagpadala ng mga panawagan sa radyo at nagtalaga ng mga sasakyang pandagat ng Philippine Navy at Philippine Coast Guard upang subaybayan ang kanilang paggalaw.

Partikular na ikinababahala ang iniulat na hindi pagtugon ng mga barkong pandigma ng China sa mga panawagan ng mga awtoridad ng Pilipinas.

“Ang lalong nagpapabahala sa insidenteng ito ay ang iniulat na pagpatay nila sa kanilang AIS.

Kapag ang mga dayuhang barkong pandigma ay naglalayag nang hindi tumutugon sa mga lehitimong komunikasyon mula sa mga awtoridad ng Pilipinas, nagdudulot sila ng hindi kinakailangang kawalan ng katiyakan at pinahihina ang tiwala.

Isa itong tuwirang hamon na lumalampas sa hangganan ng paggalang. Dapat ipaliwanag ng China ang mga pagkilos nito sa halip na umasa na lamang na ipagwawalang-bahala ng sambayanang Pilipino ang nangyari,” pagbibigay-diin ng dating kongresista.

Binigyang-diin ni Barbers na hindi dapat pahintulutan ng Pilipinas na takutin ng laki o lakas ng mga sandata ng armada ng China ang mga tauhan nito sa karagatan o pahinain ang determinasyon ng bansa na protektahan ang pambansang interes.

Ipinaliwanag din ni Barbers na iginagalang ng Pilipinas ang internasyonal na batas at kinikilala na maaaring magkaroon ng mga karapatan sa paglalayag ang mga dayuhang sasakyang pandagat alinsunod sa mga naaangkop na probisyon ng United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS).