SINABI ni House trial spokesperson at impeachment adviser Robert Ace Barbers nitong Linggo na dapat pagtuunan ng pansin ng publiko kung ano ang nangyari sa umano’y ₱612.5 milyong confidential funds matapos itong ma-withdraw nang buo bilang cash, at iginiit na hindi nagtatapos ang pananagutan sa sandaling mailabas ang pondo mula sa sistema ng bangko.

Ginawa ni Barbers, dating kongresista at gobernador ng Surigao del Norte, ang pahayag habang nagpapatuloy ang pagdinig ng Senado sa Article I ng impeachment complaint, na nag-aakusa kay Bise Presidente Sara Z. Duterte ng umano’y maling paggamit ng ₱612.5 milyong confidential funds noong siya ay Bise Presidente at Kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon.

Noong nakaraang linggo, tumestigo ang dalawang dating branch manager ng Land Bank of the Philippines (LandBank) tungkol sa pag-encash ng mga Treasury check na nagkakahalaga ng kabuuang ₱612.5 milyon. Inilarawan nila ang mga transaksyon bilang walang katulad sa kanilang ilang dekadang karanasan sa pagbabangko at kinumpirma na ang buong halaga ay inilabas sa anyong cash.

Simula ngayong linggo, inaasahang ihaharap ng prosekusyon sa Senate Impeachment Court sina dating Commission on Audit (COA) state auditor Roderick Wamil at kasalukuyang Intelligence and Confidential Funds Audit Office Supervising Auditor Celine May Del Campo.

Magbibigay sila ng testimonya hinggil sa proseso ng audit, mga notice of disallowance, at mga natuklasan ng COA kaugnay ng liquidation ng confidential funds.

Ayon sa House prosecution, natuklasan sa audit ang maraming kakulangan sa mga dokumento ng liquidation, kabilang ang mga acknowledgment receipt na may mga pekeng pangalan ng tumanggap, mga gastusing walang sapat na dokumentasyon, at kakulangan ng ebidensiyang nagpapatunay na ang mga sinasabing intelligence operation ay tunay na isinagawa.

Sinabi ni Barbers na ang pangunahing isyu sa harap ng Impeachment Court ay kung ang confidential funds ay ginamit sa lehitimong intelligence operations at kung nagbigay ang mga ito ng mapatutunayang pakinabang sa publiko.

“Kapag naging cash na ang pera, natatapos ang bank trail. Ang tanong ay kung sino ang huling tumanggap at kung saan napunta ang pera,” aniya.

Aniya, hindi sapat ang mga liquidation document upang awtomatikong mapatunayan na ang pondo ng bayan ay nagamit nang naaayon sa batas at sa tamang paraan.

“Hindi sapat ang resibo o liquidation. Kailangang mapatunayan kung may totoong recipient, totoong operasyon at totoong resulta,” dagdag niya.

Binigyang-diin din ni Barbers na hindi maaaring gamitin ang pagiging kumpidensiyal bilang dahilan upang makaiwas sa pananagutan.

“Ang confidentiality ay proteksyon sa totoong informant, hindi lisensya para mag-imbento ng informant,” aniya.

Idinagdag niya na bagama’t maaaring protektahan ang pagkakakilanlan ng mga lehitimong confidential informant, dapat pa ring mapatunayan ng pamahalaan na tunay na umiral ang mga tumanggap ng pondo, ang mga isinagawang operasyon, at ang mga intelligence activity.

Sinabi rin ni Barbers na hindi dapat maliitin ang mga natuklasan ng Commission on Audit bilang simpleng teknikal na usapin lamang.

“Ang COA disallowance ay hindi pa hatol ng pagkakasala. Pero kapag daan-daang milyong piso ang hindi sapat na napatunayan, accountability issue na iyan,” aniya.

Ayon kay Barbers, ang impeachment proceedings ang tamang konstitusyunal na proseso upang matukoy, batay sa mga ebidensiya, kung ang confidential funds ay tunay na ginamit para sa lehitimong intelligence operations o kung ang mga paggasta ay hindi umabot sa pamantayan ng pananagutan sa paggamit ng pondo ng bayan.