SINA Davao City Mayor Sebastian “Baste” Duterte at dating Sen. Antonio “Sonny” Trillanes IV ay nakatakdang tumestigo sa impeachment trial ni Vice President Sara Z. Duterte sa darating na linggo, habang pinaiigting ng mga tagausig mula sa Kamara ang kanilang paglalahad ng ebidensiya hinggil sa umano’y hindi maipaliwanag na yaman, mga interes sa negosyo, at mga transaksiyong pinansyal ng Bise Presidente.

Magpapatuloy sa Lunes ang mga pagdinig ng Senate impeachment court, kung saan unang nakatakdang tapusin ng prosekusyon ang testimonya ni Philippine Government Electronic Procurement System (PhilGEPS) Division Chief Rendell Sopeña.

Inaasahan namang tatawagin pagkatapos si Mayor Duterte, na susundan ni Atty. Gary Samonte ng Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) Regional Office XI Bids and Awards Committee Secretariat at Police Maj. Joe Rickson Sanggalang, hepe ng Records Division ng Philippine National Police (PNP) Firearms and Explosives Office.

Noong nakaraang linggo, tumestigo si Sopeña tungkol sa mga kontrata ng gobyerno na iginawad sa Gencorp Industries Inc., isang kumpanyang idineklara ng Bise Presidente bilang interes sa negosyo sa kanyang Statements of Assets, Liabilities and Net Worth (SALNs).

Ipinakita sa mga rekord ng PhilGEPS na may 49 na kontrata na may pinagsamang halaga na P35.878 milyon na iginawad sa Gencorp habang bise presidente si Duterte. Kabilang dito ang 15 kontrata mula sa Davao City na nagkakahalaga ng P34.217 milyon, 33 kontrata mula sa PhilHealth Region XI na nagkakahalaga ng P1.331 milyon, at isang kontrata mula sa Overseas Workers Welfare Administration Region XI na nagkakahalaga ng P330,000.

Mahalaga rin ang mga kontratang ito sa alegasyon ng prosekusyon sa ilalim ng Article II na nabigo si Duterte na alisin ang kanyang sarili sa kanyang mga interes sa negosyo at pinansyal matapos niyang manungkulan bilang bise presidente.

Itinuro ni Batangas Rep. Gerville “Jinky Bitrics” Luistro, pangunahing tagausig ng Kamara, sa kanyang pagtatanong kay Sopeña na ipinagbabawal ng Article VII, Section 13 ng Konstitusyon sa Bise Presidente ang direkta o hindi direktang pakikilahok sa anumang negosyo o pagkakaroon ng pinansyal na interes sa anumang kontrata ng gobyerno habang nasa puwesto.

“Ang pag-amin ay nagmula mismo sa respondent,” ani Luistro, na tinutukoy ang deklarasyon ni Duterte sa kanyang mga SALN na ang Gencorp ay isang interes niya sa negosyo.

“Pakitandaan na ang huling subseksiyon ng Article II ng Articles of Impeachment tungkol sa hindi maipaliwanag na yaman ay ang hindi pag-alis sa sarili mula sa iba pang interes sa negosyo at pinansyal,” dagdag niya.

Pinadalhan na ng subpoena si Mayor Duterte upang humarap sa impeachment court mula Setyembre 28 hanggang 30, at inaasahang tatanungin siya tungkol sa mga transaksiyon ng pamahalaang lungsod ng Davao sa Gencorp.

Nauna nang binigyang-diin ni Luistro ang kahalagahan ng kanyang testimonya.

“Sana dumating dahil significant ang kanyang magiging testimony,” sabi ni Luistro.

Nilalayon din ng prosekusyon na hilingin sa impeachment court na ideklarang hostile witness si Mayor Duterte, na magpapahintulot sa mga tagausig na magtanong sa kanya gamit ang mga leading question habang siya ay tumetestigo.

Nauna nang sinabi ni House prosecution spokesperson at Lanao del Sur 1st District Rep. Zia Alonto Adiong na ang pampublikong pagkilala ng alkalde na nagkaroon ng mga transaksiyon ang Gencorp sa pamahalaang lungsod ng Davao ay nagpalakas sa kaso ng prosekusyon para ipatawag siya.

“Mas napalakas ’yung position ng prosecution na ang kanyang magiging testimonya would be indispensable for the court to fully appreciate the case that is being leveled against the Vice President,” sabi ni Alonto Adiong.

Samantala, inaasahang magbibigay ng testimonya si Trillanes tungkol sa impormasyong pinansyal na may kaugnayan sa umano’y hindi maipaliwanag na yaman ni Duterte, habang sinisikap ng mga tagausig na iugnay ang kanyang idineklarang mga ari-arian at lehitimong kita sa mga rekord pinansyal na nakalap para sa Article II.

Binanggit ng mga tagausig mula sa Kamara ang impormasyon mula sa Anti-Money Laundering Council (AMLC) na sumasaklaw sa 663 transaksiyong kinasasangkutan ni Duterte at ng kanyang asawang si lawyer Manases “Mans” Carpio, na may pinagsamang halaga na humigit-kumulang P6.77 bilyon.

Ayon sa prosekusyon, humigit-kumulang P3.77 bilyon ang sangkot sa mga transaksiyong may kaugnayan kay Duterte at P2.99 bilyon naman kay Carpio. Ang mga halagang ito ay kumakatawan sa pinagsama-samang mga transaksiyon at hindi nangangahulugang ang naturang halaga ay hawak nina Duterte at Carpio nang sabay o sa anumang partikular na panahon.

Nauna nang sinabi ni House prosecutor at Manila 3rd District Rep. Joel Chua na ang impormasyong pinansyal na inilahad ni Trillanes noong mga paglilitis sa impeachment sa Kamara ay na-cross-check laban sa mga rekord ng AMLC.

“Yes, mahalaga po iyong magiging testimonya ni Senator Trillanes,” sabi ni Chua.

Ang mga nakatakdang testimonya ay magdaragdag sa mga ebidensiyang naiharap na sa ilalim ng Article II, kabilang ang mga SALN ni Duterte, mga rekord ng korporasyon, at mga dokumento tungkol sa procurement ng gobyerno.

Idineklara ni Duterte ang net worth na P88.512 milyon sa kanyang 2024 SALN, mula sa P7.25 milyon noong 2007.

Sinusuri ng mga tagausig kung sapat na maipapaliwanag ang pagtaas ng kanyang yaman batay sa kanyang legal na kita at mga idineklarang interes sa negosyo, gayundin kung sumunod siya sa mga limitasyong itinakda ng Konstitusyon hinggil sa mga interes sa negosyo at pinansyal habang nagsisilbi bilang Bise Presidente.