Lorna

Kapunan: Nakita, narining ng House panel sapat na para sa probable cause

68 Views

NANINIWALA ang beteranang litigator na si Atty. Lorna Kapunan na sapat na ang nakita at narinig ng House Committee on Justice—mula sa mga hindi pagtutugma sa idineklarang net worth ni Vice President Sara Z. Duterte hanggang sa mga na-flag na bank transactions—upang makahanap ng probable cause para ma-impeach siya.

“Na-meet na ng House Committee on Justice ‘yung target nila na to prove probable cause, na may naganap na krimen, na may nalabag na batas, at na ang bise presidente ay malamang na may pananagutan dito. Hindi naman ito guilt beyond reasonable doubt,” aniya sa isang panayam sa dzMM Teleradyo noong Biyernes.

Binalaan din ni Kapunan ang publiko na huwag magpadala sa mga press release ng bise presidente, sa kanyang defense team, o sa mga online troll na naglalayong siraan ang mga natuklasan hinggil sa hindi pagdedeklara sa Statements of Assets, Liabilities and Net Worth (SALNs) ni Duterte at sa ulat ng Anti-Money Laundering Council (AMLC). Wala umanong anumang “spin” ang makakapagpabago sa mga nakasaad na sa opisyal na rekord.

“Siguro naman sa dami ng ebidensya, sundan natin ang mga numero. Huwag tayong maniwala sa mga press release, sa mga trolls, sa mga pahayag sa labas ng Committee on Justice. Maniwala tayo sa numbers. Hayaan nating magsalita ang mga numero,” ani Kapunan.

“Hindi ito gawa-gawa ng Committee on Justice. Ito ay mga opisyal na rekord ng mga ahensya ng gobyerno—ng Ombudsman para sa SALN, ng AMLC para sa pag-uulat ng kahina-hinala at saklaw na mga transaksyon, at ng SEC para sa mga kumpanyang may kaugnayan sa bise presidente at sa kanyang asawa na si Atty. Mans Carpio,” dagdag pa niya.

Ipinaliwanag ni Kapunan na nailatag na ng House Committee on Justice ang mga sinumpaang testimonya at dokumentaryong ebidensya sa mga pagdinig na hindi basta maitataboy bilang opinyon lamang. Ang mga rekord, aniya, ay malinaw at nagbubukas ng mga lehitimong tanong na hindi maaaring ipagsawalang-bahala.

“Kaya ito ay mga rekord—hindi sila nagsisinungaling. Kung usapang litigation, nandiyan na ang matitibay na ebidensya, mga dokumento mula sa opisyal na pinagmulan. Hindi puwedeng sabihing opinyon lang iyan. Hindi ito opinyon. Hindi ito hearsay. Ito ay mga dokumento,” ani Kapunan.

Sa pagdinig noong Abril 22, natuklasan ng mga miyembro ng komite ang mahigit labing-isang beses na pagtaas sa net worth ni Duterte—mula ₱7.2 milyon noong 2007 hanggang ₱88.4 milyon noong 2024. Sa kabila ng malaking pag-akyat, nakita rin na hindi niya iniulat ang kanyang cash on hand at bank deposits bilang personal assets sa kanyang SALNs sa loob ng anim na sunod-sunod na taon mula 2019 hanggang 2024.

Samantala, iniulat ng AMLC sa komite na mahigit 600 transaksyon na nagkakahalaga ng ₱6.7 bilyon mula sa mga bank account ni Duterte at ng kanyang asawa ang na-flag bilang covered o kahina-hinala mula 2006 hanggang 2025.

Kinumpirma rin ng konseho na ang 19 na bank transaction entries na iniharap ni dating Senador Antonio “Sonny” Trillanes IV ay tumugma sa kanilang sariling mga rekord sa parehong petsa at halaga. Kabilang dito ang ₱22 milyon na umano’y natanggap ni Duterte mula kay Samuel “Sammy” Uy, isang hinihinalang drug lord at malapit na kaalyado sa negosyo ng pamilya Duterte.

Para kay Kapunan, nabigyan na ng sapat na pagkakataon ang bise presidente upang sagutin ang mga alegasyon at ipagtanggol ang kanyang sarili—una sa pamamagitan ng answer ad cautelam, at pangalawa sa mga pagdinig kung saan siya ay sasailalim sa panunumpa.

Sa halip, ayon sa kanya, nagsumite ang defense team ng non-answer at patuloy na umiiwas si Duterte sa mga pagdinig, kahit pa siya mismo ang humiling ng due process sa Korte Suprema noong unang tangkang impeachment.

“Unang-una, nung binigyan sila ng pagkakataon na magbigay ng kanilang panig sa House sa pamamagitan ng sagot, nag-file sila ng non-answer. Nang magkaroon ng due process, sinunod ng House committee ang desisyon ng Supreme Court sa bawat hakbang. Nang hingin ang kopya, binigyan sila ng kopya ng reklamo,” ani Kapunan.

“Nang bigyan ng pagkakataon na marinig, napapansin natin na sa pagdinig, ang kausap ng komite ay isang bakanteng upuan. Hindi ka maaaring makipag-usap sa isang bakanteng upuan,” dagdag pa niya.

Binigyang-diin ni Kapunan na hindi maaaring magtago si Duterte sa likod ng mga argumento sa hurisdiksyon upang iwasan ang pagdalo sa mga pagdinig. Ang Konstitusyon mismo ang nagbibigay sa House of Representatives ng kapangyarihang magsimula ng impeachment proceedings.

Dagdag pa niya, ang mga pagdinig ay para sa paglilinaw at hindi pa pormal na presentasyon ng ebidensya; sinusuri lamang ng Committee on Justice ang mga katotohanang binanggit sa mga reklamo at binibigyan ang respondent ng pagkakataong marinig bago magpasya sa probable cause.

“Huwag niyang sabihin na hindi niya sasagutin dito. Saan niya sasagutin? Malinaw sa Konstitusyon na ang House of Representatives ang may hurisdiksyon na magsimula ng impeachment cases at ang magdedesisyon ay ang Senate Impeachment Court,” ani Kapunan.

Hindi rin umano maaaring sabihing “nagulat” ang defense team sa mga ebidensya at testimonya, dahil ang lahat ng pagdinig ay isinasahimpapawid at ang mga subpoena ay inilalabas sa publiko.

Gayunman, ang bigat ng mga ibinunyag—lalo na ang mga dokumento sa net worth ni Duterte at ang paghahambing nito sa mga numero ng AMLC—ay ikinagulat ng marami nang ito ay unang ilahad sa publiko.

“Lahat naman nagugulat, lalo na noong nakaraang pagdinig—parang puro smoking gun. Lumabas ang tunay na mga numero ng kanyang net worth at ang paghahambing sa mga numero ng AMLC na may napakalaking diperensya,” dagdag ni Kapunan.

Nakatakdang idaos ng Committee on Justice ang huling pagdinig nito sa Abril 29, kung saan ilalahad ng National Bureau of Investigation (NBI) ang kanilang mga natuklasan hinggil sa umano’y pagbabanta ni Duterte laban kina Pangulong Ferdinand Marcos Jr., Unang Ginang Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker Ferdinand Martin Romualdez. Pagkatapos nito, boboto ang komite kung may probable cause para sa bawat alegasyon sa mga reklamong impeachment.

Gayunman, marami na sa mga miyembro ng komite ang nagpahiwatig na ang ebidensyang iniharap sa unang dalawang pagdinig ay higit pa sa sapat upang maabot ang pamantayan ng probable cause para sa mga paratang ng maling paggamit ng confidential funds, panunuhol, at di-maipaliwanag na yaman—na nagpapahiwatig na maaaring pormalidad na lamang ang botohan sa Abril 29 para sa mga kasong ito.