IGINIIT ni Acting Senate President at Senate President Pro Tempore Sherwin Gatchalian na dapat agad gamitin ng pamahalaan ang mga pondong maaaring ilaan para sa rehabilitasyon ng mga komunidad sa Mindanao na sinalanta ng lindol, habang inihayag din ng mga senador ang pangangailangang repasuhin ang kaligtasan ng mga imprastraktura matapos mapinsala ng magnitude 7.8 na lindol ang mga pampublikong pasilidad, kabilang ang mga paaralan.

Sinabi ni Gatchalian na maaaring gamitin ang ₱180.482 bilyon mula sa 2026 national budget para sa emergency response at rehabilitasyon sa mga apektadong lugar.

“Ang importante magamit natin agad ang mga pondo na ito dahil marami tayong kababayan na apektado at nangangailangan ng agarang tulong mula sa gobyerno,” sinabi ni Gatchalian.

Tinukoy niya ang natitirang ₱17.898 bilyon sa ilalim ng National Disaster Risk Reduction and Management Fund, na pangunahing pinagkukunan ng pondo ng pamahalaan para sa disaster response, relief, rehabilitasyon, rekonstruksyon at recovery efforts.

Kabilang din sa mga pondong maaaring gamitin ang ₱32.307 bilyon sa ilalim ng Local Government Support Fund-Financial Assistance to Local Government Units, ₱15.897 bilyon mula sa Contingent Fund, at ₱8.163 bilyon mula sa Quick Response Fund ng iba’t ibang ahensya.

Sinabi rin ni Gatchalian na may ₱46.778 bilyon ang Department of Social Welfare and Development sa ilalim ng Protective Services for Individuals and Families in Difficult Circumstances program.

Para sa mga napinsalang paaralan, sinabi niya na may ₱4.08 bilyon ang Department of Education sa ilalim ng Disaster Preparedness and Response Program, bukod pa sa ₱67-bilyong alokasyon ngayong taon para sa pagpapatayo ng mga silid-aralan.

“Napakahirap ng sitwasyon ngayon ng ating mga eskwelahan dahil maraming school buildings ang naapektuhan ng lindol. Inaasahan nating magamit agad ang pondong ito para sa kapakanan ng ating mga estudyante sa Mindanao,” sinabi niya.

Ginawa ni Gatchalian ang panawagan habang binisita niya at nina Senador Erwin Tulfo, Senador JV Ejercito at Senador Juan Miguel “Migz” Zubiri ang mga komunidad sa Sarangani at General Santos City na tinamaan ng lindol upang alamin ang lawak ng pinsala at maghatid ng tulong sa mga apektadong residente.

“Ang pangunahing layunin natin ngayon ay maihatid agad ang kinakailangang tulong sa mga apektadong komunidad. Nandito kami hindi lamang upang magdala ng ayuda kundi upang personal na alamin ang pangangailangan ng ating mga kababayan at matulungan silang makabangon,” sinabi ni Gatchalian.

Nag-abot ang grupo ni Gatchalian ng ₱2.5 milyong cash assistance at mga sako ng bigas sa mga apektadong pamilya sa General Santos City at Sarangani, partikular sa Alabel, Glan, Kiamba, Maasim, Maitum, Malapatan at Malungon.

Sinabi ni Gatchalian na layunin din ng pagbisita na alamin kung anong mga pondo ang maaaring gamitin sa rekonstruksyon at kung ano ang maaaring isama sa 2027 budget.

Sinabi niya na ipinakita ng lindol ang pangangailangang tiyakin na kayang tumagal ng mga pampublikong imprastraktura sa malalakas na pagyanig, at dapat ding repasuhin ang Building Code.

Sinabi ni Senador Erwin Tulfo na maaaring makipag-ugnayan ang Senado sa Department of Public Works and Highways upang suriin kung ang mga napinsalang pampublikong pasilidad ay tumugon sa planning, design at construction standards.

“Kasi may dadaanan kami, may mga school na medyo tinamaan, may mga school na public school na matibay. So parang anong difference, may standard yan,” sinabi ni Tulfo.

Ayon kay Tulfo, dapat alamin ng Senado kung bakit may mga istrukturang labis ang pinsala habang ang ibang pasilidad na dumaan din sa planning at design ng DPWH ay mas nakayanan ang lindol.

Sinabi naman ni Zubiri na dapat maging sama-samang pagkilos ang pagtugon sa lindol at hindi dapat mahaluan ng politika.

“Lahat kami siguro nagkakaisa dito, walang politika dito, majority-minority man, anong grupo man yan, lahat kami nagkakaisa para makabigay tulong sa ating mga kababayan sa Mindanao,” sinabi ni Zubiri.

Nauna nang nangako ang Senate majority bloc na magbibigay ng tig-isang buwang sahod upang suportahan ang relief at recovery efforts sa mga komunidad na naapektuhan ng lindol.

Binigyang-diin ni Gatchalian na hindi dapat huminto sa agarang ayuda ang tugon ng pamahalaan, kundi dapat umabot sa pangmatagalang rekonstruksyon upang makabalik sa normal ang mga apektadong komunidad.