Ridon

Ridon: Probable cause sapat na, sobra pa nga

105 Views

SINABI ni House Committee on Public Accounts Chairperson Terry L. Ridon nitong Linggo na sarado na ang usapin hinggil sa umano’y maling paggamit ng confidential funds, panunuhol, at unexplained wealth.

Binigyang-diin niya na ang mga dokumentaryong ebidensya pa lamang ay higit nang sapat upang patunayan ang pagkakaroon ng probable cause laban kay Bise Presidente Sara Z. Duterte sa huling pagdinig ng impeachment sa Abril 29.

“Sa tingin ko, sapat na—sobra-sobra pa nga—ang pagpapakita ng probable cause sa unexplained wealth, at maaari pa itong umabot sa betrayal of public trust at culpable violation of the Constitution,” aniya sa panayam kay Milky Rigonan sa Isyung Pambayan sa dzRH.

“Tapos na ang usapan sa misuse ng confidential funds, tapos na rin ang usapan sa unexplained wealth. Para sa akin, may probable cause na sa dalawang isyung iyon,” dagdag niya.

Itinuro ni Ridon ang P6.7 bilyong covered at suspicious transactions na na-flag ng Anti-Money Laundering Council (AMLC) mula sa mga account ni Duterte at ng kanyang asawang si Atty. Manases Carpio mula 2006 hanggang 2025 bilang napakalakas na ebidensya ng posibleng unexplained wealth—dahil kahit sa karaniwang tao, malinaw ang agwat ng milyon at bilyon.

Dagdag pa niya, hindi itinanggi ng depensa ang mga numerong iniulat ng AMLC; kinuwestiyon lamang nila ang pagiging tumpak nito. Bagama’t may punto umano ang argumento na ang mga transaksyon ay kinabibilangan ng parehong papasok at palabas na pera, sinabi ni Ridon na nananatiling napakalaki ng diperensya sa pagitan ng milyong idineklara sa net worth at bilyong dumaan sa kanilang mga account.

Dito aniya pumapasok ang tanong: saan nanggaling at saan napunta ang P4.4 bilyong naitalang papasok na pera sa mga account nina Duterte at Carpio, kung ihahambing sa kanilang kilalang pinagkakakitaan?

“Hindi puwedeng basta na lang sabihing ‘total lang naman iyan.’ Napakalinaw ng inflow—P4.4 bilyon. Kaya ang unang tanong: saan galing ang P4.4 bilyong iyon?” tanong ni Ridon.

Kahit limitahan pa ang saklaw sa panahon na si Duterte ay isang impeachable officer, nananatili pa ring makabuluhan ang mga numero, aniya.

Ayon sa kanya, tinukoy ng AMLC ang humigit-kumulang P40 milyong transaksyon mula sa kanyang mga account noong 2022 pa lamang; samantalang ang kanyang idineklarang net worth noong taong iyon ay nasa P70 milyon, na walang tiyak na detalye tungkol sa cash on hand o bank deposits.

Kung isinama man ang mga ito sa kategoryang “Others,” gaya ng sinasabi ng kanyang mga abogado, sinabi ni Ridon na P5.25 milyon lamang ang idineklara.

“Kung pag-uusapan natin ang 2022, may P40 milyon na lumabas sa kanyang mga account. Ibig sabihin, may hinahanap tayong P40 milyon bukod pa sa P70 milyon niyang net worth,” dagdag niya.

Ibinunyag din ni Ridon na may natanggap siyang impormasyon na ang pinagsamang kita matapos ang buwis ng mag-asawang Duterte-Carpio ay nasa humigit-kumulang P73 milyon, batay sa kanilang income tax returns, kahit hindi pa nagdedesisyon ang komite kung bubuksan ang mga dokumento mula sa Bureau of Internal Revenue (BIR).

“May nagsabi sa akin na ang income net of taxes nila ay P73 milyon lamang,” aniya.

Sa kabuuan, sinabi ni Ridon na hindi nagtutugma ang mga numero.

Kahit suriin mula sa kanilang kita bilang mga abogado, serbisyo sa gobyerno, o mga negosyo, hindi ito maihahanay sa kabuuang P6.7 bilyong transaksyon.

“Ibig sabihin, sa anumang pananaw—maging sa kita na P73 milyon o sa net worth—hindi talaga magtutugma ang P6.7 bilyon sa kanilang pinanggagalingan ng kita,” ani Ridon.

Dagdag niya, ang natitirang usapin na lamang ay ang findings ng National Bureau of Investigation (NBI) hinggil sa tunay na intensyon sa likod ng mga bantang pagpatay laban kina Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez.

“Iyon na lang ang susukatin kung may probable cause sa Miyerkules,” aniya.

Ayon kay Ridon, may bagong impormasyon na natuklasan si NBI Director Melvin Matibag hinggil sa mga banta, na ilalahad sa pagdinig.

Gayunpaman, para kay Ridon, malinaw na ang usapin.

Bilang abogado at miyembro ng justice committee, sinabi niya na sapat na ang mismong pahayag ng bise presidente na may kinausap siyang papatay sa pangulo; at kahit wala ang karagdagang ebidensya ng NBI, sapat na ang video upang patunayan na may naganap na seryosong banta.

“Kahit wala pang dagdag na ebidensya, malinaw sa video na may aktwal na pagbabanta, at sinabi pa niyang ‘no joke,’” diin niya.

Ipinaliwanag din ni Ridon na kailangan lamang ng mayoryang boto—21 sa 39 miyembro—upang irekomenda ang impeachment. Kapag natukoy ang probable cause, gagawa ang komite ng ulat na magsisilbing articles of impeachment na ihaharap sa plenaryo para sa botohan.

Pagkatapos nito, kinakailangan ang boto ng isang-katlo ng lahat ng miyembro ng Kamara upang maipasa ang kaso sa Senado para sa paglilitis.

“Sa darating na Miyerkules, inaasahan natin ang botohan sa probable cause. Kapag pabor ang resulta, aakyat ito sa plenaryo at posibleng sa unang o kalagitnaan ng Mayo ay magkakaroon ng botohan kung ipapasa na sa Senado ang articles of impeachment,” ani Ridon.