HAHARAPIN ni Bise Presidente Sara Z. Duterte ang isang mahalagang pagsubok sa Lunes, Nobyembre 9, habang sinisimulan ng kanyang depensa ang pagsagot sa ebidensiya ng prosekusyon ng Kamara tungkol sa hindi bababa sa P818 milyon na pinaghihinalaang hindi maipaliwanag na yaman at mga tanong hinggil sa umano’y hindi idineklarang mga ari-arian, kabilang ang mga mansiyong may swimming pool at helipad na natuklasan ng National Bureau of Investigation (NBI).

Ipinahinga na ng prosekusyon ng Kamara ang kaso nito matapos iharap ang mga titulo ng lupa, rekord sa bangko, mga dokumento sa buwis at mga paghahain ng korporasyon na ayon dito ay naglalantad ng mga pagkakaiba sa pagitan ng idineklarang yaman ni Duterte at ng mga pinansiyal na pag-aari ng kanyang pamilya.

Tinukoy ng eksperto sa forensic accounting na si Alexander Cabrera ang hindi bababa sa P817.87 milyon na umano’y hindi idineklarang mga ari-arian at hindi maipaliwanag na yaman mula 2022 hanggang 2025, na posibleng umabot sa P1.5 bilyon ang mas malawak na kalkulasyon bago ibawas ang mga pananagutan.

Sinabi ni House impeachment prosecutor at Bicol Saro Party-list Rep. Terry Ridon na dapat direktang harapin ng depensa ang mga natuklasang pinansiyal.

“Una, ano ho ’yung paliwanag sa paratang ng (mahigit) 800 million [pesos] in unexplained wealth na kinompute, kinalkula ng atin pong financial analyst na si Atty. Alex Cabrera?,” sabi ni Ridon sa Saturday News Forum sa Quezon City.

Kabilang sa mahahalagang ebidensiya ng prosekusyon ang mga titulo ng lupa para sa dalawang ari-ariang nakarehistro sa asawa ni Duterte na si abogadong Manases Carpio, na ayon sa mga tagausig ay hindi isinama sa kanyang mga Statement of Assets, Liabilities and Net Worth (SALN).

Saklaw ng isa ang isang ari-ariang may sukat na 379 metro kuwadrado sa Huna Subdivision, Davao City, na nakuha sa halagang P6 milyon noong 2024. Ang isa naman ay isang ari-arian sa Kembali Coast sa Samal Island na nagkakahalaga ng humigit-kumulang P3.45 milyon.

Kasunod nito, tinukoy ng NBI ang mga ari-ariang umano’y may kaugnayan sa pamilya Duterte, kabilang ang mga mansiyong may magkahiwalay na swimming pool para sa “kaniya at sa kanya,” isang helipad at mga panloob na kalsada, na nagbunsod ng higit pang mga tanong tungkol sa mga ari-ariang hindi nakasaad sa mga deklarasyon ni Duterte.

Hinamon ni Ridon ang mga opisyal ng lokal na pamahalaan na inaasahang magbibigay ng testimonya para sa depensa na tugunan ang mga natuklasan ng NBI.

“Sa pagsasalang po ng mga testigo, partikular itong mga lokal na opisyal ng Davao City at ng Island Garden City of Samal, mahalagang ipaliwanag ng mga taong ito na kanila pong mga testigo ’yun pong mga mansyon at pag-aari na sinasabi po ng [NBI] na pinagmamay-arian ng pamilya Duterte, partikular ng atin pong pangalawang pangulo,” aniya.

Itinanggi ni Duterte na pag-aari niya ang ilan sa mga ari-ariang tinukoy ng NBI, habang iginiit naman ng kanyang mga abogado na idineklara sa kanyang mga SALN ang mga pinagtatalunang ari-ariang may titulo.

Bukod sa mga ari-arian, iniharap ng prosekusyon ang mga rekord ng humigit-kumulang P424 milyon na umano’y mga transaksiyong pinansiyal noong bise presidente si Duterte, kabilang ang P41 milyong cash withdrawal sa loob ng 73 minuto noong Agosto 6, 2024.

Kinuwestiyon din nito kung bakit mas mababa sa P80 milyon ang net worth na nakasaad sa SALN ni Duterte noong 2023 gayong umano’y lumampas sa P100 milyon ang mga deposito sa bangko, mga insurance policy at mga pamumuhunang may kaugnayan sa mag-asawa.

Nagbunsod din ng mga tanong tungkol sa umano’y mga interes sa negosyo ni Duterte at sa katumpakan ng kanyang mga deklarasyon ng ari-arian ang mga paghahain ng korporasyon na may kinalaman sa Metro City Chow Foods Corp., GenCorp Industries Inc. at Cale88 Foods Corp.

Noong Huwebes, tinanggap ng impeachment court ng Senado ang mahahalagang rekord sa pananalapi, mga titulo ng lupa at malaking bahagi ng forensic report ni Cabrera, habang hindi isinama ang ilang dokumento ng korporasyon at mga kaugnay na kalkulasyon.

Binigyang-diin ng hukuman na hindi nangangahulugang napatunayan na ang katotohanan ng mga paratang ang pagtanggap sa ebidensiya, at maaari pa ring kuwestiyunin ng depensa ang mga ito.

Sinabi ni Ridon na dapat magharap ang depensa ng mga saksi na kayang pabulaanan ang ebidensiya ng prosekusyon sa halip na kuwestiyunin lamang ang paraan ng paglalahad nito.

“Kaya nga ang sinasabi natin, kailangan ho witnesses, hindi weaknesses ’yung pong isasalang po ng depensa sa darating pong mga araw,” aniya.

Ang Article II, na tumatalakay sa umano’y hindi maipaliwanag na yaman, ang tanging natitirang sakdal sa impeachment matapos bawiin ng prosekusyon ang tatlo pang artikulo noong Oktubre.

Itinanggi ni Duterte ang anumang maling gawain, habang kinuwestiyon naman ng kanyang mga abogado ang ebidensiya ng prosekusyon.