NAGBABALA si Deputy Speaker Paolo Ortega V nitong Sabado na ang pagpapahintulot sa mga senador na lumahok o bumoto nang remote ay maaaring magdulot ng dobleng pamantayan, dahil ang mga ordinaryong manggagawa, lokal na opisyal at mga miyembro ng Kamara de Representantes ay inaasahang pisikal na dumalo kapag kinakailangan ng tungkulin.

Naging sentro ng pagsusuri ang usapin ng remote participation sa Senado dahil lumitaw ito habang hindi pa rin nagpapakita sa publiko si Sen. Ronald “Bato” Dela Rosa kasunod ng arrest warrant mula sa International Criminal Court (ICC), kung saan may mga ulat na nagsasabing maaaring makinabang siya sa naturang panukala.

“Sinabi ko nga po noong pinag-uusapan namin iyan kanina. Sa local government nga, kapag hindi ka dumalo sa sesyon, wala kang RATA. Kapag regular na empleyado ka at hindi ka nag-leave, o karaniwang manggagawa na hindi pumasok, wala kang suweldo,” ani Ortega.

Ayon kay Ortega, dapat maging maingat ang mga mambabatas sa paglikha ng pamantayan para sa kanilang sarili na hindi naman tinatamasa ng mga ordinaryong Pilipino, lokal na opisyal at maging ng mga miyembro ng Kamara, lalo na kung seryosong usapin tulad ng impeachment ang pinag-uusapan.

“So ano pang rason namin na… Yes. Kasi noon, noong impeachment ng 19th Congress, ang mga boto na ipinasa sa pamamagitan ng televoting ay hindi tinanggap ng Senado,” dagdag ni Ortega.

Sinabi niya na ang pagtanggi noon ng Senado sa mga remotely cast votes mula sa Kamara sa nakaraang impeachment proceedings ay nagpapahirap depensahan ang kasalukuyang panukala para sa remote participation.

“Kaya may mga nasa 20… Parang malinaw na hindi puwedeng tanggapin kapag hindi pisikal ang pagboto. Kaya parang doble-karang pamantayan iyon,” diin ni Ortega.

Ayon sa lider ng Kamara mula sa La Union, nahubog ang kanyang pananaw mula sa kanyang mga taon sa lokal na pamahalaan, kung saan inaasahang pisikal na naroroon at may pananagutan ang mga opisyal kapag may opisyal na gawain.

“Para sa akin, sa aking mapagkumbabang opinyon, siyempre galing ako sa lokal na pamahalaan. Ang pinakamahalagang trabaho ng isang mambabatas ay siyempre ang paggawa ng batas,” paliwanag ni Ortega.

Aniya, ang pagdalo ay isa sa mga pangunahing obligasyon sa pampublikong serbisyo dahil ang paggawa ng batas ay hindi lamang tungkol sa pagboto kundi pati na rin sa pagdalo sa deliberasyon, debate at gawaing institusyonal.

“Pero siyempre napakalaking bagay ng attendance. Kailangan nandoon ka. Ang simpleng pagharap o pagdalo, 90% na iyon,” sabi ni Ortega.

Kinilala naman ni Ortega na makatarungan ang remote participation noong panahon ng pandemya dahil sa mga health restrictions at pambansang emerhensiya, ngunit sinabi niyang anumang hakbang para payagan ito sa kasalukuyang sitwasyon ay dapat pagdebatehan at pag-isipang mabuti dahil nakaaapekto ito sa tiwala ng publiko.

“Siguro kailangan talaga nila itong pagdebatehan at pag-isipang mabuti. Noon kasi may health restrictions,” ani Ortega.

Ang tanong ngayon, ayon kay Ortega, ay kung kayang bigyang-katwiran ng Senado ang remote participation sa labas ng mga pambihirang sitwasyon nang hindi magmumukhang nagbibigay ng espesyal na pagtrato sa mga opisyal ng gobyerno.

Para kay Ortega, mas malaki ang isyung ito kaysa sa teknolohiya: kung maaari bang hilingin ng mga halal na opisyal sa ordinaryong manggagawa na pumasok sa trabaho habang pinapayagan naman ang mga mambabatas na gampanan ang pinakamahalagang bahagi ng kanilang mandato mula sa malayo.