ANG Department of Education (DepEd), sa ilalim ng noo’y Kalihim na si Sara Z. Duterte, ay muling ginamit ang isang karaniwang sertipikasyon ng aktibidad ng Army upang suportahan ang hiwalay na ₱15.54-milyong claim mula sa confidential funds, ayon kay House prosecution spokesperson Rep. Zia Alonto Adiong ng Lanao del Sur nitong Martes.

Pinatunayan ng sertipiko na isinagawa ang mga aktibidad para sa kabataan ng Army. Ngunit hindi nito tinukoy ang sinumang impormante, hindi ipinakita ang anumang pagbabayad ng reward, at hindi pinatunayan na ang confidential funds ng DepEd ang ginamit para pondohan ang mga naturang aktibidad.

“Isa lang po ang puwedeng maging konklusyon mula sa testimonya ni Colonel Boransing: nabudol po ang AFP,” sabi ni Alonto Adiong sa noontime press conference ng prosecution matapos ang ika-20 araw ng impeachment trial ni Duterte.

Nagpatotoo si Col. Manaros M. Boransing II na ang kanyang sertipikasyon na may petsang Enero 1, 2024 ay naglalaman ng tala tungkol sa walong Youth Leadership Summits (YLS) at 53 Information Education Campaign activities na isinagawa ng 1st Infantry “Tabak” Division kasama ang iba pang stakeholders noong 2023.

Sinabi rin niya na walang perang mula sa DepEd ang inilabas o ipinadala sa kanyang division para sa mga naturang aktibidad. Para kay Boransing, ang dokumento ay isang karaniwang sertipikasyon lamang ng kanilang pakikilahok. Nalaman lamang niya noong isang pagdinig sa House noong Oktubre 2024 na ginamit ng DepEd ang sertipikasyon bilang bahagi ng kanilang tugon sa Commission on Audit (COA).

“Nabudol ang AFP dahil hiningan sila ng certification na ang paggamit noon ay i-justify nila sa COA,” sabi ni Alonto Adiong.

Isinama ng DepEd ang mga sertipikasyon mula sa Army sa kanilang tugon noong Abril 17, 2024 sa COA Audit Observation Memorandum No. 2024-015. Hiningi ng AOM ang mga rekord na susuporta sa mga reward na umaabot sa kabuuang ₱15.54 milyon para sa iniulat na tagumpay ng information-gathering o surveillance activities.

Ayon kay Alonto Adiong, mas limitado ang aktuwal na pinatutunayan ng dokumento.

“Ang certificate ay nagpapatunay lamang na may summit na isinagawa. Mayroong ganitong event na nangyari sa partikular na petsang iyon,” aniya.

“Hindi nito pinatutunayan ang anumang bagay tungkol sa paggamit ng confidential funds. Hindi rin nito pinatutunayan na ang reward ay ibinigay sa mismong event na iyon,” dagdag niya.

Sinabi naman ni Tingog Party-list Rep. Jude Acidre na ang hindi pagtutugma ng dokumento at ng financial claim ay nagpapahiwatig ng posibleng maling representasyon sa liquidation response ng DepEd.

“Ang isang certificate na hindi naman ibig sabihin na nagkaroon ng direct expense ang Office of the Secretary of Education ay ginamit bilang ebidensya ng liquidation,” sabi ni Acidre.

Nakalista sa sertipikasyon ang mga aktibidad, mga kalahok at mga lugar kung saan isinagawa ang mga ito. Ngunit hindi nito sinabi na nagbayad ang DepEd sa Army, hindi nito tinukoy kung sino ang sinasabing tumanggap ng reward, at hindi nito iniugnay ang confidential intelligence sa alinmang partikular na summit.

Sinabi ni Acidre na hindi lamang ang institusyong militar na pinagmulan ng rekord ang apektado ng isyu.

“Mukhang nabudol ang AFP, mukhang nabudol ang taong bayan sa pagkakataong ito,” aniya.

Dagdag niya, ang isang kuwestiyonableng paggamit ng isang dokumento ay dapat mag-udyok ng masusing pagsusuri sa iba pang bahagi ng trail ng paggamit ng confidential funds.

“Kung may isang instance ng misrepresentation ang tanggapan ng Secretary of Education noong panahon ni Vice President Sara Duterte sa liquidation ng confidential funds, mas lalo pang nagbibigay iyan ng maraming katanungan,” sabi ni Acidre.