TINIYAK ng Department of Agriculture (DA) na may nakalaang pondo sa 2026 national budget para sa mga hakbang na tutugon sa epekto ng El Niño habang naghahanda rin ang ahensiya ng karagdagang tulong para sa susunod na taon upang mapanatili ang produksyon ng pagkain, maprotektahan ang kabuhayan ng mga magsasaka at mangingisda, at mapanatiling abot-kaya ang presyo ng mga pangunahing bilihin.

Ito ang paglilinaw ni DA Assistant Secretary for Operations U-Nichols A. Manalo sa pagdinig ng House Committee on Agriculture and Food kaugnay ng kahandaan ng pamahalaan sa inaasahang epekto ng El Niño, sa ilalim ng House Resolution No. 967.

Sa talakayan tungkol sa ₱61.99-bilyong pinagsama-samang action plan ng DA, tinanong ni House Committee on Agriculture and Food Chairman at Quezon 1st District Representative Mark Enverga kung mayroon nang pondong magagamit para sa mga nakaplanong programa.

Kinumpirma naman ni Manalo na nakapaloob na sa 2026 General Appropriations Act (GAA) ang pondong maaaring gamitin para sa mga interbensiyon laban sa El Niño.

Nauna nang inilabas ng DA noong Oktubre 19 ang kanilang ₱61.99-bilyong consolidated action plan na naglalayong palakasin ang produksyon ng agrikultura at mabawasan ang epekto ng matinding tagtuyot.

Kabilang sa nasabing plano ang ₱6.2 bilyong nauna nang inilabas sa ilalim ng Unified Package for Livelihoods, Industry, Food, and Transport (UPLIFT) Program ng pamahalaan.

Para naman sa 2027, binanggit ni Agriculture Secretary Francisco P. Tiu Laurel Jr. ang panukalang ₱10-bilyong pondo para sa Presidential Assistance for Farmers and Fisherfolk Program.

Gayunman, nakasalalay pa ito sa pag-apruba ng 2027 national budget.

Ayon kay Manalo, bilang pangunahing namumuno sa food security cluster ng pamahalaan, nakatuon ang DA sa tatlong pangunahing layunin ng kanilang programa.

Kabilang dito ang pagpapanatili ng produksyon ng pagkain, pagbawas sa pagkalugi ng mga magsasaka at mangingisda, at pagtiyak na mananatiling abot-kaya ang mga produktong pagkain para sa mga mamimili.

Sa ilalim ng plano, naglaan ng ₱35 bilyon para sa mga pangangailangan sa produksyon ng pananim, kabilang ang mga binhi, materyales na pantanim at pataba.

Kasama rin sa mga hakbang ang pagtatayo at rehabilitasyon ng mga sistema ng irigasyon, paggamit ng solar-powered irrigation facilities at pagpapaunlad ng maliliit na imbakan ng tubig upang matiyak ang sapat na suplay ng tubig sa mga sakahan.

Tinalakay rin ang cloud seeding o artipisyal na pagpapakapal ng ulap upang magkaroon ng pag-ulan sa mga lugar na nangangailangan ng tubig. Isinasagawa ito sa pakikipagtulungan ng Bureau of Soils and Water Management, DOST-PAGASA at Philippine Air Force.

Binanggit ni Manalo ang mga operasyon ng cloud seeding sa Pantabangan at Bohol at sinabing humihiling ang DA ng karagdagang pondo upang maipagpatuloy ang mga naturang operasyon.

Nauna nang natukoy ng kagawaran ang ₱371 milyong kakulangan sa pondo para sa ilang panukalang interbensiyon, kabilang ang cloud seeding at mga hakbang laban sa red-striped soft scale insect na nakaaapekto sa mga taniman ng tubo.

Hindi lamang sa produksyon ng pananim nakatuon ang programa ng DA kundi maging sa sektor ng paghahayupan at pangisdaan.

Kabilang sa mga nakaplanong tulong ang pamamahagi ng mga alagang hayop, veterinary products, fingerlings o maliliit na isda para sa pagpapalaki, at mga fish cage para sa mga mangingisda.

Layunin din ng programa na mabawasan ang posibleng pagkawala ng kita ng mga magsasaka at mangingisda sa pamamagitan ng crop insurance at disaster financing sa ilalim ng Agricultural Credit Policy Council.

Sa ilalim naman ng UPLIFT Program, humigit-kumulang ₱3 bilyon ang inilaan para sa tulong sa gastusin sa gasolina at transportasyon.

Hahatiin ito sa ₱1 bilyon para sa gasolina ng mga magsasaka, ₱1 bilyon para sa mga mangingisda at ₱1 bilyon para sa mga trucker.

Kasama rin sa plano ang pagpapalakas ng pagbabantay sa mga pamilihan, regular na pagsubaybay sa presyo ng mga bilihin, pagpapabuti ng logistics at transportasyon, at pagpapatuloy ng Kadiwa ng Pangulo caravans upang mailapit sa mga mamimili ang abot-kayang produktong agrikultural.

Ipinakita rin ng DA sa pagdinig ang mga mapa ng mga lugar na nagtatanim ng palay na posibleng maapektuhan ng tagtuyot at kakulangan sa tubig-irigasyon sa Enero hanggang Marso.

Inilahad din ang talaan ng mga gumagana at bahagyang gumaganang water impounding facilities at maliliit na sistema ng irigasyon sa iba’t ibang lugar.

Tinalakay ng komite ang posibilidad na gawing available online ang mga naturang datos upang mas madaling masubaybayan at mapag-aralan ng mga kinauukulan.

Sa kabuuan, layunin ng ₱61.99-bilyong plano ng DA na matiyak ang tuloy-tuloy na produksyon ng pagkain, mapangalagaan ang kabuhayan ng mga magsasaka at mangingisda, at maprotektahan ang mga mamimili laban sa posibleng pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin dulot ng matinding tagtuyot at epekto ng El Niño.