NAGBABALA ang isang dating mambabatas na ang pag-alis sa papel ng mga mambabatas sa pagbibigay ng tulong medikal—nang hindi muna inaayos ang sistema sa mga pribadong ospital—ay maglalagay sa panganib sa mga pasyente at lalo pang magpapalawak ng agwat sa akses sa serbisyong pangkalusugan.

Ayon kay dating BH Party-list Rep. Bernadette Herrera, ang tunay na krisis ay nasa mga pribadong ospital, kung saan humaharap ang mga pasyente sa napakalalaking bayarin dahil walang social services office, walang Malasakit-type center, at walang malinaw na gabay kung paano makaka-access ng tulong mula sa gobyerno.

“Sa mga government hospital, may social services at may sistema. Sa private hospitals, billing section lang ang kausap ng pasyente. Kapag wala kang gabay, lalo kang lulubog,” ani Herrera.

Sinabi niyang itinulak ng BH ang panukalang batas na mag-aatas ng pagkakaroon ng social service units o Malasakit-style centers sa mga pribadong ospital, lalo na kung tumatanggap ang mga ito ng pondo mula sa gobyerno.

Dagdag pa niya, kung walang mga sinanay na social worker, napipilitan ang mga pasyente na magdesisyon mag-isa sa mga usaping buhay at kamatayan.

Nilinaw rin ni Herrera na hindi ipinagtatanggol ng BH ang patronage politics, at inamin na malayo sa perpekto o patas ang pamamahagi ng tulong medikal sa pamamagitan ng mga mambabatas.

Gayunman, aniya, ang tuluyang pag-alis nito nang walang maayos na alternatibo ay mag-iiwan sa mga pasyente na walang masasandalan.

“Ayaw din namin sa patronage politics. Hindi rin naman talaga patas ang distribution. Pero mas mabuti na ’yun kaysa wala kang maitulong sa tao,” ani Herrera.

Tinanggihan niya ang ideya na ang tulong medikal ay ginagamit para sa pampulitikang pakinabang, at iginiit na humihingi ng tulong ang mga pasyente kung saan man sila may makikita.

“Hindi ka rin naman nakakakuha ng boto rito. Ang mga tao lalapit sa iba’t ibang party-list at iba’t ibang kongresista. Kahit ako, humihingi rin ng tulong sa ibang party-list at senador—basta mapababa lang ang bill ng pasyente,” aniya.

Binigyang-diin ni Herrera na kadalasang nagiging huling takbuhan ang mga mambabatas dahil madali silang lapitan at nakakatulong silang ikonekta ang mga pasyente sa mga umiiral na programa.

Kahit ang suportang iyon, ayon sa kanya, ay nahihirapan kapag sumisipa ang gastos sa mga pribadong ospital na lampas sa kayang saklawin ng limitadong tulong.

Binanggit niya ang mga kasong umabot sa pitong digit ang professional fees lamang, kabilang ang isang batang pumanaw matapos ang open-heart surgery.

“Sino ang magdedesisyon kung magkano ang sasagutin kung walang social services sa private hospital?” tanong niya.

Naalala rin ni Herrera ang mga panahong walang pondo ang mga mambabatas para sa tulong medikal, kaya naiwan ang mga pasyente sa mga pribadong ospital na walang mapuntahan.

Ayon sa kanya, madalas ding nabibigo ang paghingi ng tulong sa Department of Health (DOH) dahil walang malinaw na mekanismo o madaling lapitang tanggapan para sa mga kaso sa pribadong ospital.

“Kulang ang gamit, kulang ang gamot, kulang ang pasilidad sa government hospitals,” ani Herrera. “Kapag ipinilit mo roon ang pasyente, mamamatay siya. Kaya napupunta sila sa private hospitals—at doon sila nawawalan ng gabay.”

Ayon sa BH, ang mga repormang basta na lamang nag-aalis sa mga mambabatas sa tulong medikal—nang hindi muna nagtatatag ng malinaw at pasyente-sentrong sistema para sa mga pribadong ospital—ay may panganib na iwan ang mga Pilipino na walang matatakbuhan.

“Hindi ito tungkol sa pulitika. Ito ay tungkol sa kaligtasan,” diin ni Herrera.

“Hangga’t walang malinaw na sistema sa private hospitals—kung sino ang magmamaneho ng pondo at gagabay sa pasyente—walang dapat maputol na tulong,” dagdag niya.