SINABI nitong Sabado ni Deputy Speaker Paolo Ortega V ng La Union na isang guro sa pampublikong paaralan ang naaresto matapos mag-alok ng P50 milyon sa social media sa sinumang papatay kay dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte. Dahil dito, aniya, hindi maaaring mas mababa ang pamantayang ipapataw kay Bise Presidente Sara Z. Duterte matapos nitong hayagang sabihin na may inutusan siyang tao na patayin sina Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr., Unang Ginang Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez sakaling siya ay mapatay.

“Kung ordinaryong teacher, hinuli dahil nag-offer ng P50 million sa isang post para ipapatay ang Pangulo. Pero kapag Vice President ang nagsabing may kinausap siya na papatay sa Pangulo, First Lady at Speaker kung may mangyari sa kanya, biglang free speech lang?” ani Ortega.

“Hindi puwedeng magkaiba ang sukatan o standards kapag makapangyarihan na ang nagsasalita,” dagdag pa niya.

Tinukoy ni Ortega ang pag-aresto noong 2020 sa gurong si Ronnel Mas, na inakusahan ng pag-aalok ng P50 milyon sa Twitter sa sinumang papatay kay dating Pangulong Duterte. Kalaunan ay humingi ng paumanhin si Mas at sinabing biro lamang ang kanyang post.

“Hindi natin minamaliit ang karapatan sa malayang pagpapahayag. Pero kung ang biro o post ng isang guro ay agad na itinuring na seryosong banta noon, bakit ngayon ay tila gustong palabasin na hindi seryosong banta ang mas mabigat na pahayag mula sa Pangalawang Pangulo?” ani Ortega.

Sinabi ng kinatawan ng La Union na mahalagang ihambing ang dalawang kaso dahil ang pahayag ni Duterte ay hindi lamang isang karaniwang post sa social media kundi isang pampublikong pahayag mula sa opisyal na unang nakahanay na humalili sa Pangulo.

“Sa kaso ng teacher, alok umano na P50 milyon para patayin ang Pangulo. Sa kaso ng Vice President, sinabi niya mismo na may nakausap siyang tao at kung siya ay mapatay, patayin sina BBM, First Lady Liza, at Speaker Romualdez. Kung seryoso ang tingin natin sa una, mas seryoso dapat ang tingin natin sa pangalawa,” aniya.

Binigyang-diin ni Ortega na ang usapin ay hindi tungkol sa pagsikil sa kritisismo o oposisyong pampulitika, kundi sa pantay na pagpapatupad ng pananagutan sa isang ordinaryong mamamayan at sa pangalawang pinakamataas na opisyal ng bansa.

“Simple lang naman ang tanong natin: bakit noong ordinaryong mamamayan ang nagsalita tungkol sa pagpatay sa Pangulo, may agarang pananagutan; pero kapag Vice President ang nagsalita, hihingi pa tayo ng espesyal na palusot?” ani Ortega.

Sinabi rin niya na mas mataas ang pamantayan ng pag-iingat at pananagutan para sa Tanggapan ng Pangalawang Pangulo dahil ang nanunungkulan dito ay maaaring maging Pangulo anumang oras alinsunod sa Konstitusyon.

“Hindi private citizen ang nagsalita dito. Ang nagsalita ay Pangalawang Pangulo ng Pilipinas, ang opisyal na puwedeng maging Pangulo anumang oras kung mabakante ang Malacañang. Kaya ang bawat salita niya, lalo na tungkol sa buhay ng Pangulo, may bigat na hindi puwedeng basta i-dismiss,” pahayag niya.

Iginiit ni Ortega na ang impeachment ang tamang prosesong konstitusyonal upang matukoy kung ang ganitong asal ay naaayon pa sa tiwalang kinakailangan sa isang mataas na posisyon sa pamahalaan.

“Ang mga opinyon ng Vice President ay hindi ang nililitis dito. Ang pagbabanta ay hindi opinyon. Ang mas mahalagang tanong ay: karapat-dapat pa ba siyang humawak ng pangalawang pinakamataas na posisyon sa pamahalaan kung ganito ang kanyang pag-uugali?” aniya.

Sinabi ni Ortega na dapat hayaan ang Senate impeachment court na dinggin ang mga ebidensya, timbangin ang konteksto, at magpasya kung ang pahayag ng Bise Presidente ay naaayon pa sa pamantayang inaasahan sa isang opisyal na may tungkuling itinakda ng Konstitusyon.

“Kung sinasabi ng depensa na walang mali, harapin nila ang proseso. Ilabas ang paliwanag, ilabas ang ebidensya, at hayaan ang impeachment court ang magpasya kung ordinaryong paggamit lamang ba iyon ng malayang pananalita o seryosong paglabag sa tiwala ng publiko,” aniya.

Dagdag pa niya, hindi dapat tanggapin ng publiko ang isang sistemang mabilis magpatupad ng batas laban sa karaniwang Pilipino ngunit nagiging maingat at mapagbigay kapag ang sangkot ay isang makapangyarihang opisyal.

Ayon kay Ortega, ang pangunahing usapin ay kung ang parehong pamahalaan na minsang itinuring na seryosong kaso ang alok na P50 milyon ng isang guro para ipapatay ang Pangulo ay maaari ngayong balewalain ang umano’y direktiba ng isang Bise Presidente na ipapatay ang kasalukuyang Pangulo at iba pang matataas na opisyal ng pamahalaan.