SINABI ni Justice Committee Chairperson Gerville “Jinky” Luistro ng Batangas na epektibong inamin na ng kampo ni Bise Presidente Sara Z. Duterte na aabot sa Senado ang impeachment case.

Ayon kay Luistro, sa pag-aanunsyo ng depensa na doon lamang sila sasagot sa mga alegasyon sa paglilitis sa Senado, para na rin nilang kinikilala na boboto pabor sa pagkakaroon ng probable cause ang House Committee on Justice — isang pananaw na matagal nang ibinabahagi ng ilang miyembro ng komite bago pa man ang huling pagdinig sa Abril 29.

“Para sa akin, doon sa kanilang press conference, inaamin na nila na aabot ito sa paglilitis. Dahil hinihingi nila ang pagkakataong suriin at i-cross examine ang ebidensya, sinasabi nilang kulang at malabo pa ito,” ani Luistro sa panayam sa Facts First with Christian Esguerra.

“Para sa akin, sumasang-ayon na rin sila sa posisyon ng justice committee na kinakailangan talaga ang paglilitis. Pero mangyayari lamang iyon matapos matukoy ang probable cause,” dagdag niya.

Muling binigyang-diin ni Luistro na mababa lamang ang pamantayan para sa probable cause; sapat na ang may batayan upang ituloy ang paglilitis, hindi pa ito nangangahulugan ng pagkakasala.

Kinuwestiyon din niya kung bakit nais ng kampo ni Duterte na “ubusin ang lahat ng remedyo” at dumulog sa Korte Suprema hinggil sa hurisdiksyon ng Committee on Justice, gayong tinutukoy pa lamang ng komite ang probable cause—ang pinakamababang antas sa proseso ng impeachment.

“Ang threshold ay probable cause lamang. Kaya hindi ko nakikitang kailangan pang ubusin ang lahat ng remedyong ito para matukoy kung may sapat na batayan,” aniya.

Sa usapin ng umano’y maling paggamit ng confidential funds, sinabi ni Luistro na ang mga notice of disallowance ng Commission on Audit (COA)—kabilang ang pinal na desisyon sa P73 milyong pondo ng OVP noong 2022—ay higit pa sa sapat upang maabot ang threshold na ito.

Kinumpirma ng COA sa komite na pinagtibay nito ang naturang disallowance dahil nabigo ang OVP na patunayan ang mga sinasabing confidential at intelligence activities o magbigay ng sapat na dokumentasyon.

Inihayag din ng COA na naglabas ito ng mga notice of disallowance sa karagdagang P375 milyong ginastos sa unang tatlong quarter ng 2023. Kapag naging pinal ang mga ito, kinakailangang isauli ng bise presidente at tatlong iba pang opisyal ang kabuuang P448 milyon.

Ipinaliwanag ni Luistro na hiwalay ang proseso ng restitution sa COA kumpara sa impeachment, bagaman maaari silang magpatuloy nang sabay.

“Magkaiba ang proseso ng impeachment at ang restitution sa Commission on Audit. Layunin ng COA na maibalik ang pondo ng bayan, samantalang ang impeachment ay para alisin sa puwesto at magpataw ng permanenteng diskwalipikasyon sa nagkasalang opisyal,” aniya.

Sa alegasyon ng unexplained wealth, binanggit ni Luistro ang obserbasyon ng komite hinggil sa ulat ng Anti-Money Laundering Council (AMLC) ukol sa P6.7 bilyong transaksyon mula 2006 hanggang 2025 na may kinalaman sa bise presidente at sa kanyang asawa—na umano’y hindi makikita sa kanyang Statements of Assets, Liabilities and Net Worth (SALNs).

“Ang mahalaga dito, itong P6.7 bilyon na nasa ulat ng AMLC ay hindi makikita sa SALN. Karamihan dito ay cash transactions na dapat ay naideklara,” ani Luistro.

Kung hindi mapapatunayang mula sa lehitimong pinanggalingan ang mga transaksyong ito, sinabi niyang may sapat na batayan ang komite upang makita ang posibilidad ng unexplained wealth. Dagdag pa niya, malinaw ang laki ng diperensya, lalo na’t walang espesipikong deklarasyon ng cash at bank deposits mula 2019 hanggang 2024.

Bagama’t iginiit ng depensa na ang cash at bank deposits ay idineklara sa ilalim ng “Others” sa SALN, sinabi ni Luistro na lalo lamang nitong pinatitibay ang kanyang punto.

“Kung ilalagay sa ‘Others’ ang mga ito, mangangailangan na ng masusing pagsusuri at cross-examination. Para bang sinasabi nila, ‘Mag-trial na tayo para maipaliwanag kung bakit zero ang deklarasyon sa cash at bank deposits,’” ani Luistro.

“Lalampas ka na sa nakikita sa dokumento, kaya maglilitis na tayo. Iyan ang mensaheng nakuha ko sa kanilang press conference,” dagdag niya.

Layunin ng Committee on Justice na tapusin ang pagdinig sa impeachment laban sa bise presidente sa Abril 29, kung saan inaasahang ilalahad ng National Bureau of Investigation (NBI) ang kanilang mga natuklasan hinggil sa umano’y banta sa buhay laban kina Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez.