HINDI personal na humarap si Vice President Sara Duterte sa National Bureau of Investigation (NBI) sa orihinal na petsa ng pagtatanong kaugnay ng umano’y mga banta at sa halip ay tumugon sa pamamagitan ng kanyang mga abogado.

Ito ang inihayag ni Atty. Jeremy Lotoc sa Senate impeachment court.

Sinabi ni Lotoc na unang pinahaharap si Duterte noong Nobyembre 29, 2024 kasunod ng kanyang online press conference noong Nobyembre 23 na may kinalaman kina President Ferdinand Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos at noo’y House Speaker Martin Romualdez.

Nagsumite ang abogado ni Duterte ng liham na may petsang Nobyembre 28 na humihiling na ipagpaliban ang nakatakda niyang pagharap dahil may mga opisyal na tungkuling kailangang asikasuhin ang Bise Presidente.

Naglabas ang NBI ng ikalawang subpoena na may petsang Disyembre 2 at nag-uutos sa kanyang humarap noong Disyembre 11.

Hindi muling personal na dumalo si Duterte at kinatawan siya ng isang abogado na nagsumite ng liham na kumukuwestiyon sa mga alegasyon at tumatangging maituturing na grave threats o paglabag sa Anti-Terrorism Act ang kanyang mga pahayag.

Ipinagpatuloy ng NBI ang imbestigasyon sa kabila ng kanyang hindi pagharap.

Sa naitalang online press conference, sinabi ni Duterte na inutusan niya ang isang tao na patayin ang tatlong opisyal kapag siya mismo ay napatay.

Iginiit ni Duterte na hindi aktuwal na banta ang kanyang mga sinabi at ginawa ang mga ito sa gitna ng umano’y mga banta laban sa kanya at sa kanyang pamilya.

Si Lotoc ang hepe ng NBI Cybercrime Division nang imbestigahan ng kawanihan ang mga pahayag noong 2024.

Tumestigo siyang inilipat siya sa NBI-Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao regional office noong Hulyo 2025 at kasalukuyang nagsisilbing regional director nito.

Sinabi ni Lotoc na isinagawa ang imbestigasyon sa direktiba ni dating NBI Director Jaime Santiago.

Iningatan at sinuri ng Cybercrime Division ang electronic materials na may kaugnayan sa online press conference, nagsagawa ng open-source investigation at nangalap ng impormasyon tungkol sa mga pangyayaring nakapaligid sa mga pahayag ni Duterte.

Sinuri ng NBI ang mga pahayag kaugnay ng posibleng grave threats at inciting to sedition.

Tiningnan umano ng mga imbestigador kung maaaring pukawin ng mga pahayag ang publiko, gambalain ang kaayusang pampubliko o lumikha ng kaguluhan.

Isinaalang-alang ng NBI ang clear-and-present-danger principle sa pagsusuri sa posibleng epekto ng mga pahayag ni Duterte.

Hindi nangangahulugan ang kanyang testimonya na may pasya nang natugunan ng mga sinabi ni Duterte ang legal na pamantayan ng clear and present danger.

Sa pagtatanong sa kanya, inamin ni Lotoc na wala siyang personal na kaalaman tungkol sa motibo ni Duterte nang gawin nito ang mga pahayag.

Wala rin siyang firsthand knowledge tungkol sa pagkakakilanlan o pag-iral ng taong sinabi ni Duterte na inutusan niyang magsagawa ng mga pagpatay.

Itinuro ni Lotoc kay Santiago, na namuno sa NBI noong isagawa ang imbestigasyon, ang mga tanong tungkol sa assessment ng pamunuan sa sinasabing assassin.

Saklaw ng testimonya ni Lotoc ang mga hakbang sa imbestigasyong kanyang pinangasiwaan at ang mga materyal na sinuri ng NBI, ngunit hindi ang personal na layunin ni Duterte o anumang komunikasyon nito sa sinasabing assassin.

Tinalakay rin sa pagdinig kung maaaring pumasok sa grave threats ang isang pahayag kahit nakatali sa isang kondisyon ang bantang gagawin.

Kinuwestiyon naman ng depensa ang mga konklusyon ng NBI at iginiit na dapat suriin ang mga sinabi ni Duterte sa konteksto ng umano’y mga banta laban sa kanya at sa kanyang pamilya.

Tinalakay din ni Lotoc ang mga usaping isinaalang-alang ng mga imbestigador kaugnay ng posibleng inciting to sedition, kabilang ang tanong kung maaaring udyukan ng mga pahayag ang mga tao laban sa mga legal na awtoridad o gambalain ang kapayapaan.